Interview Marc van der Holst

Marc van der Holst, frontman van The Avonden, is een nette jongen geworden die antwoord geeft op vragen

Met zijn band The Avonden maakte Marc van der Holst volgens de Volkskrant het beste Nederlandstalige album van dit jaar. Wij willen weleens weten hoe hij dat doet, dat folky geluid en die fascinerende teksten.

Marc van der Holst. Beeld Adriaan van der Ploeg

In de uitwisseling van Messenger-berichten die tot de afspraak leidde, liet Marc van der Holst (45) weten dat hij het ‘heel leuk en doodeng’ vindt, zo’n interviewafspraak. 

Van der Holst sloft licht gebogen op zijn sokken door het mooie Haagse appartement (‘van mijn vriendin, ik profiteer mee’). Hij schenkt koffie in twee grote mokken en verplaatst wat dingen: boeken, papieren, schriften met notities.

‘Nou ja, eng, eng’, mompelt hij. Hij zoekt in zijn hoofd naar een relativerend woord, maar vindt het blijkbaar niet. ‘Ja, eigenlijk best eng. Ik verslond de muziekbladen vroeger: NME, Rolling Stone, Oor trouwens ook heus wel. Ik hechtte waarde aan die interviews. Het was nooit de bedoeling dat ik ze zelf zou doen.’

Hij gaat zitten. ‘Interviews zijn belangrijk. En ik houd niet van belangrijke dingen.’

Eigen schuld. Had hij maar niet zulke betoverende Nederlandstalige liedjes moeten schrijven onder de bandnaam The Avonden. Zijn koffiegast van de krant riep het nieuwe album Wat een cirkel is onlangs uit tot mooiste Nederlandstalige album van 2018 en heeft daar nog geen greintje spijt van.

Nette jongen

Vertellen dus, maar eerst heeft Van der Holst, hoe vriendelijk, een geruststellend woord voor de interviewer. ‘Ik ben de laatste jaren een nette jongen geworden, die antwoord op vragen geeft. In mijn vorige bandjes wilde ik vooral mijn held J Mascis van Dinosaur Jr zijn: die zei meestal niets. Of ik verzon rare antwoorden waar helemaal niets van waar was.’

Marc van der Holst. Beeld Adriaan van der Ploeg

Die vorige bandjes waren bijvoorbeeld The Heights en Hospital Bombers, waarin Van der Holst overigens niet zanger en gitarist was (zoals Mascis in Dinosaur Jr en hijzelf nu in The Avonden), maar drummer. Een heel slechte. ‘Gitaarspelen kan ik trouwens ook niet echt. Ik ken negen akkoorden, waarvan ik er drie nog lastig vind, maar een verkeerd akkoord maakt weinig uit, heb ik ontdekt. Als drummer misslaan is veel erger. Dan voelde ik me stom. Je had één taak, dacht ik dan.’

Op het album Wat een cirkel is is The Avonden echt een band geworden. Het is steviger en hechter gaan klinken, dat eerlijke, folky, Velvet Underground-achtige geluid dat de liedjes kenmerkt.

Gerard Reve

The Avonden ontstond nadat Van der Holst onder de naam Spilt Milk twee platen had gemaakt (2012 en 2013) die losjes waren gebaseerd op gedichten van oude, meestal dode Engelse dichters. Zoiets moest ook in het Nederlands kunnen, dacht toen hij in Nader tot u van zijn favoriete schrijver Gerard Reve zat te lezen. Het leverde een mini-album op, God is de liefde (2014), waarna hij Reve losliet. Sinds Nachtschade (2016) schrijft Van der Holst vanuit zichzelf.

Van der Holst schrijft
Marc van der Holst schreef stukjes kort proza in verhaal- en dichtvorm op de pagina ‘Dag In Dag Uit’ van de Volkskrant en bracht de bundels Pyjamadagen (2016) en Dembrandt (2018) uit. In 2019 wil hij zes korte boekjes schrijven, als hij voldoende abonnees weet te werven via zijn campagne op voordekunst.nl.

Het persbericht bij de verschijning van Wat een cirkel is bevat de waarschuwing dat Van der Holst zelfmoord zal plegen als nog één keer iemand over Reve begint. Vandaag, bij hem thuis, is hij zelf de enige die de naam van de Grote Volksschrijver noemt.

Nachtschade bevatte mooie, magische ‘liefdesliedjes over dieren’ (‘dat klinkt behoorlijk vies, hoor ik nu’). Wat een cirkel is gaat over hemzelf, zijn jeugd in Noordwijk. En zijn psychische problemen. De tweede deur gaat pas open (als de eerste deur is gesloten) gaat dus écht over de tien dagen die hij doorbracht in een ggz-instelling. Hij bezingt het zonder enig sentimenteel effectbejag: ‘Het is beter geen oogcontact te maken/ Er is koffie, er is thee en er is water.’

‘Ik zat daar omdat ik eindelijk eens van de drank af moest, daar kwam het eigenlijk op neer. Ik heb er heftige dingen meegemaakt, maar het is niet zo dat ik die van me af wilde schrijven. Sterker: zulke songschrijvers haat ik. Liedjes schrijven is zoeken naar woorden. Ditmaal zocht ik iets ontroerender, persoonlijker woorden dan die op Nachtschade. Ook Wat een cirkel is is eigenlijk gewoon een verzonnen plaat.’

Als tiener in Noordwijk had hij het in veel opzichten ‘best leuk’, zegt hij. Een vriend had de sleutel van Join, het jongerencentrum. Ze konden er dag en nacht terecht om keihard muziek te draaien, te repeteren met hun grungebandje en te doen wat ze wilden. ‘Tegelijkertijd had ik het ook kut. Ik heb jarenlang depressief rondgelopen, weet ik nu. Tussen mijn 18de en mijn 30ste had ik het... nou, ja, kut, eigenlijk. Punt is: ik vind dat niet zo bijzonder, zoals ik het ook niet bijzonder vind dat ik tien dagen in die instelling heb gezeten. Die ervaringen hebben de plaat niet gemaakt. Pas als ik met taal ga werken, wordt het iets.’

Lastige taal

Daarbij is het Nederlands een lastig geval, vindt hij, met veel valkuilen. Hij bewondert Spinvis, maar vindt niet veel Nederlandse teksten goed. I love you kennen we uit popliedjes, maar in het Nederlands gaat het bijna altijd mis wanneer je op die toer gaat. Het neigt zo snel naar cabaret, naar theater. Zonder daar nou iets lelijks over te willen zeggen... nou ja, ik haat het gewoon. Artiest en luisteraar moeten niet te goed van elkaar weten wat de bedoeling is.’

Voor je het weet, schiet je in een van de afgekloven stereotypen die iedereen al veel te goed kent, zoals de jongen uit de provincie die hard met zijn geboortegrond afrekent. Van der Holst doet het zelf in Laat de kerken branden (‘dit godvergeten kutdorp, er gebeurt hier nooit iets, ik word hier gek’), maar hij draaft vervolgens zo door (‘ik haat iedereen hier, ik haat mezelf ook, ik wou dat ik dood was’) dat het langzaam duidelijk wordt: hier wordt niet afgerekend met een kutdorp maar met een type songschrijver. ‘Ik wil mezelf aan het werk zetten. En de luisteraar ook.’

De bel gaat. De fotograaf meldt zich. Oók eng.

‘Succes met schrijven’, zegt Van der Holst. ‘Verzin er maar lekker veel bij.’

The Avonden, Wat een cirkel is. Subroutine.
13/12, Willem Twee, Den Bosch. 21/12 V11, Rotterdam

V Pubquiz
Weet je alles, maar dan ook alles van televisieseries, dans, cabaret, film, filosofie, literatuur, eten, auto’s, drank, toneel en al die andere fijne dingen van het leven waar het Volkskrant-katern V met dagelijks plezier over schrijft? Kom dan je kennis testen tijdens de V Pubquiz in NewWerktheater in Amsterdam. Bij de komende editie, op woensdag 12/12, treedt The Avonden op.

Marc van der Holst speelde eerder al eens live in onze archiefkast. Of beluister de podcast. 

Volg Met Groenteman in de kast en anderen op SoundCloud.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.