Tv-recensieEmma Curvers

Mara is 25 en wil euthanasie – zie daar maar eens iedereen van te overtuigen

null Beeld

Als Mara lacht en Euthanasie de movie stellen de pijnlijke vraag of we jonge mensen die willen sterven wel serieus nemen.

Mara Tempelman (25) is een zelfbewuste student, slim en goed met make-up. Het probleem: Mara heeft zoals haar moeder zegt een ‘lastig lijf, goeie kop’. Ze heeft een bindweefselziekte waardoor ze in een rolstoel zit en vaak beademing nodig heeft. Mara is een einzelgänger, maar kan bijna nooit alleen zijn. Dus is ze tot een pijnlijke conclusie gekomen: ze wil niet meer leven: ‘Er is een te grote discrepantie tussen wie ik wil zijn en wie ik kán zijn met dit lichaam.’

In de 2Doc Als Mara Lacht (Ans L’Espoir) zien we hoe dat valt binnen het gezin. Ingrid respecteert haar wens, maar wil eerst zeker weten dat Mara geen depressie heeft. ‘Ik heb je op de wereld gezet, dus ik zal je ook helpen eraf te komen’, zegt ze. Vader Arnoud is er nog niet aan toe. Als Mara een baan krijgt bij de rechtbank is ze blij, maar ook bang dat haar sterfwens hierdoor minder serieus wordt genomen.

Mara Tempelman in Als Mara Lacht Beeld 2Doc KRO
Mara Tempelman in Als Mara LachtBeeld 2Doc KRO

Dat dat gebeurt, is even begrijpelijk als pijnlijk. ‘Misschien gaat het straks dermate goed dat je niet eens meer weet dat je die wens had’, zegt haar vader. Nee, zegt Mara: ‘Er gáát geen punt komen waarop ik zeg: dit is zo leuk, ik ga geen euthanasie meer plegen.’ Als kijker ligt je sympathie bij Mara, en tóch voel je ook die onbedwingbare neiging die baan aan te zien voor het zaadje voor levenslust en een happy end.

Dezelfde spanning speelt in Euthanasie de movie, een documentaire van Tim Hofman die in januari op YouTube verscheen en op 16 februari om 21:55 u nog op NPO3 wordt uitgezonden.. Athaliah (21) probeert euthanasie te krijgen, door haar auto-immuunziekte krimpen haar longen en zal ze uiteindelijk stikken. Dat wil ze voor zijn. Maar als ze zwanger wordt en bevalt van een gezonde baby, grijpen artsen dat aan als reden voor uitstel. De euthanasiewens van Robin (25) is nog lastiger te verkopen: hij is niet fysiek ziek, maar heeft zware psychische problemen en vindt zijn leven af. Als hij daar eerlijk over praat, komt hij op de gesloten afdeling te zitten, waar hij nog tien jaar in therapie moet voor hij uitbehandeld zal zijn.

Hofman benadert hen in dezelfde vraagmaarraak-stijl als in Over mijn lijk, die de sfeer rondom het thema prettig verlicht. Hebben Olax en Jelmer, beiden 33 en klaar om te sterven, ook weleens plezier? Ach, als Olax naar bed gaat, denkt hij altijd: ik had deze dag liever niet beleefd. Jelmer: ‘Ik vind het lijden van het leven te groot om het te kunnen wegdenken.’ Iedereen in Euthanasie de movie overweegt het heft in eigen hand te nemen, maar dat is akelig voor de levenden en niet zonder risico.

Net als Als Mara lacht vraagt Euthanasie de movie de kijker zich in te leven. Je gunt elk van deze mensen het recht op zelfbeschikking, en toch betrap je jezelf als kijker altijd weer op nieuwe hoop. De films wrijven ongemakkelijke vragen in je gezicht. Wat is ondraaglijk leed? Dat is de allermoeilijkste vraag, zegt een psychiater. Maar de vraag wat een happy end is, wie dat bepaalt en wanneer, is misschien nog moeilijker.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden