Manneke Pis

Eeuwig plassen

In vergelijking met het noodlot van de Wandelende jood en de Vliegende Hollander stelt het misschien niet zoveel voor, maar het zou je maar overkomen. Brussel, misschien wel duizend jaar geleden. Peuter Juliaantje staat argeloos te wildplassen tegen de voordeur van een huis op de hoek van de Eikstraat en de Stoofstraat.

Laat dat nou net het huis van een heks zijn. Met een toverspreuk veroordeelt ze hem tot eeuwigdurend urineren. En Juliaantje zou daar nog steeds staan te piemelen, als er niet een aardige oude man was geweest die een stenen beeld in zijn plaats zette en hem terugbracht naar zijn ouders.

Dat beeld werd in de loop van de eeuwen een paar keer vervangen, de naam van de piesende peuter werd een beetje vergeten, maar zijn reputatie is uitgegroeid van een lokaal gevierde held tot een mondiaal herkend icoon: Manneke Pis.

Geert van Istendael heeft een bescheiden maar zeer onderhoudend en eigenzinnig 'biografietje' van het Manneke geschreven. Van de oude legenden, die een mengeling lijken van heiligenlevens, sprookjesmotieven, en heldenverhalen (Manneke dooft met een welgerichte straal de lont in het buskruit van de vijand), tot een bespiegeling over de symboliek van het beeldje anno 2010. Daartussen: de geschiedenis van de opeenvolgende beelden, de vrij jonge maar uitbundige behoefte om Manneke aan te kleden (van Elvis- tot Mandela-kostuum) en een hilarische opsomming van wat de middenstand in de Eik- en Stoofstraat in de aanbieding heeft.

Maar je kunt ook in Brussel blijven en je door Van Istendael laten rondleiden langs minder bekende waterplaatsen. Met het verhaal van Jeanneke Pis - bekend als 'de verloofde van Manneke' -- en het hondje Zinneke. Met Mietje Stroel, die 'plaste waar het haar paste'. En vooral De Spaver: 'Ga hem bekijken, het is een omweg waard...'


* * * *

Geert van Istendael: Manneke Pis - een biografietje. Uitgeverij Atlas; 112 pagina's; € 14,50. ISBN 978 90 450 8836 5.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden