Mambo Jambo

Foute vrienden en veel drank

'Hij is vermoedelijk weer vrijgezel', luidt de slotregel op het omslag van Mambo Jambo, een nieuw boek van de journalist en schrijver Arthur van Amerongen (1959). Van Amerongen publiceerde eerder Brussel: Eurabia (2007), een opvallend werk dat tot stand was gekomen nadat de schrijver zich had ondergedompeld in de Brusselse wijk Marollen. Hij had aansluiting gezocht en gevonden bij de islamitische gemeenschap en zich verdiept in de Koran.

Het plan was om de moslimcultuur van binnenuit te beschrijven. Dat lukte. Al kon niet iedereen de uitkomst waarderen van zijn participerende aanpak. Van Amerongen omschreef de Marollen als een getto vol 'moslims met middeleeuwse opvattingen', als een plaats waar 'integratie gezien wordt als ongelovige daad'.

Ook Van Amerongens toenmalige uitgever was niet blij met het boek, die had iets anders verwacht en vond het incorrect. De boekpresentatie was er dan ook naar, schrijft Van Amerongen in Mambo Jambo: grauw, met koffie en een taartje, 's ochtends bij de uitgever op kantoor.

Hoe anders was de presentatie van dit laatste boek. Trommelaars, live-muziek, zo'n honderd gasten en Van Amerongens Madrileens/Franse geliefde die voorlas in een taal die ze zelf niet verstond. Vlak daarna verbrak ze de verkering. Het bange vermoeden van de schrijver, een angst waarop Van Amerongen in zijn boek voortdurend had gepreludeerd, werd bewaarheid.

Mambo Jambo draagt als ondertitel Een krankzinnige liefde in Zuid-Amerika, wat nauwkeurig weergeeft wat het onderwerp is van deze geschiedenis. Van Amerongens gelijknamige alter ego heeft 'het verdrietige Brussel' verlaten. Met Carmen, zijn teerbeminde, trekt hij naar de grens van Paraguay. In Asunción proberen ze een bestaan op te bouwen, maar dat valt niet mee: Carmen heeft zichzelf afhankelijk gemaakt van iemand die nauwelijks voor zichzelf kan zorgen.

Dat levert relationele spanningen op. Van Amerongen dagdroomt over zijn schrijverschap, over opdrachten voor de lokale krant, over een nog te schrijven culinaire reisgids, over zijn gestorven moeder en zo meer. Hij drinkt te veel, net als Carmen. En hij vertelt over zijn drugsverleden, zijn foute vrienden, zijn huisdieren en zijn fascinatie voor Paraguay, waarover geheimzinnige verhalen de ronde doen als de plaats waar voormalige nazi-kopstukken rustig verder leefden.

Gefragmenteerd maakt Van Amerongen ons deelgenoot van persoonlijke besognes uit heden en verleden, tegelijkertijd toont hij ons flinters van Zuid-Amerika, waar in de zijlijn een 'piemelnaakte neger' figureert, er een 'opgespoten bilpartij' is te zien en er coke wordt gehakt. Onderwijl heeft Van Amerongen ook veel te stellen met zijn schoonfamilie die hij 'de inquisitie' noemt en die hem probeert los te weken van Carmen.

Een boek als dit onttrekt zich aan de beperkte genreaanduiding 'roman'. Eerder laat deze geschiedenis zich omschrijven als (lichte) journalistiek waarin het persoonlijke zo sterk de boventoon voert dat het maar een stap verwijderd lijkt van het proza van de onkreukbare J.J. Voskuil. Inhoudelijk mogen de twee van elkaar verschillen als de dag van de nacht, wat vorm betreft delen de auteurs een mateloze drang om het kleinste detail uit het eigen leven te beschrijven.

In Mambo Jambo dicteert het leven de kunst. En dat dat leven een aaneenschakeling is van chaotische gebeurtenissen, van komische toestanden, van wanorde en avontuurlijke overmaat, maakt het voor een lezer alleszins de moeite.

Van Amerongen behoort tot de bloedgroep van romantische schrijversjournalisten, auteurs voor wie werk en leven zodanig met elkaar zijn vervlochten, dat ze vrijwel samenvallen met hun boeken. Van Amerongen ís zijn werk. Op de kaft prijken namen van verwante auteurs: Jan Cremer, Malcolm Lowry, Charles Bukowski, een rijtje dat richting geeft voor de lezer die een oriëntatiepunt zoekt. Handig.

Maar degene die hier ontbreekt, is Hunter S. Thompson, auteu

r van het onlangs verfilmde The Rum Diary, over een drankzuchtige journalist in Puerto Rico. Zo Van Amerongen iéts is, dan is hij de Hollandse erfgenaam van Thompsons onversneden gonzo-romantiek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.