Malcolm Arnold: veelzijdig en populair componist

De Brit Sir Malcolm Arnold was als componist niet vernieuwend of vooruitstrevend, maar wel zeer productief en veelzijdig. Zijn muziek grijpt terug op de laat-romantische stijl, met invloeden uit de jazz en de volksmuziek....

Malcolm Henry Arnold, geboren in Northampton op 21 oktober 1921, bleek al op jonge leeftijd een groot muzikaal talent te bezitten. Waar zijn ouders allebei zeer verdienstelijk piano speelden, koos Malcolm voor de trompet. Hij begon zijn loopbaan zoals veel Britse musici, met een opleiding aan het Royal College of Music in Londen.

Arnold studeerde trompet bij Ernest Halle en compositie bij Gordon Jacob. Hij was al snel een bekend en veelgevraagd trompettist. Zijn eerste vaste betrekking kreeg hij bij het London Philharmonic Orchestra, waar zijn warme belangstelling voor componeren verder werd aangewakkerd.

Toen Arnold de partituur van een van zijn eerste ouvertures liet zien aan toenmalig chefdirigent Eduard van Beinum, was die zo onder de indruk dat hij gelijk besloot het stuk op de plaat te zetten. Niet lang daarna kreeg Arnold landelijke bekendheid als componist door zijn eerste set English Dances, symfonische dansen gebaseerd op Engelse volksmuziek. Hij hing in 1949 zijn trompet aan de wilgen en legde zich volledig toe op componeren.

Arnold vestigde snel zijn naam als componist van toegankelijke, goed in het gehoor liggende en onderhoudende muziek, die bovendien doordrenkt is met humor. Zijn stijl wordt vergeleken met die van 19e-eeuwse componisten als Jean Sibelius en Hector Berlioz, die hij ook zelf als voorbeelden noemt. Vooral zijn gevoel voor instrumentatie wordt alom geprezen en vergeleken met dat van absolute meesters op dat terrein als Dmitri Sjostakovitsj en William Walton.

Behalve zijn zes suites van symfonische dansen op Ierse en Britse volksmuziek, componeerde Arnold onder meer negen symfonieën, zeven balletten en twee opera's. Ook schreef hij vanaf de jaren vijftig muziek bij meer dan honderd films en documentaires, waaronder David Copperfield, Whistle Down the Wind, Hobson's Choice en Inn of the Sixth Happiness. Voor de muziek uit Bridge on the River Kwai, die hij in tien dagen schreef, kreeg hij in 1958 een Oscar.

Ook componeerde Arnold twintig soloconcerten, die vaak grote internationale solisten op het lijf waren geschreven. Zo droeg hij werken op aan klarinettist Benny Goodman, gitarist Julian Bream, violist Yehudi Menuhin, cellist Julian Lloyd Webber en trompettist Philip Jones. Zijn voorliefde voor (koperen) blaasinstrumenten blijkt uit zijn vele werken voor koperensembles in uiteenlopende samenstellingen, brassbands en harmonieorkesten.

Zowel in zijn soloconcerten als in zijn symfonische werken vergt Arnold het uiterste van instrumentalisten, vooral van de koperblazers. Berucht is de grote trombonesolo in het tweede deel van zijn Zevende Symfonie. Maar ook zijn andere composities bevatten lange en moeilijke solistische passages voor verscheidene instrumenten.

Arnold ontving eredoctoraten aan de universiteiten van Exeter, Durham en Leicester. Sinds 1993 mag hij bovendien de eretitel Sir voor zijn naam zetten. Hij kreeg voorts verscheidene prijzen en onderscheidingen voor zijn bijdrage aan het Britse culturele erfgoed.

Zo succesvol als Arnold was in zijn carrière als componist, zo moeizaam verliep zijn privéleven. Hij kampte jarenlang met depressies en een alcoholverslaving, zag twee huwelijken op de klippen lopen en probeerde twee keer zich van het leven te beroven. Geplaagd door gezondheidsproblemen stopte Arnold medio jaren negentig met componeren.

Schrijver Paul Jackson bracht in 2003 een biografie uit over het bewogen leven van Arnold. Een jaar later kwam een documentaire uit van de hand van de Britse cineast Tony Palmer over de componist, een van de grootste die Groot-Brittannië ooit voortbracht.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden