Mahler VI door Jansons: zondagmiddag zeker naar de radio luisteren

Over Mahlers Zesde Symfonie is de laatste tijd veel te doen geweest, omdat deskundigen menen dat het Scherzo, dat traditioneel als tweede deel gespeeld werd, verwisseld zou moeten worden met het Adagio....

Aan de indrukwekkende, zeg maar verpletterende uitwerking van de anderhalf uur durende Zesde doet de volgorde van de beide, naar verhouding korte middendelen eigenlijk niets af. Evengoed is het besluit van Mariss Jansons, de chef van het Koninklijk Concertgebouworkest, om het Adagio vóór het Scherzo te spelen niet zonder gewicht. Niet alleen was het concert van donderdag zijn eerste Mahler-vertolking met het KCO, maar bovendien gaan hij en het orkest de komende week dit nieuwe Mahler-inzicht uitdragen tijdens een tournee door Spanje, Portugal en Oostenrijk.

Met zijn eenmalige Amsterdamse vertolking heeft Jansons zijn reputatie als Mahler-interpreet alleen maar bevestigd. Van meet af aan is de klank haarscherp, als gebeeldhouwd. De geluidsdruk die hij tijdens het eerste deel handhaaft is hoog – op het onbehaaglijke af – maar mist zijn doel, namelijk het aanscherpen van het contrast met het Adagio, niet. Het maakt ook het onverwachte intermezzo des te effectiever, waarin Mahler het venster van zijn componeerhutje openzet en zijn publiek een muzikale ansichtkaart toont, met koebellen en een fantastische imitatie van een neuzelend harmonium.

Maar Mahler zou Mahler niet zijn als hij het bij het pittoreske zou laten. En als in de loop van het Scherzo en de geforceerde marsen van de Finale de koebellen terugkeren, is het als een droom, een reminiscentie aan betere tijden, die vluchtig opduikt te midden van de kronkelende melodielijnen en de getroebleerde, menigmaal verbijsterend moderne harmonieën. Jansons, die zijn musici moet hebben aangespoord extra goed naar elkaar te luisteren, boetseert niet alleen met tonen en timbres, maar ook met het tempo, dat onder zijn handen buigzaam en haast vloeibaar wordt. Het resultaat, een Mahler-exegese van opperste intensiteit, is zondagmiddag nog eens te horen op Radio 4.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden