Maccus geeft verrassende draai aan Genet, Huis aan de Amstel brengt absurde thriller

De Meiden van Jean Genet door Theater Maccus, regie: Jos van Kan. Maccustheater, Delft. Vanaf 10 jaar. Tournee. Cyrano naar Rostand door Blauw Vier, regie: Jo Roets....

Het lijkt plotseling mode in het jeugdtheater, klassiekers opvoeren uit het wereldrepertoire die toegesneden zijn op de jeugd. Dat kan heel goed, Hamlet en Antigone zijn immers nog lang niet op jaren. Maar De Meiden van Genet, een beklemmend machtsspel tussen twee dienstmeisjes en hun mevrouw, is niet het eerste stuk waar je aan denkt voor een jong publiek.

Toch is die keuze van Maccus zo gek nog niet. Deze meiden zijn net zo afhankelijk van hun meesteres als een kind van zijn ouders. Zodra mevrouw van huis is, duiken ze als twee gretige pubers haar klerenkast in en spelen afwisselend mevrouw en dienares. De een moet de ander gehoorzamen, waarop de machtigste scheldt: slet!

Stinkjaloers zijn ze op mevrouws rijkdom en stiekem hebben ze plannen beraamd om haar uit de weg te ruimen. Hun griezelige ritueel krijgt bij regisseur Jos van Kan de luchtigheid van een onschuldig kinderspel. Terwijl dat spelletje elk moment gevaarlijk kan worden.

Er blijkt een flinke dosis humor onder de woorden te schuilen. Nooit was mevrouw zo lachwekkend. Leonoor Paauw geeft die kakmadam een ongekende schwung in een kostuum dat op zichzelf al een parodie is op chic. En wat de twee dienstmeisjes (Manon Nieuweboer en Lieke Rosa Altink) aan het eind laten zien, geeft een mooie, verrassende draai aan Genet's zwarte kijk op de mens.

Maccus houdt zich in grote trekken aan de oorspronkelijke tekst, de Vlaamse groep Blauw Vier springt heel wat vrijer om met Rostand's Cyrano de Bergerac. De voorstelling heet kortweg Cyrano en regisseur Jo Roets toont de droeve liefdesgeschiedenis als een fonkelend spel.

Deze Cyrano heeft geen kunstneus nodig, ook zonder dat hulpmiddel is de acteur mans genoeg om ons te overtuigen dat hij lelijk is en kansarm in de liefde. Zijn uitverkorene, Roxane, valt voor de oppervlakkige, knappe Christian. Maar in werkelijkheid zwicht ze voor de liefdesbrieven die Cyrano haar heimelijk in Christians plaats schrijft.

De regie putte inspiratie uit het werk van geluidsmakers bij stomme films. Tijdens een duel tussen de mannen staat de actrice opzij met degens te kletteren, wie wegloopt doet dat in een bak grind; regen, onweer, we zien het ontstaan en geloven erin. Dat idee is niet alleen amusant, het strookt ook volmaakt met de inhoud: Cyrano leent zijn rivaal immers zijn stem?

Ondanks de hedendaagse taal, het ontbreken van kostuums en het ontwapenend lichtvoetige spel, blijft het verhaal overeind. En dat sluit perfect aan bij de gedachtenwereld van jongeren. Waarop word je eerder verliefd: op een mooi gezicht of op een fantasievolle geest?

Van heel andere orde is Varkens, een productie die de jonge Daniëlle Wagenaar uitbrengt onder de hoede van Huis aan de Amstel. De auteur, Oscar van Woensel, speelde geen leentjebuur bij grote voorgangers. Hij schreef een snelle, energieke tekst met een haarscherp gevoel voor taal die weerklank vindt bij de jeugd.

In een reeks korte scènes flitsen we door een absurde thriller. Een chirurg die mensen van varkensharten voorziet, wordt in zijn hotelkamer overvallen door een skinhead. De chirurg waant zich een mensenredder, de gijzelaar haat de hele klotezooi en wil het liefst alles en iedereen vernielen.

Het wordt geen keurige thriller. Telkens stappen de acteurs uit hun rol voor een dwaas variéténummer, een maf liedje of een onderlinge ruzie. Dat gebeurt allemaal in hetzelfde ruige tempo. De voorstelling is brutaal, geestig en er klinkt een volstrekt eigen geluid in door, zonder zich te plooien naar wat jongeren wel zal bevallen. De geijkte housemuziek dreunt maar even en dat lijkt op een statement: zo doen wij het dus niet.

Marian Buijs

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden