Luks zet zich op de kaart met zeer expressieve Matthäus

Václav Luks is een naam om te onthouden, bewijst deze zeer expressieve Matthäus-Passion. De 46-jarige Tsjechische dirigent heeft alles in zich om musici en luisteraars te verenigen in één aangrijpende ervaring.

Václav Luks. Beeld © Ivan Kor

Luks, die zaterdag in Groningen begon aan zijn eerste tournee met de Nederlandse Bachvereniging, groeide op met de klanken van het Dresdner Kreuzchor en het Leipziger Thomanerchor. Hij studeerde aan de Schola Cantorum in Basel en richtte in Praag zijn eigen Collegium 1704 op. Bij de Bachvereniging mag hij meteen aantreden in het Heilige der Heiligen: Bachs monumentale Matthäus-Passie. Dat hij niet terugschrikt voor een experiment, liet hij vorige week horen. In TivoliVredenburg bracht hij de compositie terug tot een derde van zijn lengte, in een speciaal voor twintigers aangepaste versie, met huis-dj, biertje en feest na afloop.

In de uitstekend gevulde Oosterpoort in Groningen klonk de complete Matthäus. Luks, die ooit hoorn speelde tijdens een tournee van de Bachvereniging, maakte er een kleinschalige uitvoering van, met twee koren van elk acht zangers en zes jongens van het Kampen Boys Choir. De solisten waren onderdeel van die koren. Het effect: zelfs bij volle bezetting bleef de klank intiem.

Matthäus-Passion 2017

Klassiek, De Nederlandse Bachvereniging, o.l.v. Václav Luks. Groningen, De Oosterpoort, 1 april. Tournee t/m 15/4.

Flexibiliteit van tempo

Aan het begin van de avond was het nog even zoeken, vooral naar de tempi. Luks kiest voor flexibiliteit: binnen een eenmaal gekozen tempo mag het trager worden, of een fractie sneller. Dat was even verwarrend. Deed hij dit bewust of ging het tempo met hem aan de haal?

Terwijl de avond vorderde en Christus onontkoombaar op weg ging naar Golgotha, groeide hij in zijn rol. De versnellingen en vertragingen ontpopten zich tot een effectief expressiemiddel.

De solozangers, Eric Stoklossa (Evangelist), Hugo Oliveira (Jezus), Sophie Harmsen (alt) en Miriam Feuersinger (sopraan) voorop, leverden grootse prestaties. Ze reageerden feilloos op Luks' gracieuze handbewegingen en sloten mooi aan bij de inleidingen van de traverso's en de hobo's. Ontroerend, hoe Mieneke van der Velden de noten van haar gamba liet schroeien in de aria Komm süsses Kreuz.

Zo ontstond een drie uur durende meditatie waaruit het publiek in de Groningse Oosterpoort zich met moeite kon losrukken. Na het berustende slotkoor was het stil. Toen het applaus eenmaal begon, klonk het besmuikt, alsof er tranen moesten worden weggeslikt. Al snel transformeerde dat in een crescendo van gejuich - voor Robert Franenberg, die met zijn contrabas een subtiel fundament had gelegd, voor de solo's van de violisten Shunske Sato en Annabelle Ferdinand. En voor Václav Luks, die zich met deze zeer expressieve Matthäus in één klap op de kaart heeft gezet.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden