LUCHTIG EN ZOET

De conventionele singer/songwriter, met eerlijke, eenvoudige liedjes is terug in de hitlijsten. Ze zijn geen chroniqueurs van hun tijd, geen spreekbuizen van een generatie....

Het is nog maar een jaar of twee geleden dat in vrijwel alle kranten enmuziekbladen melding werd gemaakt van het opvallende feit dat de toptienvan de hitparades voor het eerst in de geschiedenis helemaal 'zwart' was:allemaal hiphop en r & b. Dansbaar en gedragen door een vette beat. Urbanwas de popmuziek van de grootste gemene deler, ook onder zwarte én wittejeugd in Nederland, en de rage zou waarschijnlijk wel even aanhouden ook.

Maar de popmuziek is weer eens zo veranderlijk als het weer gebleken.De Jaarlijst 2005, het gewogen gemiddelde van een heel jaar Top 40, laateen opmerkelijke omslag zien: in de toptien staan niet minder dan zesingetogen, conventionele popliedjes van blanke artiesten.

Als we de typisch Nederlandse lijstaanvoerder Guus Meeuwis even buitenbeschouwing laten, valt vooral het onwaarschijnlijke hitsucces van denummer twee op. You're Beautiful, een liefdesliedje van de Engelsesinger/songwriter James Blunt, stond wekenlang op de eerste plaats van deTop 40. Na bijna een halfjaar staat het nog altijd in de lijst. Van hetalbum Back To Bedlam werden wereldwijd al 6,5 miljoen exemplaren verkocht,waarvan tot dusver 80 duizend in Nederland, goed voor een platina status.Ter vergelijking: de door de gemiddelde muziekjournalisten en hetfestivalpubliek véél harder toegejuichte rockband Kaiser Chiefs verkochttot dusver 14 duizend albums. In de Jaarlijst 2005 is van hen geen singlete bekennen.

In elk artikel over Blunt wordt melding gemaakt van het meest in hetoog springende baantje dat hij had vóór hij beroemd werd: hij was Britsmilitair in Kosovo. Op de badge op zijn uniform stond overigens geen Blunt,maar zijn echte achternaam: Blount. Toen hij muzikant werd, schrapte hijde o, alsof hij niet langer de man wilde zijn die in het voormaligJoegoslavië zoveel vreselijks had gezien.

Het is inderdaad niet een getormenteerde oorlogsveteraan die we inYou're Beautiful horen zingen. De liedjes van Blunt geven geen blijk vankrassen op de ziel, ontluistering, woede of protest. In het universum vanJames Blunt is voor de ervaringen van kapitein James Blount amper plaats.

My life is brilliant

My life is pure

I saw an angel

Of that I'm sure

(. . .)

You're beautiful

You're beautiful

You're beautiful, it's true

Blunt is niet de enige liedjeszanger in zijn soort. De conventionelesinger/songwriter, de popmuzikant die het dichtst bij de troubadour en debard van weleer staat en de mensen eerlijke, eenvoudige liedjes komtbrengen, is weer eens terug in de voorhoede van de popmuziek: in de zalen,maar (veel opvallender) ook in de hitlijsten.

In de bovenste helft van de Jaarlijst 2005 treffen we naast Blunt ooktwee liedjes van de New Yorker Gavin DeGraw aan. Op de zesde plaats staatBad Day, de wereldhit van Daniel Powter. Amerikanen als Jack Johnson, AmosLee en Howie Day, ook al van die opgeruimde jongens, beleefden weliswaargeen singlesuccessen van dezelfde orde, maar verkochten wél bijzonder veelalbums. De joviale Hawaiiaan Johnson, die bij voorkeur zingt over zon, zeeen lanterfanten, verkocht in Nederland volkomen onverwacht 41 duizendexemplaren van zijn album In Between Dreams. Net als James Blunt (maandagaanstaande) zal hij binnenkort (24 maart) optreden in een uitverkochteMusic Hall in Amsterdam, voor 5500 fans.

Wat al die singer/songwriters gemeen hebben, naast hun plotselingepopulariteit bij een breed publiek, is dat hun liedjes vrijwel zonderuitzondering opvallend luchtig en zoet zijn. De nieuwe singer/songwriterszijn geen chroniqueurs van hun tijd, zoals Bruce Springsteen. Geenprotestzangers of spreekbuizen van een generatie, zoals Bob Dylan. En ookgeen gekwelde zielen als Nick Drake. Ze maken toegankelijk geproduceerde,wat doordeweekse melodieën met zorgeloze teksten over liefde en alledaagsevoorvallen.

Het jaar 2005 heeft duidelijk gemaakt dat bij het grote poppubliek eensterke behoefte bestaat aan dergelijke toegankelijke popmuziek. Depopulariteit van fluweelzachte vrouwenstemmen als die van Norah Jones enKatie Melua, lijkt uit diezelfde behoefte voort te komen, terwijl een vande grootste Nederlandse pophits van 2005 (Love You More van de Zeeuwsegroep Racoon) gerust mag worden beschouwd als een soort You're Beautifulvan eigen bodem: een aanstekerliedje waarmee je jezelf kunt toedekken alsmet een wollen deken.

Zoals wel vaker bestaat er een groot verschil in populariteit tussende popmuziek die door de muziekpers het luidst wordt bejubeld en depopmuziek die door het grote koperspubliek wordt omarmd. In Nederlandverkochten James Blunt en Jack Johnson samen al 120 duizend exemplaren vanhun in 2005 verschenen albums.

De gitaarliedjes mogen zowel de hitlijsten als de festivals domineren,er is sprake van een haast volmaakte scheiding van geesten in de blankegitaarmuziek van nu. De Britse popkrant N.M.E., enthousiast aanhanger vanpuntige indie, besloot in de herfst van 2005 geen concertrecensie teschrijven over een optreden van James Blunt, maar een hele pagina te vullenmet fotoportretjes van bezoekers.

'James Blunt is die knakker die er voor zorgt dat je niet eens meer inde metro kunt stappen zonder dat er een dakloze met een gitaar dat temerigeYou're Beautiful in je gezicht gaat lopen walmen,' luidde de intro. 'Vraagjij je ook af wie dat nou zijn, die honderdduizenden mensen die James Bluntgoed vinden? Wíj komen ze in elk geval nooit ergens tegen en we kennen ookniemand die het goed vindt. Welnu: dit zijn ze dan!'

Waarop elke gefotografeerde fan drie vragen moest beantwoorden: 'Hoeheet je?', 'Waar kom je vandaan?' en 'Waarom houd je in godsnaam van JamesBlunt?'

Ze provoceren graag bij N.M.E., maar veel fanatieke concertgangerszullen het herkennen: het publiek van James Blunt lijkt vooral uit mensente bestaan die de popmuziek niet al te scherp volgen en hun nieuwe muziekniet ontdekken door fanatiek lezen, downloaden, uitwisselen en doorfestivals te bezoeken, maar pas iets later, als de mainstream-kanalen,waaronder de volwassenenzenders Radio 1 en 2, het oppikken.

Waar de hype jonge indiebands als Kaiser Chiefs en de Arctic Monkeysal ruimschoots vooruit was gesneld toen ze voor het eerst naar Amsterdamkwamen, kwam slechts een handjevol mensen opdraven toen James Blunt zijnNederlandse podiumdebuut maakte in het Amsterdamse Paradiso. Pas toenYou're Beautiful een hit was geworden, trok hij de aandacht van zijndoelgroep.

En toch moet hij iets goed gedaan hebben, die frêle Kosovo-veteraan uitEngeland. Het zal het warme, dromerige gevoel van verliefdheid wel zijn datspreekt uit het liedje dat hem miljonair maakte, en de hoop die je eruitkunt putten als je weer eens vreest dat je nieuwe vlam onbereikbaar is:'She smiled at me on the subway/ She was with another man/ But I won't loseno sleep on that/ 'Cause I've got a plan!'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden