Luchtig en vluchtig met Satisfaction meebrullen

In Londen is opnieuw een groots opgezette expositie geopend over een monument uit de pophistorie: de Stones. Een bezoek waard, maar scherpe randjes ontbreken.

The Rolling Stones, vanaf links: Charlie Watts, Keith Richards, Bill Wyman, Mick Jagger en Ron Wood.Beeld Rolling Stones Archive

Op 10 januari 1963 noteert de dan 19-jarige Keith Richards in zijn dagboek: 'Marquee. First set musically very good, but didn't quite click.' Het is een minuscuul boekje en je kijkt er snel overheen in de Exhibitionism genoemde tentoonstelling die dinsdag in de Londense Saatchi Gallery open ging voor het publiek.

Beoogd wordt de meer dan vijftig jaar durende geschiedenis van 'the greatest rock and roll band on earth' aan de hand van meer dan vijfhonderd voorwerpen (documenten, instrumenten, showkostuums) foto's, filmmontages en videoclips zichtbaar te maken. In de voorbereidingen, die zeven jaar in beslag zouden hebben genomen, is goed gekeken naar David Bowie Is, de expositie die drie jaar geleden in het Londense Victoria & Albert Museum een succestour begon.

3D-bril

Zo krijgt elke zaal van de expositie eigen (niet heel hard afgespeelde) Stonesmuziek. En net als David Bowie Is eindigt Exhibitionism voor het concertpodium, waar de bezoeker met een 3D-bril op een recente concertversie van (I Can't Get No) Satisfaction kan ondergaan. Tot slot verlaat ook Exhibitionism na september Londen om musea elders aan te doen, al houdt de organisatie die plaatsen nog even geheim. Logisch: het zou Stonesfans buiten het Verenigd Koninkrijk ervan kunnen weerhouden naar Londen te reizen.

Het vol krijgen van de Londense tentoonstelling wordt moeilijk genoeg. Vooraf waren voor bijna alle data nog volop kaarten beschikbaar. Dinsdagmiddag, een paar uur na de opening, hoefde niemand langer dan een uur te wachten. Dat was bij David Bowie Is drie jaar geleden beslist anders.

Nagebouwde opnamestudio op Exhibitionism.Beeld Joel Ryan/Invision/AP

'Small Crowd'

Toch loont een bezoekje aan de Saatchi Gallery de komende maanden de moeite. Het begin is al spectaculair. Na een medley in beeld en geluid van beroemde Stoneshits en nieuwsfragmenten over de band, betreedt de bezoeker het (nagebouwde) eenkamerappartement dat Mick Jagger, Keith Richards, Brian Jones en hun vriend James Phelge in 1962 hadden betrokken op 102 Edith Grove. Je loopt langs een vieze keuken met ongewassen vaat, halflege flessen melk en afgekloven stukken brood, hun slaapkamer met onopgemaakte bedden en een huiskamer met naast de pick-up platen van Muddy Waters en Chuck Berry.

De betovering blijft een zaaltje verder bestaan als de memorabilia van hun eerste Britse (1963) en Amerikaanse (1964) tournee worden getoond. Hier ligt naast Richards' dagboekje (14 februari 1963: 'Manor House. Quite good. Small Crowd.'), het eerste royaltycontract (6 procent) en er staat een vroeg drumstel van Watts; het begin van een eindeloze reeks instrumenten. Veel gitaren van Ron Wood en Keith Richards. Aardig: de dulcimer waarop Brian Jones Lady Jane speelde.

Rock 'n' roll in het museum

Als de reizende expositie komende zondag definitief sluit, zal David Bowie Is in het Groninger Museum een kleine 200 duizend bezoekers hebben getrokken. Lastig daarvoor een passende opvolger te vinden, maar wellicht dienen de Stones zich aan: die gaan na Londen ook museaal touren, en nog niet bekend is waar naartoe. Rock 'n' roll is sowieso niet meer weg te denken uit musea. Momenteel staat een kleinschalige expositie rond Amy Winehouse in het Joods Historisch Museum in Amsterdam. Het MoMA in New York had afgelopen jaar grote overzichtstentoonstellingen rond de veelzijdige oeuvres van Björk en Yoko Ono. Komende maand opent in New York (Queens Museum) de expositie Hey! Ho! Let's go: Ramones and the birth of punk.

Showpakken

Het is jammer dat de expositie al zo snel van die chronologische verhaallijn afwijkt en je door thematisch geordende zaaltjes wordt geloodst. Een zaal met concertbeelden, helaas te kort op elkaar gemonteerd. Even rustig de muziek ondergaan is er niet bij, dat staat de doorstroming maar in de weg.

Dus hup, door naar een immense zaal vol showpakken van Mick, Keith en Charlie. Het lijkt erop dat de heren met het stijgen der jaren een steeds slechtere smaak kregen: wat worden die pakken potsierlijk. Protserige pandjesjassen, giftige kleuren, kitscherige opdrukken: van veraf in een stadion leek het misschien wat. Maar in de vitrines doet het pijn aan de ogen.

Langzamerhand begint het gebrek aan verhaal in de tentoonstelling steeds meer te storen. We zien hooguit hoe de Stones beroemder werden, aardig geïllustreerd aan de steeds inventievere en grotere podiumdecors van bijvoorbeeld de tournees Voodoo Lounge (1995) en Bigger Bang (2005), die in maquette te bekijken zijn.

Exhibitionism: The Rolling Stones, Saatchi Gallery, Londen, t/m 4/9.

Tonglogo

De zwarte bladzijden worden snel overgeslagen. Een zaaltje voor het jaar 1969, waarin Brian Jones overleed en op Altamont een concertbezoeker werd vermoord, zou Exhibitionism minder oppervlakkig maken. Liever wordt een zaal gevuld met de totstandkoming van hun iconische tonglogo.

Alles luchtig en vluchtig. Maar ook vermakelijk. Als je met je 3D-bril op vanaf een knap nagemaakte backstageruimte het concertpodium betreedt, voelt het echt even of je naast Mick staat, om mee te brullen: 'I can't get no satisfaction. Hey hey hey, that's what I say.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden