Lubbers’ Persoonlijke herinneringen is wisselend van karakter, van bijster interessant tot braaf

***

Ruud Lubbers; Persoonlijke herinneringen. Balans; 272 pagina’s; €19,99. 

Lees de notities van Ruud Lubbers en bedenk hoe treurig het is dat we nooit de autobiografie onder ogen zullen krijgen van de man die twaalf jaar, tussen 1982 en 1994, minister-president was en in totaal 7777 dagen in de Haagse politiek rondbanjerde. Hij stierf op 14 februari van dit jaar, op 78-jarige leeftijd, hij heeft herinneringen opgeschreven die vandaag verschijnen. Ze zijn wisselend van karakter, van bijster interessant tot braaf. Maar als ze één ding duidelijk maken is het dat politici, zeker politici die een tijdperk hebben gemarkeerd, niet zomaar wat schetsen moeten achterlaten, maar een echt boek. Een kloek boek, waarin ze frank en vrij vertellen wat we destijds nog niet mochten weten. Zo’n verplichting hoeft niet in de grondwet, een contractje is ook goed, maar dan wel bij de notaris ondertekend.

Persoonlijke herinneringen geeft vooral inzicht in de methode-Lubbers. Zijn eindeloze vermogen om oplossingen te vinden, hele oplossingen, halve oplossingen, schijnoplossingen, vooruitgeschoven oplossingen, blijkt in zijn geval geen politieke truc te zijn, maar een karaktertrek. Die was erin gebeiteld door de omstandigheid dat hij thuis de middelste was van het negenspan, Ruudje werd genoemd in plaats van Ruud en daarom bij wijze van overlevingsmechanisme altijd bezig was met uitwegen. Zo is hij ook aan zijn huwelijk gekomen.

Hij had kennis gekregen aan Ria, een frisse meid, een levenslustige hockeyster. Op zekere dag trof hij haar in droefheid, haar vader bleek keelkanker te hebben. Ruud woelt die nacht in zijn jongensbed. ‘Mijn lief is droef. Wat kan ik daaraan doen? En ineens weet ik het.’ Hij vraagt haar hand: ‘Ik vraag je ten huwelijk, dan hoef je daarover niet in de zorgen te zitten.’ Hij op zijn beurt heeft zich verzekerd van een lieve vrouw, het verplicht hem snel af te studeren en in één beweging is er een oplossing voor dat andere probleem dat hem kwelt, de verliefdheid op een ander. ‘Dat heerlijke gevoel van weten hoe je de puzzel kunt leggen, schrijft hij.

Zo regelde hij zijn persoonlijk leven, zo regelde hij de politiek: no-nonsense. Je dacht misschien: hij heeft het afgekeken van Thatcher. Welnee, hij had het van zichzelf, het was vintage Lubbers. Ria was niet een keuze, Ria was de oplossing van een probleem: ‘Dat is het wonderlijke: liefde vormt niet mijn eerste drijfveer om met Ria te willen trouwen. Het voelt ook als een ‘opdracht’ aan mijzelf.’

En even verderop wordt de raadselachtige levenshouding definitief verheven tot tegeltjeswijsheid. ‘In moeilijkheid, staat er dan, ‘schuilt dikwijls een godsgeschenk.’ En ook: ‘Je moet het licht – de oplossing – ook opzoeken.’ En verderop: ‘Ik werk hard. Leven is werken.’

Ook zijn legendarische wolligheid, het Lubberiaans, wordt verklaard. Als jonge cricketer is hij sterk in de verdediging van het wicket, het poortje. Dat doe je door de aanstormende bal dood te leggen. De bowlers die het wicket omver moeten krijgen, blijven zo eindeloos werpen. Je put die kerels uit. Welnu, schrijft de politieke rot, ‘Lubberiaans is de politieke vorm van defensief cricket spelen. In de politiek gaat het erom dat je zo ouwehoert dat je geen kleur hoeft te bekennen als dat niet het grotere belang dient.’

Jammer is het dat Lubbers niet ontsnapt aan zelffelicitatie: hoe geweldig Bush Sr. hem wel niet vond, hoezeer het Mitterrand speet dat hij hem, Lubbers, in de wielen had gereden.

Uiteindelijk zijn ook grote mannen kleine kinderen.

Beeld rv
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.