Lof voor La Loren

Ergerniswekkend zo gezwollen als Annie Cohen-Solal over de schilder Mark Rothko schrijft, vindt Arjan Peters. Geef hem maar de anekdotes van Sophia Loren.

Beeld Hilde Harshagen & Antonia Hrastar

Ze staat niet als aanstelster bekend. Maar veel zinnen van Annie Cohen-Solal in haar biografie van Mark Rothko, laden die verdenking op zich: 'De jaren veertig waren cruciaal voor de schilder Rothko, want in minder dan tien jaar tijd maakte hij een indrukwekkende reeks esthetische ontwikkelingen door, die uniek waren in de geschiedenis van de kunst, voordat hij zich definitief ontpopte als een meester in de picturale retoriek.'

Aan het begin van dat wervelende decennium zat Rothko (toen 36) in een echte impasse, zegt Annie, 'een grote, indrukwekkende man, maar overduidelijk weinig sportief'. De biografie ratelt door, maar ik blijf naar zo'n zin staren, omdat ik iets heb gemist: een aanwijzing voor de 'echte impasse'.

Haar gekste bewijs daarvoor moet dan nog komen: 'Zelfs als hij in zijn atelier werkte, droeg hij meestal een overhemd en een stropdas.' Hébben we eindelijk een kunstenaar die als een heer naar zijn werk ging, en die niet ongeschoren en met een bespetterd schort om zijn doeken te lijf ging, is dat juist weer een veeg teken. Volgens Cohen-Solal was Mark toen zeer onzeker.

Identiteitscrisis
Met overhemd en stropdas zag ik Rothko tenminste eventjes voor me. Dat lukt me niet meer als Cohen-Solal begint te toeteren, of met instemming een kunstkenner citeert die zegt dat Rothko op zijn vijftigste 'aan een innerlijke diaspora begon in de vorm van een gecompliceerde identiteitscrisis die werd gekenmerkt door de spanning tussen aanpassing en identiteit.'

Kwaak die praatjes toch niet klakkeloos na, smeek ik hardop, maar Annie hoort me niet. De spanning tussen aanpassing en identiteit, dat is mijns inziens een omslachtig synoniem voor Leven. Maar zij denkt dus aan een innerlijke diaspora in de vorm van een gecompliceerde identiteitscrisis. Zien we Rothko nog ergens achter zulke ronkende bewoordingen? Nee, na de opmerking over de goedgeklede impasse wil hij niet echt meer een gestalte aannemen. De schilder zelf had het waarschijnlijk prima gevonden. Maar de lezer van zijn biografie had op een minder wazig beeld gehoopt.

Dan tien keer liever Sophia Loren (80), die in haar autobiografie Ieri, oggi, domani anekdotes opdist die niet wereldschokkend mogen heten, maar in ieder geval gespeend zijn van gezwollenheid.

In 1953 had Loren voor het eerst een rol die haar het idee gaf als actrice iets te kunnen betekenen. Ze speelde de Ethiopische slavin Aïda in de gelijknamige film naar de opera van Verdi.

Sophia Loren (19) was bruin geschminkt, en mimede op de stem van Renata Tebaldi. Door helemaal iemand anders te worden, kon ze zichzelf zijn.

Haar geloof je.

Innerlijke diaspora me hoela.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.