Review

Llach strooit bijna achteloos met prachtige zinnen

De Catalaanse zanger Lluís Llach laat zijn pen dansen in familiegeschiedenis met vrouwen in de hoofdrol. Zwierige roman 'De drie Maria's' is een vette knipoog naar 'Het huis met de geesten' van Isabel Allende.

Lluís Llach Beeld Getty

In 2007 vond de geëngageerde Catalaanse zanger en liedjesschrijver Lluís Llach (1948) het na een veertigjarige glanscarrière in de muziek wel welletjes. Maar het politieke vuur bleef branden. Zo stond Llach, die zich altijd sterk heeft gemaakt voor de Catalaanse zaak, bij de verkiezingen van vorig jaar op een prominente plaats van de lijst van Junts Pel Sí, de coalitie van politieke partijen die Catalonië wil afscheiden van de rest van Spanje.

Intussen ontdekte Llach tot zijn verrassing dat er ook een schrijver in hem huist. Een politieke schrijver, zou je denken. Maar dat valt reuze mee, zo maakt zijn tweede roman, De drie Maria's, duidelijk. De titel van de Nederlandse vertaling benadrukt dit nog eens. Dat is geen letterlijke weergave van het Catalaanse origineel (dat zou 'De vrouwen van La Principal' zijn geweest) maar een vette knipoog naar Het huis met de geesten. Daarin verwijst de Drie Maria's naar het familielandgoed, in Llachs roman gaat het om drie generaties vrouwen die allemaal Maria heten.

Op de cover van de Nederlandse editie staat ook nog eens de titel van Isabel Allendes debuutroman prominent vermeld. Dat riekt naar lezersbedrog, maar nee, de familieband met de Chileense schrijfster klopt. De drie Maria's is, net als Het huis met de geesten, een zwierige roman over een welgestelde familie die heel wat voor de kiezen krijgt en waarvan de vrouwelijke leden het heft in handen nemen. Zelfs een magisch-realistisch snufje ontbreekt niet.

De plaats van handeling is Catalonië, dat weer wel. Vanaf het begin van de 20ste eeuw zwaaien drie generaties Maria's de scepter over La Principal, het wijnlandgoed van de familie. Met wisselend succes, maar de drie vrouwen laten zich niet kisten. Doordouwers en eigenheimers zijn het. Ook in de liefde. Zo trouwt de eerste Maria niet zoals te doen gebruikelijk met een rijke machoman uit de streek, maar met een zachtaardige kunstliefhebber uit de stad. De tweede Maria maakt het nog bonter door het aan te leggen met de biseksuele zoon van de kokkin. Bij de derde komt het nooit van een huwelijk, maar zij neemt het ervan als ze op zakenreis is. Aantrekkelijke mannen genoeg.

Lluís Llach (fictie) De drie Maria's Uit het Catalaans vertaald door Pieter Lamberts en Joan Garrit. Atlas Contact; 319 pagina's; euro 19,99.

Prachtige zinnen

Llach laat zijn pen dansen en springen in deze vrouwvriendelijke familiegeschiedenis en strooit onderweg bijna achteloos met prachtige zinnen ('Haar darmen bezongen hardop de lof van het heerlijke gerecht dat Neus had klaargemaakt') en vrolijke formuleringen ('anatomische haast' voor lust).

Zo trakteert Llach zichzelf en ons op een mooi vertelfeest, dat nog leuker wordt wanneer de familiegeschiedenis concurrentie krijgt van een detectiveverhaal. Op 18 juli 1936 - de dag van de militaire opstand die uit zou lopen op de Spaanse Burgeroorlog - wordt bij de ingang van het landhuis het gruwelijk verminkte lijk van de voorman gevonden die was ontslagen nadat hij was betrapt terwijl hij het met een 14-jarige jongen deed. Als de oorlog voorbij is zet een ambitieuze rechercheur zijn tanden in de zaak, en dat komt Maria II en haar biseksuele minnaar slecht uit. Maar, hoe kan het anders, Maria redt hun hagje. Met verve.

Net als Allende strooit Llach zand in de machine wanneer hij het verhaal naar zijn eigen tijd laat verspringen. In Het huis met de geesten is dat de periode rond de militaire coup van 1973 in Chili, bij Llach het jaar 2001, wanneer de wereldse Maria III de scepter zwaait over het familiebedrijf. In plaats van deze moderne zakenvrouw, net als haar moeder en grootmoeder, op zijn stijlvolle taal door het leven te laten walsen, legt Llach haar dialoogzinnen in de mond die doodvallen, dicht hij haar een humor toe waarvan je plaatsvervangende schaamte krijgt en laat hij haar politiek correcte levenswijsheden debiteren die het zelfs als tegelspreuken niet zouden redden. Het kan dus bijna niet anders of Llach voelt zich een stuk minder vrij in zijn eigen tijd dan in voorbije tijden. In elk geval als schrijver.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden