interviewFestival

Liza Ferschtman heeft laten zien dat ze mooie festivals kan samenstellen. Nu mag ze weer gewoon violist zijn

De Volkskrant sprak met Ferschtman, die na vijftien jaar afscheid neemt van ‘haar’ Delft Chamber Music Festival.

null Beeld Anna Boulogne
Beeld Anna Boulogne

Na vijftien jaar stopt Liza Ferschtman (41) ermee. Niet met vioolspelen gelukkig, wel met ‘haar’ Delft Chamber Music Festival, dat donderdag begint. Ferschtman wordt opgevolgd door pianist Nino Gvetadze, die de tweede helft van de programmering van het festival in en rond het Prinsenhof op zich nam. Zondag voeren ze samen de Eerste vioolsonate van Camille Saint-Saëns uit.

Waarom neem je afscheid?

Ferschtman: ‘Het is best zwaar, ieder jaar weer een festival dat je moet programmeren, maar waarbij je ook musicus, het gezicht en aanspreekpunt bent. Dat nadenken over de programmering gaat het hele jaar door, je staat altijd aan. Een programma moet hout snijden. Ik ben slecht in de logistieke afwerking, ik vind knopen doorhakken heel moeilijk. Dat doe ik op het laatste moment, terwijl ik weet dat er mensen afhankelijk van me zijn.

‘In 2019 nam ik een sabbatical, die editie werd geprogrammeerd door Thomas Oliemans. Ik rook eraan om even gewoon violist te zijn. Gewoon een beetje dom zagen op die viool – haha, schrijf dat maar niet op. Ik merkte dat ik al een ingewikkeld genoeg hoofd heb zonder dit alles. Ik heb laten zien dat ik mooie festivals kan samenstellen, ik hoef mezelf op dat gebied niet meer te bewijzen.’

Waar ga je je op focussen zonder festival?

‘Ik streef naar een mooie mix van kamermuziek en soleren bij orkesten. Met orkest spelen is moeilijk, omdat dat de stukken zijn die het meest van je vragen, maar die concerten zijn ook fijn omdat je je dan een week lang op één stuk kunt concentreren, in plaats van op drie sonates. Ik merk dat ik in de coronatijd een gebrek aan zelfexpressie heb gehad; daarom heb ik het nu juist een beetje te druk voor mezelf gemaakt.’

Hoe was het festival toen je het in 2007 overnam van Isabelle van Keulen?

‘Kwalitatief hoogstaand. En eenzaam, want het was een van de weinige kamermuziekfestivals. Nu is er een wildgroei. Het festival had een strak format; ik wilde iets meer variëteit. Mijn doel was om een spanningsboog in het programma aan te brengen, en dat bezoekers die zouden ervaren als ze al die concerten zouden meemaken. Maar diehards die alles bezoeken zijn schaarser geworden.

‘Het was echt een andere tijd: als je nu aanklopt voor ondersteuning van je festival, moet je vooral aan buiteninhoudelijke criteria voldoen. Met die tendens heb ik moeite. Volgens mij hoef je niet in het ziekenhuis op te treden om maatschappelijk relevant te zijn.’

Vergeleken met andere kamermuziekfestivals had je net wat meer onbekende stukken.

‘Er is een reden dat de grote kamermuziekwerken beroemd zijn en dat iedereen die wil horen. Dat repertoire is dus ook een pijler. Maar je moet ook iets onbekends voorschotelen. Het hielp me altijd om met een thema te werken. Soms zocht ik op de site allmusic.com; daar tik je een woord in en vind je alle muziek die met dat woord te maken heeft. Dit jaar is het thema Brave New World (naar de dystopische roman van Aldous Huxley, red.).’

Liza Ferschtman Beeld Renate Beense
Liza FerschtmanBeeld Renate Beense

Wat is je grootste ontdekking geweest?

‘Misschien de Ten Blake Songs van Ralph Vaughan Williams, voor tenor en hobo. Dat is een van die hoogtepunten uit vorige edities die ik dit jaar wilde herhalen. Robin Tritschler zal ze zingen.’

Waar kijk je verder het meest naar uit?

‘Oe, zo veel. De liederen van Frank Bridge. De Galgenlieder van Sofia Goebaidoelina, die hoor je ook niet vaak, met als teksten absurde, gekke gedichtjes met een kinderlijk naïeve blik. Maar het mooist is dat alles wat je hebt bedacht, dat al die lijnen bij elkaar komen. Ik kom net uit een repetitie met het Strijkkwintet van Schubert, dat wordt mijn laatste stuk hier. Ik denk niet dat ik het dan droog houd.’

Delft Chamber Music Festival.
22/7 t/m 1/8, Van der Mandelezaal, Delft.

Wereldwijd succes

Liza Ferschtman is een van de bekendste violisten van Nederland en soleert over de hele wereld. Ze werd in 1979 in Hilversum geboren als dochter van pianist Mila Baslawskaja en cellist Dmitri Ferschtman, die kort daarvoor vanuit de Sovjet-Unie naar Nederland waren geëmigreerd. Al op haar 5de kreeg ze les van de vermaarde vioolpedagoog Philippe Hirshhorn. In 1997 won ze het Oskar Back-concours. Ze bracht tien albums uit.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden