ColumnSylvia Witteman

Literatuur bij de Happy Meal? Op naar McDonald’s dan maar

McDonald’s geeft, in het kader van de Kinderboekenweek, een boekje cadeau bij elk kindermenu. Weldenkend Nederland was in rep en roer. Literatuur, in die smerige obesitasfabriek?!

Ik moest gniffelend denken aan mijn grootmoeder. Zij was, ergens in de jaren zeventig, op zoek naar een langspeelplaat van Bach. Ze belde alle eerbiedwaardige platenzaken van Haarlem, maar niemand had dat Brandenburgse concert op voorraad. Uiteindelijk vond ze, tot haar grote schrik, de begeerde plaat bij V&D. Ik hoor het haar nog zeggen, hijgend van verontwaardiging: ‘Bach! Bij Vroom en Dreesmann!?’

Heel bekrompen natuurlijk, maar met het geval McDonald’s ligt dat weer eens genuanceerder. De hamburgerkoning geeft die boekjes niet zómaar weg. De officiële lezing is dat McDonald’s laaggeletterdheid bij kinderen wil bestrijden. Prima, op zichzelf. Maar daarvoor moeten die kinderen dus wél een maaltijd eten van een bedrijf dat geassocieerd wordt met overgewicht. Vooral hoogopgeleide, Randstedelijke ouders zijn bevangen door de bijgelovige vrees dat hun kind na één stap over die rood-gele drempel onmiddellijk uitdijt tot een michelinmannetje.

Dat is nogal dom. Zo’n Happy Meal is weliswaar niet direct de natte droom van Ottolenghi, maar echt kwaad kan het ook niet. Een broodje hamburger is minder vet en zout dan een dubbele boterham met worst, en zo’n zakje frites is geen haar slechter dan een portie gebakken aardappels thuis. Een kind dat doorgaans gezond gevoed wordt, kan gerust af en toe een Happy Meal eten. Problemen ontstaan uiteraard wél als hij/zij zich daar dagelijks volpropt met megadubbeldikke ‘specials’, en daarna thuis op de bank met een zak chips gaat liggen uitdampen.

Ik kocht zo’n kindermenu bij McDonald’s. Het viel me zelfs nog mee: de portie had écht een kindermaatje en je krijgt er geen cola of moddervette milkshake bij, maar water, melk of vers sap. Een zakje appelpartjes zat er ook nog bij.

Buiten, op een bankje tussen de duiven gezeten, las ik het boekje. De Boomtop-tweelingen – Avonturen in de wildernis heet het. De schrijfster is Cressida Cowell, die wij kennen van Hoe tem je een draak (de film is duizend keer beter dan de boeken).

Het Happy Meal-boekje gaat over de familie Boomtop: de blonde moeder ‘professor Penny’, de donkere vader ‘professor Pablo’, en hun kinderen, de tweelingen Asja en Alfred, Ted en Tilly. Met de tijdmachine (ach, ja) reizen ze naar het eiland Mauritius in de 16de eeuw en belanden in de ‘ondoordringbare jungle’ (‘ondoordringbare’ lijkt me geen woord voor laaggeletterde kinderen).

Daar komt het gezin een groepje (notoir uitgestorven) dodo’s tegen. ‘Wat waren dodo’s voor vogels?’, vraagt Tilly. ‘Mensen denken dat dodo’s bol, langzaam en een beetje dom waren’, legt professor Penny uit. ‘Maar nu hebben we de kans om dat zelf te ontdekken!’

Wat blijkt? Dodo’s waren helemaal niet dik, dom en langzaam, maar juist slank, slim en behendig! Moraal: vooroordelen zijn slecht. Tot die verrassende conclusie komen de Boomtopjes al heel snel, want het boekje behelst maar 600 woorden; dat is evenveel als deze column.

Wat de illustraties betreft: zowel de ouders als de kinderen hebben doodenge, witte, puilende ogen als pingpongballen. Alleen de dodo heeft een min of meer menselijk gezicht, waarschijnlijk bij wijze van wiedergutmachung voor al die nonsens die eeuwen over hem verteld is.

Waaróm hebben wij toch al die tijd gedacht dat dodo’s dom, dik en langzaam waren? Aan een verklaring waagt het boekje zich niet. Nog steeds op dat bankje zocht ik op mijn telefoon informatie over dodo’s. Boeiende materie. Zó boeiend dat de duiven mijn Happy Meal hadden opgegeten voor ik het doorhad.

Alleen de stukjes appel lieten ze liggen.

Duiven zijn net mensen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden