Lisbeth Salander (Millennium) is terug

Jarenlang hebben miljoenen fans van de Millennium-reeks van Stieg Larsson erop moeten wachten, maar het meisje met de drakentatoeage keert terug. Op 27 augustus verschijnt het lang verwachte vervolg op de razend populaire Zweedse thrillerreeks rond computerhacker Lisbeth Salander en journalist Mikael Blomkvist. De Volkskrant licht exclusief een tipje van de sluier van een publicatie die wereldwijd wordt omgeven door geheimzinnigheid.

De Zweedse actrice Noomi Rapace als Lisbeth Sallander. Beeld AP
De Zweedse actrice Noomi Rapace als Lisbeth Sallander.Beeld AP

Det som inte dödar oss is de Zweedse titel van wat waarschijnlijk één van de grootste bestsellersuccessen van het jaar gaat worden. De Nederlands vertaling van het boek krijgt de titel Wat ons niet zal doden. In de Engelse versie wordt dat The Girl in the Spider's Web. Veel meer wordt er niet bekendgemaakt over 'Millennium 4', dat ruim tien jaar verschijnt na Stieg Larssons plotselinge dood aan een hartinfarct in 2004. Nog voordat zijn Mannen die vrouwen haten, deel één in de Millennium-reeks, was gepubliceerd.

Vorige week verscheen wel alvast het Zweedse omslag en de Britse en Amerikaanse covers van de nieuwe Millennium. Hieronder ziet u exclusief het omslag van de Nederlandse versie van het boek, dat tot na de verschijning eind augustus verder in nevelen gehuld moet blijven. Rondom de publicatie van 'Millennium 4' heerst namelijk grote geheimzinnigheid. Eentje die liefhebbers van suspense kennen van eerdere campagnes rond de thrillers van de Amerikaanse auteur Dan Brown of de speelfilm Fifty Shades of Grey naar E.L. James' gelijknamige erotische bestseller.

David Lagercrantz,

Zo schreef de Zweedse journalist en schrijver David Lagercrantz, die door Stieg Larssons vader Erland en broer Joakim werd uitgekozen om de personages en verhaallijn van Millennium verder uit te diepen, het boek op een computer zonder internetverbinding. Daarnaast leverde Lagercrantz, die vooral bekend is om zijn biografie van de Zweedse topvoetballer Zlatan Ibrahimovic (Ik, Zlatan) het manuscript op papier bij uitgever Norsteds. Ook mogen geen recensie-exemplaren voorafgaand aan de internationale verschijningsdatum verspreid worden. In geen van de 38 talen waarin Millennium 4 op dit moment wordt vertaald.

Wel is bekend dat Lagercrantz trouw is gebleven aan de stijl van Larsson en diens karakters Lisbeth Salander, de biseksuele computerhacker met zwart geverfd haar, piercings en tatoeages, en Mikael Blomkvist, de charmante, linkse onderzoeksjournalist en uitgever van het tijdschrift Millennium. Bovendien heeft Lagercrantz laten weten ook Larssons maatschappijkritische houding en scherpe dialogen te hebben behouden die mede er aan hebben bijgedragen dat de Millennium-reeks een wereldwijd succes werd en goed is geweest voor tachtig miljoen verkochte exemplaren.

Het omslag van Wat ons niet zal doden, de Nederlandse versie van het vervolg op Stieg Larssons Millennium-reeks. Beeld Uitgeverij Signatuur/ A.W. Bruna
Het omslag van Wat ons niet zal doden, de Nederlandse versie van het vervolg op Stieg Larssons Millennium-reeks.Beeld Uitgeverij Signatuur/ A.W. Bruna

Het (niet voltooide) vierde deel

Het verhaal is echter helemaal door Lagercrantz zelf bedacht. Al snel na Larssons dood bleek dat hij aan een vierde deel werkte. Ook bleek er een synopsis voor een vijfde en zesde deel te zijn. Uit Larssons aantekeningen kon zelfs worden opgemaakt dat de Zweedse schrijver, die als tiener op een camping in Umeå getuige was van de verkrachting van een meisje dat later als inspiratiebron zou dienen voor Lisbeth Salander, van plan was geweest om uiteindelijk tien boeken te schrijven in de Millennium-reeks. Maar een deel van dat materiaal is in het bezit van Larssons voormalige partner Eva Gabrielsson.

Zo weigert Gabrielsson - tot grote spijt van veel Millennium-fans- de publicatie van 200 pagina's die Larsson al had geschreven voor zijn niet voltooid vierde boek. Volgens Gabrielsson omdat Larsson niet gewild zou hebben dat iemand met zijn schepping aan de haal zou gaan. Bovendien zou Larsson, aldus Gabrielsson, ook nog eens erg gesteld zijn op zijn eigen taal en vertelkunst en nooit hebben gewild dat iemand anders zijn onvolledige manuscript zou afmaken.

Felle juridische strijd

Daarnaast speelde nog mee dat Gabrielsson al sinds de dood van Larsson, met wie ze 32 jaar samenleefde, in een felle, juridische strijd is verwikkeld met diens vader en broer over de rechten op zijn schrijverserfenis En dat gaat, gezien het grote succes van Millennium, om een miljoenenbedrag.

Naast de drie postuum uitgebrachte boeken in de Millennium-reeks, Mannen die vrouwen haten (2004), De vrouw die met vuur speelde (2007) en Gerechtigheid (2008), zijn er namelijk ook drie Zweedse films verschenen over de avonturen van Lisbeth Salander (met in de hoofdrol een huiveringwekkende en duistere Noomi Rapace). Daarnaast was er de ijzersterke Amerikaanse remake The Girl with the Dragon Tattoo (met Daniel Craig en Rooney Mara), alsook een miniserie, een hoorspel en een stripuitgave van de reeks.

Uiteindelijk blijkt dat Gabrielsson wel iets te zeggen heeft over de 200 pagina's van het niet voltooide deel vier in haar bezit. Zij en Larsson, die jarenlang hoofdredacteur van het tijdschrift Expo was en een groot kenner op het gebied van rechts-extremisme, waren echter nooit getrouwd. Hierdoor heeft ze volgens de Zweedse rechter echter weer niks te zeggen over de rest van Larssons nagelaten notities en nalatenschap.

'Blomkvist en Salander verdienen het om verder te leven'

Lagercrantz heeft zich wijselijk afzijdig gehouden van het juridisch steekspel en schreef dus zijn eigen verhaal. Al erkende hij in een interview tegenover de Zweedse krant Aftonbladet gemengde gevoelens te hebben over zijn taak. 'Het is fantastisch om te doen, maar ook een grote verantwoordelijkheid', zei de schrijver. 'Blomkvist en Salander verdienen het om verder te leven.' Over het plot houdt hij zich tot nu toe op de vlakte: het verhaal speelt zich deels in de Verenigde Staten af en heeft ook Amerikaanse personages.

Wat ons niet zal doden
door David Lagercrantz

Het tijdschrift Millennium heeft nieuwe eigenaren. Boze tongen beweren dat Mikael Blomkvist zijn beste tijd heeft gehad en hij vraagt zich af of hij iets anders moet gaan doen. Lisbeth Salander is rusteloos. Ze doet mee aan een grootschalige hackeraanval en neemt risico’s die ze normaal gesproken zou vermijden. Op een avond krijgt Blomkvist een telefoontje van professor Frans Balder, een autoriteit op het gebied van kunstmatige intelligentie. Balder zegt zeer gevoelige informatie te hebben over de Amerikaanse inlichtingendiensten en heeft contact gehad met een jonge vrouwelijke hacker die erg veel lijkt op iemand die Blomkvist maar al te goed kent. Blomkvist hoopt met deze informatie de scoop te hebben die hijzelf en Millennium zo hard nodig hebben. Maar zijn onderzoek brengt grote gevaren met zich mee. Lisbeth Salander heeft zoals gewoonlijk haar eigen agenda. In Wat ons niet zal doden kruisen hun wegen opnieuw en gaat hun verhaal verder.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden