Lijfliederen van kandidaatpresidenten

ALS BILL Clinton, de 42ste president van de Verenigde Staten van Amerika, ergens opduikt, begint iets in het hoofd altijd spontaan You can go your own way te neuriën....

Als die spontaniteit eenmaal is weggeëbd, dringt het besef door dat geen president zo'n egocentrisch lijflied zou kiezen. Nee, Bill en Hillary omarmden Don't stop thinking about tomorrow, wat heel wat beter aansluit bij hun credo van bruggen bouwen naar de 21ste eeuw. Na twaalf jaar Republikeins bewind kon dat zinnetje over Yesterday's gone trouwens ook geen kwaad.

Fleetwood Mac heeft zich nooit beklaagd over de presidentiële keuze. Misschien ook omdat het politieke-kleurverschil niet groot is. Dat kan niet gezegd worden van het lied waarmee Clintons voorganger, George Bush, de verkiezingen inging. Hij adopteerde This land is your land, this land is my land van de radicale folky Woody Guthrie. Die zou gesteigerd hebben bij de wetenschap dat zijn ode aan de Amerikaanse oneindigheid zou worden ingelijfd door de conservatieven.

Guthrie, Pete Seeger en andere muzikanten steunden in 1948 de kandidatuur van Henry Wallace, een campagne die naar verluidt meer liedjes dan stemmen opleverde. Wallace was kandidaat voor een derde, progressieve, partij. Het tweepartijenstelsel van Republikeinen en Democraten werd op de hak genomen in The Same Old Merry-Go-Round. Of je nu de olifant uit het Noorden kiest, of de ezel uit het Zuiden, dat maakt niet uit, zo luidde de strekking. Ze hebben immers beiden hetzelfde bit in de mond.

Dat lied is als bonus opgenomen op de cd Presidential Campaign Songs. Clinton en al zijn voorgangers zijn hier vertegenwoordigd met het lied dat hun uitverkiezing ondersteunde. De reeks begint in 1789 met Follow Washington, en loopt dan via onder andere Monroe is the man, Huzzah for Madison, Huzzah en Roosevelt the Cry door tot het heden.

Een bonte parade, zou je denken. Maar dat valt eigenlijk wel mee. De liedjes zijn te verdelen in drie categorieën. Om te beginnen is er de lofzang op de uitzonderlijke kwaliteiten van de kandidaat in kwestie; alle genoemde titels zijn daar voorbeelden van. Dan zijn er de liedjes die de roem van Amerika in het algemeen en het ondernemende Amerikaanse volk in het bijzonder bezingen. Tenslotte zijn er de liedjes die zich bezighouden met idealen zoals vrijheid, onafhankelijkheid en democratie. Maar pas op, abstracter dan dat mag het niet worden, want dan wordt de vrijheid van de een al gauw een dwangbuis voor de ander.

Zo was het in de dagen van Jefferson (Jefferson and Liberty) en Lincoln (Lincoln and Liberty Too) en zo was het nog steeds ten tijde van Nixon (Buckle down with Nixon) en Reagan (California Here we come). Ook in muzikaal opzicht is er in twee eeuwen eigenlijk amper wat veranderd. De campagneleiders van vroeger varieerden naar hartelust op erkende klassiekers als Yankee Doodle, When Johnny comes Marching Home of Rockabye, Baby. Ook de spin doctors van vandaag laten zich inspireren door populaire muziek: Broadway, country of Hello Dolly.

Door de komst van radio en televisie hebben campaign-songs aan belang ingeboet. De kiezer kan de kandidaten horen en zien, en hoeft niet op liedteksten af te gaan om zich een beeld te vormen van de politici die naar zijn gunsten dingen. Dat heeft het echtpaar Clinton er niet van weerhouden veel aandacht te besteden aan de muzikale omlijsting van hun verkiezingstournees en overwinningsfeesten. Met Tipper Gore, de vrouw van de aanstaande Democratische kandidaat voor het presidentschap, in een interessante bijrol: haar campagne tegen het gebruik van onwelvoeglijke taal in songteksten heeft haar populariteit in kringen van musici geen goed gedaan.

De cd met Presidential Campaign Songs levert voorbeeldig studiemateriaal. Maar wie hier iets van de opwinding van een campagne denkt terug te vinden, komt bedrogen uit. Alle liedjes worden gezongen door Oscar Brand, een Amerikaanse folkzanger die de cd ook samenstelde. Hij is toegerust met een zeer bedaard stemgeluid, dat garant staat voor optimale verstaanbaarheid van de teksten, maar van elke verkiezingsstrijd een gelopen race maakt.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden