liefde en leugens

Joe Wright is niet zomaar een boekverfilmer. De Engelse regisseur verfilmt weliswaar literatuur, maar het is allerminst zijn ambitie woorden om te zetten in een lineair verteld verhaal....

Het gaat Wright veel meer om de sfeer die schrijvers oproepen. Pride & Prejudice (2005), naar Jane Austen, steunde op het drukkende gevoel dat liefde nooit onbaatzuchtig is. In zijn nieuwe film Atonement (gebaseerd op Ian Mc-Ewans roman Boetekleed) hangt voortdurend dreiging in de lucht. De dreiging van oorlog – het is 1935 – en de dreiging van ongeluk en misverstanden.

Het eerste deel speelt zich af in een Engels landhuis waar zich een familiedrama ontvouwt over liefde, misdaad, en verraad. Een drama waarvan uiteindelijk de arbeidersjongen Robbie het slachtoffer wordt – hij ziet zijn relatie met de rijke Cecilia exploderen wanneer hij ten onrechte van verkrachting wordt beschuldigd.

Het tweede deel van de film is gesitueerd rondom Duinkerken, waar Robbie als soldaat in de Tweede Wereldoorlog vecht. Het verlangen naar de grote liefde is er op het slagveld geen fractie minder op geworden.

Wright en scenarioschrijver Christopher Hampton gebruiken deze gefnuikte liefde voor een film die vooral gaat over de kracht van de verbeelding. Zij laten zien dat een leugen levens kapot kan maken, en tegelijk brengen ze een ode aan de fantasie, die de pijn van de werkelijkheid weg kan poetsen.

Net als in Pride & Prejudice castte Wright Keira Knightley in de hoofdrol van adellijke vrouw. Met een nukkig bewegend lijf en onrustig heen en weer schietende ogen maakt Knightley van Cecilia een moderne vrouw in een traditioneel decor – ze springt van bewondering naar liefde, en van liefde naar verdriet en woede.

Ook de jonge Saoirse Ronan heerst met verve over haar personage. Het meisje is met haar prepuberale gemanipuleer de personificatie van het leven zelf: ze wil goed doen en haar zin krijgen, maar richt daarbij onvermijdelijk grote schade aan.

Atonement schuwt het grote gebaar niet. Wright is een man van de nadrukkelijke stilering, wat zijn werk soms nuffig doet ogen. Het effect is er niet minder om. Dit pact tussen liefde en verdriet maakt ontroering onontkoombaar. Precies zoals de almachtige regisseur het wenst. RO

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden