LIEDJES EN LIJSTJES 09

INTERVIEW LEO BLOKHUIS De 45-jarige domineeszoon is liefhebber en kenner van popmuziek. Een hobby die hij combineert in het tv-programma Popquiz a gogo....

Leo Blokhuis (45) is de muziekkenner achter Matthijs van Nieuwkerk in de Popquiz a gogo en de Top 2000, die tussen Kerst en Oud en Nieuw wordt uitgezonden. Hij schreef en boek, Grijsgedraaid, over de oorsprong van vijftien pophits. En hij maakt lijstjes.

Zeg het maar: wat is het beste nummer aller tijden?

‘Eigenlijk bestaat dat niet hè, het beste nummer aller tijden.’

Jullie vragen er zelf anders voortdurend naar.

‘Ja, daar ben ik eigenlijk ook tegen. Maar het is A Day in the Life van de Beatles.’

En wat is de grootste draak uit de popgeschiedenis?

‘Céline Dion. En Whitney Houston. Afschuwelijk. Het is bijna alleen maar passie, maar die passie is totaal misplaatst. Dat is het ergste wat je kunt doen in de muziek. Als muziek met veel emotie is bedoeld, maar het nergens raakt, heb je dus de grootste draak. Dan kun je beter iets heel cools maken.’

Maar er zijn hele volksstammen dol op Céline Dion en Whitney Houston.

‘Ja, dat is ook de reden waarom De Telegraaf de grootste krant van Nederland is. Er zijn helemaal niet zoveel mensen met goeie smaak. Als je mensen vraagt wat ze mooie muziek vinden, zeggen ze vaak: Sky Radio. Als een soort genre. Ze zullen nooit zeggen: mijn favoriete zanger is Bobby Brown. Ik neem het die mensen niet kwalijk, maar hoe meer je met muziek bezig bent, hoe kritischer je wordt.’

De meest overschatte band van Nederland?

‘Ik vind het zo naar om te zeggen, maar dat is Bløf.’

Waarom?

‘Ik snap waarom mensen het mooi vinden, maar ik vind het te pathetisch. En tekstueel kan ik hen ook niet altijd volgen. Matthijs van Nieuwkerk en ik hebben het grapje: Neem ik Spanje als besluit?’

En de meest overschatte band ter wereld?

‘Coldplay. Een heel eenzijdige band. Bijna elk liedje is goed, maar ik kan hun album niet uitluisteren. Dat reutelt maar door in midtempo. Voor goeie muziek moet je een irritatie overwinnen. Als je een liedje meteen mooi vindt, heb je het na vier keer wel gehoord.

‘Radiohead: ik zat een keer met een vriendin in een auto toen het nummer Paranoid Android opstond. Als je de gitaarsolo in dat nummer voor het eerst hoort, denk je: jakkes, wat is dat voor een gekkigheid? We reden over een pas en ze zei: die solo klinkt alsof we nu met onze nagels langs die rotswand gaan. Maar tijdens dat ritje werd het steeds mooier. Radiohead is echt een fantastische band. Je moet er een beetje je best voor hebben gedaan.’

Waarom houdt een man van 45 zich bezig met het maken van muzieklijstjes?

‘Dat heb ik altijd al gedaan. Het komt doordat ik op mijn 13de pas de popmuziek heb ontdekt. Ik kom uit een gereformeerd gezin waar muziek geen ding was. Maar op mijn 13de verhuisden we, en kreeg ik een eigen kamer en een eigen radio. Ik werd letterlijk in de muziek gesmeten. Maar omdat ik er niet in was gegroeid, had ik behoefte aan houvast en daarom had ik een schriftje waarin ik alles opschreef wat ik mooi vond. Gewoon alfabetisch. Ik heb ze nog, bijna alles fonetisch geschreven – met knotsen van spelfouten.’

Hoe religieus ben jij?

‘Ik ben een domineeszoon en ik ben heel heftig religieus opgevoed. Ik ga nog steeds naar de kerk. Sommige mensen vragen dan: mag je dit soort muziek wel draaien? Maar voor mij heeft dat er niet zo veel mee te maken. Ik zie het geloof niet als dingen die ik wel of niet mag, maar als de bron van mijn leven.’

Was je met je muziek niet het buitenbeentje van de familie?

‘Ik voel me soms nog een buitenbeentje. Ik heb zeven broers en zussen, en ik ben de minst degelijke van het stel. Ik wilde kunstacademie doen, studeerde journalistiek. Mijn broers hebben weinig met muziek. Die komen mij nog steeds vragen naar Simon & Garfunkel. Als ze gek willen doen, gaan ze een avondje in het theater naar Kayak kijken.’

Welke invloed had religie op jou?

‘Omdat mijn vader dominee was, woonde ik in een glazen huis. Door mijn opvoeding ben ik heel erg gestimuleerd niet in opspraak te raken, ervoor te zorgen dat de mensen niet over je praten. Ik heb dat altijd gedragen. Dat klinkt lijdzaam, maar ik had er begrip voor.

‘Pas op latere leeftijd – eigenlijk niet eens zo lang geleden – kwam ik erachter hoe zeer me dat heeft gevormd. Hoe moeilijk ik het vind om te zeggen wat ik echt wil en mijn eigen plan te trekken. Ik ben me altijd bewust geweest van wat andere mensen van me vonden.’

Mannen maken lijstjes.

‘Ja, het zijn ook altijd mannen die muziekquizzen spelen. Vrouwen zijn meestal veel minder freakerig met muziek bezig. Je ziet ook weinig vrouwen luchtgitaar spelen.’

En jij doet dat wel?

‘Niet zo heel vaak hoor. Maar als je iets heel mooi vindt, wil je soms iets met je handen – of dat nou piano is, of drums, of gitaar.’

In je nieuwe boek, Grijsgedraaid, beschrijf je de ontstaansgeschiedenis van nummers als My Way, Love Hurts en Hey Joe. Het gaat over liegen, bedriegen, ruzies, geld, depressies, drank en drugs. Zo vertel je hoe de componist van My Way zich in een Frans hotelletje ergert aan het knipperende licht boven het bad, de gloeilamp verwisselt en vervolgens wordt geëlektrocuteerd. Waardoor hij de punkversie die Sid Vicious van My Way maakte in ieder geval nét niet meer mee hoefde te maken.

‘Ja, zielig hè? Het is typisch zo’n verhaal dat een urban legend zou kunnen zijn, maar het is echt waar. De verhalen in mijn boek hebben meestal een trieste ondertoon. De twee componisten van Without you, het nummer waarmee Mariah Carey later een wereldhit had, hebben op dezelfde manier zelfmoord gepleegd: ze hingen zich op. Terwijl ze er royaal van hadden kunnen leven als ze het iets handiger hadden aangepakt. Heel triest, maar ook heel mooi natuurlijk.

‘Neem Eric Clapton. Toen hij Nobody knows you when you’re down and out opnam, zat hij in een diepe depressie. Hij was aan de drank en de drugs, en hij was wanhopig verliefd op de vrouw van George Harrison van de Beatles. Een totaal onbeantwoorde liefde. Layla, dat is ook voor haar geschreven. Als je dat weet, is het ineens een schaamteloze plaat waarin Clapton als een kipfilet opengesneden ligt en zijn diepste zielenroerselen eruit gooit. Acht jaar later is hij wel met haar getrouwd. En weer gescheiden.’

Ben je zelf muzikaal?

‘Nee, ik kan drie tonen spelen. Ik heb een basgitaar, maar ik doe er weinig mee.’

Je presenteert samen met Matthijs van Nieuwkerk de Popquiz a gogo. Durfde iedereen bij jullie te komen?

‘Ik kan het nu wel vertellen, nu de Popquiz is afgeschoten door de netcoördinator: ik had een soort proefquiz gemaakt, die iedereen thuis invulde. Als daar een bedroevend laag niveau uitkwam, hielden we daar rekening mee. Zo van: o gut, daar zit Henk, en hij weet er eigenlijk niet zo veel van, maar we zijn gewoon heel blij dat hij komt en daarom krijgt hij een makkelijke vraag. Het was niet echt ingestoken, maar we zorgden wel dat iedereen ten minste een paar vragen kon beantwoorden. We wilden niemand op zijn bek laten gaan.’

Toch zegt Van Nieuwkerk regelmatig: dat je dat niet wéét...

‘Een beetje theater, hè. Soms vroegen mensen er ook om. Popjournalist Jan Vollaard van de NRC stuurde de test terug met de opmerking: nou, de echte mag wel wat moeilijker. Die sneed zich behoorlijk in de vingers daarmee. Maar voor iedereen zijn vragen te verzinnen die hij niet weet. Ook voor mij.’

Wie staat er nu nummer 1?

‘Geen idee. Dat weet ik niet. U2 en Green Day misschien? Ja? De top 40 wordt ook een steeds marginaler verschijnsel. Ik ben door Matthijs tot de popprofessor van Nederland gedoopt, maar ik hou echt niet alles bij.’

Vind je dat de dj’s van nu hun muziek goed bijhouden?

‘Het hóeft niet meer. Een dj profileert zich tegenwoordig met de beste grappen, de grappigste telefoongesprekken en de leukste gasten. Hij kiest zijn eigen platen niet meer uit, omdat zijn programma wordt samengesteld door een muziekredactie.

‘Ik houd nog steeds van popmuziek, maar als ik naar dat soort dingen luister, voel ik me een snotneus van 13. Ik voel me vaak niet serieus genomen. Ik luister heel weinig, eigenlijk alleen naar kxradio, het internetstation van Rob Stenders. Die heeft geen playlist. Die zegt gewoon tegen zijn dj’s: ik vind jou interessant, draai maar wat je leuk vindt. Ik draai er zelf ook.’

Waarom moest de popquiz nou stoppen?

‘We lazen ineens in de krant dat het publiek te oud was. Maar dat is aantoonbaar niet waar. Eenderde van ons publiek is boven de 45; dat is heel netjes. Ik hoor dat ze er toch weer mee bezig zijn, maar dat weet ik meestal pas als laatste. Sterker: er wordt van tevoren niet eens gevraagd of wij het goed vinden dat ze dat programma indienen.’

Heeft het ermee te maken dat Van Nieuwkerk al zo vaak op tv is?

‘Geen idee. Matthijs doet veel en hij moet natuurlijk wel sjiek blijven. Maar er zal ook wel een periode komen dat Matthijs oud nieuws is. Dus ik zou zeggen: get it while you can.’

Afgelopen vrijdag begon de aanloop naar de Top 2000. Krijgen we weer dezelfde nummer 1?

‘Het is elk jaar Bohemian Rhapsody van Queen, maar vorig jaar werd het ineens Avond van Boudewijn de Groot. Dat kwam door een rare lobby van een paar Radio-2-dj’s. Avond, dat kán helemaal niet, maar dat zegt waarschijnlijk meer over de zender. Dit jaar gaat het anders. Gisteren zijn de stembussen voor de Top 2000 gesloten en is live op tv de top-10 samengesteld door de kijkers. De rest wordt pas voor Kerst bekend gemaakt.’

Je hebt hiervoor ook tien jaar lang 2 Meter Sessies opgenomen. Vertelden artiesten mooie dingen in de studio?

‘Om uit te zenden? Nee. Ik vond het ook steeds moeilijker om interviews te doen. Wat artiesten willen zeggen, zeggen ze wel in hun liedjes. Moet ik dan nog een keer vragen wat ze op hun lever hebben? Soms maak je de magie ook kapot. Ik had alle platen van Elvis Costello en ik vond ze prachtig, maar hij bleek een chagrijnige man. Hij zat te zeiken over de techniek en blafte mensen af. Als ik zijn liedjes nu hoor, vind ik hem een aansteller, met dat gejammer van hem.

‘Ik vond het liedje van Chris Whitley, Big Sky Country, vroeger een superreligieus nummer. Ik kon daar mijn visioen van de hemel in kwijt. Maar ik was zo stom hem te vragen waar het over ging. Toen zei hij: ken je Montana? Dat is Big Sky Country, omdat het zulke mooie luchten heeft. Zo jammer. Dat wilde ik helemaal niet weten.’

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden