postuumLida Winiewicz (1928-2020)

Lida Winiewicz verloor door de oorlog haar jeugd en zangstem, maar werd een geliefd schrijver

Lida Winiewicz in 2018.Beeld Marlena Waldthausen

Pas twee jaar geleden debuteerde Lida Winiewicz in het Nederlands, maar in haar thuisland Oostenrijk was zij al jaren bekend en geliefd – als schrijver van toneelstukken, televisieseries, romans en met haar vertalingen uit het Engels, Frans, Spaans en Italiaans. Woensdag overleed zij op 92-jarige leeftijd in Wenen, waar ze haar hele leven heeft gewoond.

Schrijver had ze nooit willen worden, lezen we in haar autobiografische roman De verloren toon, vertaald in 2018. Lida Winiewicz werd geboren op 17 maart 1928 in een muzikale familie. Haar (jong gestorven) moeder was pianist, haar vader nam haar al vroeg mee naar de opera. De kleine Lida bleek een prachtige sopraan en droomde van een carrière als operazangeres.

Maar toen namen de nazi’s Wenen in en moesten haar half-Joodse vader en Joodse stiefmoeder onderduiken in Frankrijk. Ze zou hen nooit meer terugzien. Met het ineenstorten van haar jeugd bleek ook haar zangstem verdwenen.

Winiewicz ging talen studeren en wijdde haar leven aan het schrijven. In De verloren toon vertelt ze over haar traumatische verleden met een zekere lichtheid, die overigens niets afdoet aan de tragiek. Tegen de Volkskrant zei ze daarover: ‘Op het moment dat ik me in een treurige situatie bevind, probeer ik er meteen de groteske en komische kant van te bezien.’ En: ‘Het valt mij zwaar om dingen serieus te nemen – mijzelf inbegrepen.’ Een bewonderenswaardige levenshouding, die tot fraaie literatuur heeft geleid.

Lebenswerk

Drie jaar geleden, vlak na haar 90ste verjaardag, kreeg Winiewicz de Preis der Stadt Wien toegekend voor haar ‘Lebenswerk’. Een hele eer, vond ze, maar wel een beetje aan de vroege kant: ze was toch nog volop aan het schrijven?

En of. In haar laatste jaren publiceerde Winiewicz een (nog onvertaalde) dichtbundel over ouderdom – ook al zo speels en levendig – en een boek over het schrijven voor film, theater en tv. Ook herschreef ze een werk uit de jaren tachtig, Späte Gegend, over een oude boerin die terugblikt op haar leven. De Nederlandse vertaling, Vragen deed je niet, is onlangs verschenen en enthousiast onthaald.

Het is een schrale troost dat er voor Nederlandse lezers nog zo veel van Lida Winiewicz te ontdekken valt.

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden