Lezerspost: wordt met 'controleren' niet 'beheersen' bedoeld?

De fout.

Volkskrantlezers vinden veel. En misschien wel het meest vinden ze iets van ons taalgebruik. Terecht?

Wie? Corine Rueb uit Zwolle

Wat? Ergernis (sic) over een verkeerde vertaling vanuit het Engels.

Wat ging er mis? De eerste zin van een artikel uit de krant van 21 februari, over de burgeroorlog in Syrië wekt irritatie bij de briefschrijver: ‘Een door rebellen gecontroleerde buitenwijk van de Syrische hoofdstad Damascus is ten prooi gevallen aan de zwaarste beschietingen sinds jaren.’

Het misnoegen zit ’m hier in het gebruik van het werkwoord controleren. ‘Ik denk niet dat de rebellen de wijk hebben gecontroleerd’, schrijft onze lezer, ‘maar dat zij deze onder controle hebben oftewel beheersen. Volgens mij is hier sprake van een verkeerde vertaling van het Engelse woord ‘controlled’, iets dat veel vaker in de Volkskrant gebeurt en mij mateloos ergert. Ik ben benieuwd wat uw Stijlboek hiervan zegt.’

En, wat zegt het Stijlboek? Het Volkskrant Stijlboek waarschuwt voor verkeerde vertalingen uit het Engels en noemt in het lijstje voorbeelden instinkers als billion (miljard, niet ‘biljoen’) en to welcome (vaak: toejuichen of blij zijn met en niet altijd ‘verwelkomen’).

Ook to control staat in dat lijstje. Het werkwoord dient te worden vertaald als ‘beheersen’ of ‘macht uitoefenen’ en niet als ‘controleren’.

Zo, kwestie opgelost.  Nog niet helemaal. Van Dale geeft als tweede betekenis van controleren (dat dan weer is ontleend aan het Franse contrôler) namelijk ‘beheersen’. Sterker, het daaropvolgende voorbeeld van gebruik van het woord controleren luidt: ‘een door vijandelijke troepen gecontroleerd gebied.’

Beheersen is dus zeker een prima vertaling van het Engelse to control, maar het Nederlandse werkwoord controleren zelf heeft die betekenis – inmiddels – ook. (De uitdrukking ‘in controle zijn’ staat ook keurig in de Van ­Dale, met als betekenis ‘de leiding hebben, de situatie meester zijn’.)

De auteur van het artikel heeft dus een ­keurige Nederlandse zin geschreven.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.