TaalgebruikLezerspost

Lezerspost: vaste recensenten en los taalgebruik

Volkskrantlezers vinden veel. En misschien wel het meest vinden ze iets van ons taalgebruik. Terecht?

De betwiste zin boven de tv-recensie.Beeld Anton Overboom

Wie? Anton Overboom uit Prinsenbeek.

Wat? Overboom struikelt over de vaste zin boven de tv-recensie in katern V: V’s recensententeam bestaat uit [naam], [naam], [naam], [naam] en, deze week, [naam]. Zijn regelmatige e-mails met op- en aanmerkingen op taalkundig gebied sluit hij sinds enkele maanden steevast af met dit onderwerp – een kleine duizend woorden heeft hij er inmiddels aan besteed. Bovendien heeft Overboom onderzoek gedaan in zijn directe omgeving. Daardoor weten we dat huisschilder Johan, collega-vrijwilliger Julia, zoon Jorrit in Nieuw-Zeeland en Rini & Ineke allemaal uit de betreffende zin opmaken dat er deze week een invalkracht of gastrecensent aan de beurt is, die geen deel uitmaakt van het vaste team van recensenten.

Heeft de lezer gelijk? Deze aanhouder wint (en bombarderen loont, want we hebben het er nu toch maar mooi over). En ja, Overboom heeft natuurlijk volledig gelijk dat er in taalkundig opzicht best een flinke speld tussen te krijgen is.

Vanwaar dan die onduidelijke zin? Katern V meent zich, in tegenstelling tot het nieuwskatern, hier en daar een wat vrijer taalgebruik te kunnen permitteren. Zie bijvoorbeeld de koppen met woordspelingen – iets wat in het eerste gedeelte van de krant uit den boze is. (Stijlboek: ‘Een kop bevat geen beeldspraak, dubbelzinnigheden, woordspelingen of andere geforceerde humor.’) 

Dat sommige zinnen boven of onder rubrieken in V iets ‘losser’ worden geformuleerd, maakt hier deel van uit. Aan grammaticale correctheid wordt niet getornd (althans, niet opzettelijk), maar dat we met ons eigen taalgebruik soms (zeker bij puristen) vragen oproepen, is dan wel een van de consequenties. Hoewel de welwillende lezer uit de door Overboom betwiste zin zal begrijpen dat er een vast team van vijf tv-recensenten bestaat en dat de uitgelichte naam in kwestie deze week aan de beurt is.

Maar lezers die hun weg naar onze taalpostbus weten te vinden, zijn niet altijd even welwillend. Zo stoort Diddy Vos uit Middelburg zich aan de zin boven de foto op, nota bene, de taalpagina: Wat u op ons verzoek opvalt aan... ‘Is dit goed Nederlands?’, vraagt ze, licht verontwaardigd retorisch. ‘Kan iets op verzoek opvallen?’ Antwoord: ja, in V kan dat, want lezers met gevoel voor taal (lees: de doelgroep van deze pagina) kunnen dit soort zinnen wel waarderen, dachten we zo.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden