TaalgebruikLezerspost

Lezerspost: Schuilen onder een reclamezuil

Volkskrantlezers vinden veel. En misschien wel het meest vinden ze iets van ons taalgebruik. Terecht? Als het om abri gaat wel.

Al wat aan de oude kant inmiddels, dit nieuws, maar het gebeurde vorige week in het tv-programma De slimste mens dat kandidaat Tijl Beckand met stelligheid beweerde dat ‘abri’ een ander woord is voor ‘reclamezuil’. Hij had ongelijk.

Niet per se voer voor deze rubriek, ware het niet dat de Volkskrant het presteerde een dag later een foto van een reclamezuil te plaatsen met daaronder een bijschrift waarin het ding een ‘abri’ werd genoemd.

‘Een prachtig voorbeeld van een pars pro toto!’, schrijft Hetty Reiling. Want inderdaad, een bushokje zou je kunnen zien als twee reclamezuilen met een dak ertussen. Ben Bolscher is kritischer: ‘Een abri is een plek waar je kunt schuilen. Inderdaad vaak met reclame op de ruit. Maar dat maakt de reclameruit nog geen abri.’

Beckand kreeg dan ook weerwoord van presentator Philip Freriks, die vijftig jaar Parijs achter de hand heeft en zodoende weet dat het Franse abri ‘beschutting’ betekent en in het verlengde daarvan kan wijzen op een (bus)huisje.

Het woord komt van het Latijnse apricus, met het accent op de tweede lettergreep, ‘blootgesteld aan de zon’. Nu lijkt dat wat anders dan ‘beschut’, maar, zo verklaart het etymologisch woordenboek, wat is blootgesteld aan de zon is in zekere zin beschut tegen kou en regen.

Alice Jansen dook naar aanleiding van deze kwestie diep in de zoekmachines en ontdekte dat een reclamezuil ‘op abri-formaat’ ook wel een ‘mupi’ wordt genoemd. Dat hoor je alleen haast nooit iemand zeggen. Misschien kent Philip Freriks het wel, want ook dit woord komt uit het Frans: het blijkt een afkorting van mobilier urbain pour l’information. Een leuk feitje wellicht voor een van de volgende afleveringen van De slimste mens.

Een tijdje geleden zagen we in een context van ziekenhuizen, coronadoden en koelcontainers al eens het woord ‘moratorium’ opduiken waar ‘mortuarium’ werd bedoeld. Dat het lastige woorden blijven, bleek afgelopen week, toen in een artikel over de eerste maatregelen van president Biden wél moratorium werd bedoeld, maar er alsnog iets anders stond: ‘een afgekondigd oratorium op deportaties van illegalen’.

‘Als muziekliefhebber kan ik niet wachten’, schrijft Jeroen Warner.

Een weggevallen letter: het mag niet, maar het kan gebeuren. Vermoedelijk leunde iemand ter redactie na de laatste correctieronde per ongeluk op backspace en was hij vervolgens zijn cursor kwijt. En de spellingcontrole sloeg geen alarm, want die doet niet aan context.

Vindt u ook iets van ons taalgebruik? taal@volkskrant.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden