Taalgebruik Lexicon

Lexicon der onterecht vergeten woorden: schrander

Denk je aan mij, dan denk je aan schrander.  Een prachtig woord dat iets lichts heeft, iets subtiels. Waarschijnlijk door die sch. Die associeer ik met schrapen en schaven. Vilein fileren. Intelligentie in dunne plakken. Een ragfijn vlies van inzicht, dat losjes over alles ligt. Dat is hoe ik schranderheid zie. En dat heb ik dus! Ik ben slimmer dan de ander, daarom ben ik schrander. 

Van oorsprong betekent het scherp en snijdend. Vermoedelijk van het werkwoord schrinden; splijten, kerven. Later werd het ook figuurlijk gebruikt en uiteindelijk bleef alleen die betekenis over. Een schrandere geest was een scherpe geest. Zoals die van mij dus. 

Mijn IQ is 155.  ‘Alsof je een emmer leeggooit,’ zou mijn oma zeggen. Die vond mij ook zo pienter. Nou lag de lat wel laag bij haar; als ik een lampje indraaide, stond ze erbij in haar handen te klappen alsof ik prompt geslaagd was voor mijn diploma elektrotechniek. Misschien krijg je dat  als je wat ouder wordt en er van alles in je huis moet gebeuren. Mijn moeder help ik tegenwoordig ook. Die gaat binnenkort naar het Rosa Spier Huis en voor die tijd moeten er dingen gefikst. Zo heb ik in één week een ingewikkeld designlampje in elkaar gezet, een klemmende la gemaakt en zojuist heb ik een truc verzonnen om de verwarde kabelkluwen die aan haar installatie zit uit elkaar te krijgen.

‘Wat heb je toch een kien kind,’ zeg ik terwijl de schaar in een snoer zet. BAF, zegt het snoer, er komt een enorme steekvlam uit.

 ‘JEZUS, SUKKEL’, hoor ik mijn moeder roepen. 

Zien kan ik haar niet, want al het licht is uitgevallen.

‘DE STEKKER ZAT ER NOG IN!’ 

En zo komt mijn briljante brein tot de volgende conclusie: denk bij schrander toch maar liever aan een ander. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden