Levenslang trouw aan Bob

Bob Dylan doet in zijn nieuwe Europese tournee Nederland niet aan, maar voor Dylan-verzamelaar Hans Seegers is dat geen beletsel....

VAAK genoeg heeft Hans Seegers gedacht dat de liefde over was. Na het zoveelste teleurstellende concert in een troosteloze 'megahal', besloot Nederlands grootste Bob Dylan-verzamelaar dat de Amerikaanse zanger/gitarist het ook wel zonder hem zou redden. 'Ik ga niet meer, het is afgelopen, bekijk het maar met je handel', riep hij dan. 'Maar als vrienden een paar jaar later zeiden: Hans, we hebben kaartjes, verdorie kom mee, dan vond ik het toch weer fantastisch.'

Dit voorjaar begon het opnieuw te kriebelen. Dylan, in het nieuws omdat hij in Stockholm samen met de violist Isaac Stern de prestigieuze Polar-muziekprijs ontving, maakt tot 31 mei een uitgebreide Europese tournee. Voor Nederland bleek in het tourschema geen ruimte, en daarom besloot Seegers in elk geval naar Stuttgart en Oberhausen af te reizen. Hij maakte er twee 'lange, prachtige' concerten mee, een heel verschil met de wankele shows van vroeger.

'Er waren jaren dat Dylan beschonken op het podium stond. Niet dat hij alcoholist was, maar hij hield het niet in de hand en rookte er ook nog wat pretsigaretjes bij. De laatste tijd is hij veel meer bij de les. Hij zag er in Duitsland niet goed uit, wit en erg afgevallen, maar zijn stem was heel sterk. En zijn solo's zaten weer goed in elkaar, hij liet het niet aan anderen over.'

Seegers kan het beoordelen. Hoeveel Dylan-concerten hij heeft bijgewoond weet hij ook niet precies, maar het moeten er honderden zijn. De Amersfoortse verzamelaar is een prominent lid van de internationale schare Bobcats, de geuzennaam van een ongeregelde groep toegewijde fans die hun idool op diens never ending tour achternareizen ('je ziet overal dezelfde gezichten') en vaak meer over zijn leven en werk lijken te weten dan His Bobness zelf.

Waarom juist de man die de tekst 'don't follow leaders' bedacht, zo'n ongewoon trouwe aanhang kent, is voor Seegers geen raadsel. Hij hoeft maar naar zichzelf te kijken: een benauwde jeugd in een Noord-Hollands bollendorp, conservatief-katholiek en 'met kranten dichtgeplakt'. 'Wij waren de moet-generatie. Je móest naar de kerk, je móest naar de kapper, je móest dit en dat. Daar wilde ik uitbreken, maar ik wist niet hoe. Tot ik Dylan ontdekte, via The Byrds die in 1965 een hit hadden met Mr. Tambourine Man. Dylan leerde me hoe je anders moest nadenken, hoe je ook met je ouders kon omgaan. Come mothers and fathers throughout the land, and don't critize what you can't understand. . . Daar had je wat aan, je voelde je begrepen. Voor een hoop mensen heeft Dylan in een belangrijke fase van hun leven iets betekend. Hij heeft er een levenslang krediet aan over gehouden, ook bij mij.'

In 1969 kreeg Seegers zijn eerste baantje (het begin van een 25-jarige loopbaan in de psychiatrie) en greep hij de kans zijn idool in levenden lijve te zien. Met geld dat hij onderweg verdiende als langharige straatmuzikant en Dylan-interpreet, reisde hij via Londen naar het roemruchte hippiefestival op het eiland Wight. 'Ik geloof niet dat ik het ooit leuker heb gehad. Later heb ik wel betere Dylan-concerten meegemaakt, maar nooit meer zo'n geweldige sfeer. Het was peaceful. Je maakte overal nieuwe vrienden.'

Pas in 1978 zag hij Dylan terug. Het lange wachten maakte hij goed door meteen de complete Europese tour te volgen. 'Van Parijs naar München naar Göteborg, niet één concert gemist. In Nederland trad hij op in de Kuip in Rotterdam. Om 9 uur 's ochtends stond ik voor de poort. Ik kwam als eerste binnen en eindigde vooraan, recht voor zijn microfoon.'

Opnieuw maakte Dylan diepe indruk, zij het op een andere manier dan in Engeland. 'Hij kwam met een grote bezetting en de muziek was erg goed; het was de tijd van de lp Desire. Maar ik was tien jaar ouder en ook tien jaar verder. Dat ik me had bevrijd van mijn dorp had ik mede aan zijn teksten te danken, en toch kreeg ik ergens het gevoel dat ik hem had ingehaald.'

Die sensatie werd nog sterker, toen in 1979 met de lp Slow Train Coming Dylans 'reli-periode' aanbrak. Seegers was niet de enige fan die het moeilijk had met diens bekering tot het christelijke geloof. 'De kerk had ik juist losgelaten. Ik was er wars van, nog steeds overigens. Bovendien houd ik van teksten. De muziek van Slow Train Coming vond ik wel aardig, maar die teksten. . . Tegelijk zag je dat Dylan in die periode een nieuw publiek trok. In 1984 sprak ik een jongen na afloop van een concert. ''Ik heb zo genoten'', zei hij. Waarvan dan? ''Nou, van Gotta Serve Somebody.'' Dat was dus zijn nieuwe publiek. EO-achtig.'

Seegers ging nog wel naar concerten toe, werd in Duitsland in zijn 25ste Dylan-jaar zelfs geëerd met een versierde stoel voor het podium ('kon de ouwe het op z'n gemak bekijken'), maar de neiging elke tournee van begin tot eind te volgen, begon langzamerhand te tanen. Festivaloptredens ('250 duizend duwende en trekkende mensen') liet hij gaandeweg voor wat ze waren, en tegenwoordig begint ook de naargeestige ambiance van multifunctionele sport- en congrescentra hem tegen te staan. 'Ik zie hem liever in kleine zaaltjes. Maar sinds het succes van Time Out of Mind (de met drie Grammy's bekroonde cd uit 1997) gaat dat niet meer. Hij speelt overal weer voor een paar duizend man. In Denemarken treedt hij nu één keer in een klein zaaltje op, maar de kaartjes kosten 400 gulden en worden nu al voor 1500 gulden verkocht. Dat wordt me te dol.'

In al die jaren heeft Seegers zijn held niet één keer gesproken. 'Dylan is een man die je absoluut niet kunt benaderen. Hij houdt zich weg, en aan één kant respecteer dat ik ook wel. Ik heb me weleens afgevraagd wat ik zou doen als ik hem plotseling tegen het lijf zou lopen. Een vriendin van mij heeft in Duinkerken een keer koffie met hem gedronken en dat was heel aardig. Hij ís ook aardig. Hij is begaan met de wereld, maar je moet niet gaan lullen over hoeveel platen je hebt en hoe fantastisch je hem vindt. Je kunt hem ook een pilsje aanbieden en over het weer beginnen. Ik denk dat dat toch meer mijn stijl is.

'Dylan is een stage junk. Hij leeft op het podium en zal er waarschijnlijk ook sterven. Elk jaar geeft hij tot 200 concerten. Een privéleven heeft hij niet. Hij is miljardair - dat neem ik aan tenminste - en zou op een aangenaam eiland kunnen gaan wonen, maar wat doet hij? Touren, touren, touren, de ene jetlag na de andere. Optreden in achterafsteden, zonder de straat op te gaan of mensen te zien. Zou jij met zo iemand willen ruilen?'

Seegers' woning in een Amersfoortse flatwijk is vol van Dylan. De wanden zijn bedekt met foto's en affiches, in de jukebox zit Like a Rolling Stone en The Times They Are A-Changin' en een manshoge kast bevat Seegers' grootste schat: een collectie van 5000 langspeelplaten, 3000 singles en een paar honderd cd's. Allemaal Dylan.

De verzameling is internationaal vermaard, om zijn compleetheid (Seegers' favoriet Blonde on Blonde in tientallen hoes- en -labelvarianten) en om de vele rariteiten waar Seegers de hand op legde. Tot de kostbaarheden horen Koreaanse roofedities, Japanse tripel-klaphoezen, Spaanstalige curiosa (Los Tiempos Estan Cambiando), singletjes van Zimbabwe tot Peru, en een mispersing van Desire, waarop Emmylou Harris na het slotnummer luid en duidelijk 'he fucked it up' zegt.

Eén item ontbreekt nog. 'Het zeldzaamst is de originele The Freewheelin' Bob Dylan uit 1963, met controversiële nummers als de John Birch Society Blues. Die editie is aan de Amerikaanse Westkust verschenen, maar vrijwel onmiddellijk weer teruggetrokken. Exemplaren kosten nu 15 tot 20 duizend dollar. Nou komt de grap: er worden er mij toch zeker vier tot zes per jaar aangeboden. Hoe zeldzaam is zo'n plaat dan? Niet dus. Er zijn gewoon een paar slimme handelaren die op een stapeltje zitten en er zo af en toe eentje tevoorschijn toveren. Die prijs is mij te hoog.

'Verzamelen is een passie die soms enge dingen in mensen losmaakt, emoties waar ze niet mee uit de voeten kunnen. Ik ben er zelf continu mee bezig, speur overal naar mispersingen en labelvarianten en ik vind het schitterend, maar waarom? Daar heb ik eigenlijk geen antwoord op. Sommige verzamelaars maken schulden, ze eten een maandlang pap, maar zien dan toch weer een aanbieding op internet, en zo gaan ze steeds verder over hun grenzen heen. Uiteindelijk moeten ze hun kostbare platen tegen inkoopprijs van de hand doen. Zo raken ze gefrustreerd door het systeem waarin ze terecht zijn gekomen.

'Er mogen bij mij thuis maar weinig mensen komen. Stel ik krijg een andere Nederlandse Dylan-verzamelaar op bezoek, die ziet een grote bak staan waarin mijn dubbele exemplaren zitten. Misschien de helft daarvan heeft hij als enkel. Die man raakt gefrustreerd, want hij dacht dat hij een grote verzamelaar was en ziet nu opeens dat het voor hem niet haalbaar is. Zo'n man neemt zijn ellende mee naar huis en gaat op mij schelden. Ik zeg dan altijd dat ik al wat ouder ben en sinds '65 verzamel, maar het blijft onplezierig.'

Het nieuws dat Dylan afgelopen maand opnieuw, net als in 1996, is genoemd als kandidaat voor de Nobelprijs voor literatuur stemt Seegers sceptisch. Desolation Row mag straks op zijn grafsteen ('Now the moon is almost hidden, the stars are beginning to hide, the fortunetelling lady, has even taken all her things inside') en Positively 4th Street citeert hij ook met instemming ('You've got a lot of nerve to say you are my friend'), maar zo'n grote literatuurprijs voor Dylans oeuvre vindt hij overdreven. 'Dan weet ik er nog wel een paar. Wat dacht je van Georges Brassens? I Want You is een prachtige song, maar de tekst op zichzelf heeft voor mij niet veel waarde.'

Seegers verheugt zich intussen op zijn volgende concert, vanavond in Dresden. De 'mystery man of rock' wordt vandaag 59 jaar en zijn Nederlandse fan heeft een passende surprise bedacht. 'Met een groep mensen op de eerste rij gaan we Happy Birthday zingen. Bob zal het wel niet appriciëren, maar we doen het toch. Ik hoop dat hij later nog eens denkt: goh, toch wel aardig, dat ze eraan dachten.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden