Letters van banket

Het is kookboekenweek. Nog tot en met zondag. En op 7 november is het weer kookboekenweek. Een andere. Elk met eigen lijstjes en prijzen. Hoe dat zo?

Liever Lokaal, 365 dagen per jaar, Gouden Kookboek 2015.Beeld x

We kennen de Boekenweek en de Kinderboekenweek, maar nu is het Kookboekenweek. O ja?, zegt de verkoper van Linnaeus Boekhandel in Amsterdam. De jongste activiteit van de Stichting Collectieve Propaganda van het Nederlandse Boek (CPNB) was hem blijkbaar nog niet zo opgevallen, maar - hij wijst naar een grote tafel - kookboeken staan hier altijd prominent in de winkel. Inderdaad mist de Kookboekenweek nog aandachttrekkers als een geschenk bij aankoop van een kookboek en een groot kookboekenbal met veel lekker eten.

Met meer tamtam werd maandagavond op tv bij Tijd voor Max de winnaar van de nieuwe prijs van de Kookboekenweek bekendgemaakt. Liever Lokaal is het Gouden Kookboek 2015. De jury van het CPNB (Jonah Freud, Roos Schlikker en Just Enschede) had eerder uit een longlist van vijftig boeken - door de uitgevers opgestuurd - drie boeken genomineerd en sinds maandag mogen Annette van Ruitenburg, René Zanderink en Elsje Bruijnesteijn zich de auteurs noemen van het beste kookboek van de Lage Landen 2015.

Het blijft nog even spannend, want donderdag maakt de concurrerende organisatie de Wonderneming de nominatie bekend van de zes kookboeken (drie Nederlandse, drie vertaalde) die meedingen naar het Kookboek van het Jaar. Die prijs wordt op donderdag 12 november toegekend, tijdens de Kookboeken7daagse die van 7 tot 15 november wordt gehouden. Daarnaast kent de Wonderneming ook de Gouden Garde publieksprijs toe en de Youth Food Movement award voor het duurzaamste kookboek.

Liever lokaal van Annette van Ruitenburg, René Zanderink en Elsje Bruijnesteijn is het Gouden Kookboek 2015. Eten uit de regio en volgens de seizoenen is de leidraad voor de 365 recepten - elke dag één - in het boek. Groenteterrine met brandnetelkaas en boterbonen op 7 juni, rookkaassalade met Zwolse krul op 15 augustus. Veel producten dus van eigen bodem waarvan we het bestaan nauwelijks meer weten. Ruitenburg c.s. brengen ze onder de aandacht met een smakelijk recept en een informatief stukje. Zo staat er voor vandaag een ovenschotel met 'bewaaraardappels' op het menu, naar de knollen, penen en rapen die in het prekoelkasttijdperk overwinterden in bewaarkelders of speciale aardappelhuisjes.

De twee andere boeken die de CPNB-jury nomineerde zijn De mijne is de beste, hét spaghetti bolognese-boek van Filip Jans, Jurgen & Sven Campens en De nomadische keuken van Raïnaraï door Laurent Med Khellout.

Merkwaardig

Laat het vooral een signaal zijn dat het goed gaat met de kookboeken en dat we daarom ineens op twee verschillende kookboekenweken worden getrakteerd. Maar ietwat merkwaardig is het wel, erkent Peter Rosendaal van het CPNB. Een samenwerking met de Wonderneming van oprichtster en directeur Fusina Verloop had voor de hand gelegen. Verloop organiseert haar kookboekenverkiezing al negen jaar en sinds enkele jaren is daar de Kookboeken7daagse bijgekomen.

Ze hadden het geprobeerd, maar het werkte niet, aldus persvoorlichter Rosendaal. De laatste vijftien jaar is er veel gebeurd op het gebied van kookboeken, zegt hij. In 2010 werden er 6.877 kookboektitels verkocht, in 2014 waren dat er meer dan 9.000; een stijging van 32 procent. De boekenwereld wilde dat het CPNB, als de eigen pr-organisatie, daar wat mee ging doen.

In 2013 leidde dat nog tot een gezamenlijk project van CPNB en de Wonderneming, maar nu gaat het volgens goed Nederlands gebruik: ieder een eigen club, een eigen prijs en een eigen jury. Mogelijk moet Liever Lokaal dus na 12 november nog een ander uitverkoren kookboek naast zich dulden, maar het kan ook dat de vijfkoppige vakjury van de Wonderneming voor een buitenlands boek kiest, of eveneens als een blok valt voor het inmiddels Gouden Kookboek 2015.

De Mijne is de Beste, hét spaghetti bolognese-boek.Beeld x

Het lokale koken

Het lokale koken - producten uit de eigen regio en van het seizoen - is op dit moment een van de trends, getuige de boeken met recepten uit eigen tuin (Marleen van Es: Koken uit de volkstuin; Alma Huisken en Doortje Stellwegen: Groentje in de moestuin) en de natuur (Remco van der Leij: Guerrilla Foods. Gids voor wildplukkers; Jacques Hermus: Het wilde eten) en het succes van het echte eten van chef-kok Jonathan Karpathios.

Andere trends in de kookboeken zijn volgens Wonderneming-directeur Fusina Verloop de foodbloggersboeken van Rens Kroes (Powerfood - van Friesland naar New York) en het duo Nina de Bruijn en Elise Gruppen, beter bekend als Chickslovefood (Het 5 or less-kookboek, Het skinny six-kookboek); boeken over streetfood en foodtrucks, de zogenoemde free boeken: glutenvrij, suikervrij, lactosevrij, koolhydraatarm en uiteraard alle bakboeken in het voetspoor van Heel Holland bakt.

Beeld x

Opvallende afwezigen

Iets op retour lijken de duizend-en-een-nachtrecepten met ingrediënten als granaatappel, rozenwater en oranjebloesem - populair geworden door de bejubelde Yotam Ottolenghi en in zijn spoor een reeks Neppolenghi's. Opvallend genoeg staat Nopi, het nieuwe boek van Ottolenghi, niet op de longlist van de Wonderneming.

Nog een opvallende afwezige bij de vertaalde boeken is Vegarabia van Greg en Lucy Malouf. Een schitterend uitgegeven vegetarisch boek (goud op snee, aantrekkelijke foto's) dat een waar sesam-open-u is voor de schatten uit de Vruchtbare Halvemaan. Maar met een keuze uit 9.000 boeken en een vrij willekeurige selectieprocedure (de uitgevers sturen de boeken in en bij de Wonderneming mogen ook auteurs zelf zich opgeven) is het onvermijdelijk dat er boeken níét op de lijst staan.

Laat dat een teken zijn dat, wat er ook in het boekenvak wordt gesomberd, er bij de kookboeken nog wat te vieren valt. Zeker in de aanloop naar de feestdagen, waar een kookboek vaak de redding is voor radeloze Sinten en Kerstmannen.

Vegarabia, vegetarische recepten uit het midden-oosten.Beeld -

Kookboeken7daagse

Van 7 t/m 15 november organiseert bureau de Wonderneming de Kookboeken7daagse. Bij gespecialiseerde kookboekenwinkels, betere boekwinkels en warenhuizen (Boekalicious en Duikelman, Amsterdam; Kookpunt, Rotterdam; De Bijenkorf; Dominicanen, Maastricht) zijn evenementen rondom kookboeken. Zo zijn er ontmoetingen met auteurs (Jonathan Karpathios, Janneke Philippi, Christian Weij) en workshops met chef-koks. Op de Gastronomie Beurs in Utrecht (9 en 10 november) is er een workshop en signeersessie met Massimo Bottura van Never trust a skinny Italian chef.

kookboekvanhetjaar.nl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden