Let op jeugd, we zijn bezig een ramp te veroorzaken

Morgen wordt de noodklok geluid om te waarschuwen voor de opwarming van de aarde. Op alle continenten doen artiesten daaraan mee....

Jan Terlouw

Door het verbranden van olie, kolen en aardgas brengen we te veel kooldioxide in de lucht. Dat is een zogeheten broeikasgas. Het houdt veel infrarode straling tegen, die anders zou ontsnappen. Daardoor wordt de temperatuur van de aarde hoger, wat onder andere tot gevolg heeft dat gletsjers smelten en het ijs van de poolkappen afbrokkelt. Daardoor zal het water in de oceanen tot een gevaarlijk niveau oplopen.

De stijging van de gemiddelde temperatuur van de aarde is een feit. Je kunt het meten. Weinig wetenschappers twijfelen eraan dat het verbranden van fossielen een van de belangrijke oorzaken is. De wetenschappelijke commissie van de VN, het International Panel on Climate Change, zei in 2001 nog dat de CO2-emissies waarschijnlijk een belangrijke oorzaak waren, vorig jaar zei de commissie dat het zeer waarschijnlijk was.

Moeilijk in te zien is dat niet. De fossiele brandstoffen zijn in honderden miljoenen jaren gevormd, we verbruiken ze in honderden jaren. Dus miljoen keer zo snel. Niet verbazend dat je dat niet ongestraft kunt doen.

De CO2-uitstoot steeg in de jaren negentig met ongeveer 1 procent per jaar, nu is dat al 3 procent. Dat is sneller dan het somberste scenario voorspelde. De uitstoot steeg vorig jaar in China met 9 procent. China produceert nu meer kooldioxide dan de VS. Per hoofd van de bevolking is het natuurlijk nog steeds veel minder.

Het streven is dat de temperatuur van de aarde deze eeuw niet méér stijgt dan 2 graden Celsius. Waarschijnlijk is dat een illusie. Er treden namelijk allerlei niet-lineaire effecten op. Zo zijn de bevroren veengronden in West-Siberië, permafrostlagen, aan het ontdooien. Daardoor komt veel methaan vrij, een zeer krachtig broeikasgas.

De politiek wordt langzaam wakker. De EU heeft zich ten doel gesteld om in 2020 de uitstoot van CO2 met 20 procent te hebben verminderd en 20 procent van het energieverbruik van duurzame aard te laten zijn. Redden we dat? Het is een enorme opgave, niet zozeer technisch, zelfs niet economisch, maar wel politiek. Er zijn namelijk grote belangen in het geding. Er zijn honderden miljarden dollars geïnvesteerd in olieplatfoms, pijpleidingen, raffinaderijen.

Al Gore eindigt zijn boek met het wijzen op mogelijkheden om de crisis te bezweren. Dat is ook de bedoeling van het festival Live Earth Alert. ‘Doe iets! Zet een zonnepaneel op je dak, doe het licht achter je uit, laat de deur van je koelkast niet openstaan, ga fietsen in plaats van autorijden’ – dat soort dingen. Heel nuttig allemaal, maar daarmee redden we het niet. Nee, onze industriële organisatie moet anders worden ingericht.

Er is maar één echt duurzame energiebron, namelijk de zon, die ook vroeger de olie en de steenkolen heeft gevormd. Windenergie, vallend water, biomassa, allemaal energie van de zon. Je kunt de warmte van de zon direct gebruiken, je kunt er stroom mee opwekken.

Er is een overvloed aan volstrekt duurzame zonne-energie. Ieder uur schijnt de zon een hoeveelheid energie op aarde meer dan de mensheid in een jaar gebruikt. De opgave is om die energie in een bruikbare vorm om te zetten. Natuurlijk kunnen we dat. Het probleem is dat we het moeten willen, dat we de visie en het verantwoordelijkheidsbesef moeten opbrengen om te doen wat nodig is.Jan Terlouw

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2022 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden