Taalgebruik Zin van de week

Let bij het veelbesproken ontslag van Philip Freriks vooral even op de inleidende zin

Elke week staat Stella Bergsma of Jean-Pierre Geelen stil bij de mooiste, de lelijkste of de anderszins opvallendste zin.

In radio-programma OVT werd Freriks live ontslagen. Beeld NOS

Welke zin? Die ene uit het radio-programma OVT van afgelopen zondag, waarmee het luisterspel begon. Philip Freriks had zijn column uitgesproken, waarna presentator Jos Palm tot Freriks stomme verbazing zei: ‘De eerlijkheid gebiedt ons te zeggen dat wij, tot onze grote spijt – tot ons groot leedwezen, zoals dat heet – afscheid van je gaan nemen als columnist, omdat je carrière zo’n ontzettend hoge vlucht heeft genomen in de finale van je bestaan.’

Waarom deze zin? Doet denken aan die mop van de columnist die weg zou gaan. Inderdaad: die ging niet. Het veelbesproken ‘live ontslag’ van Philip Freriks als columnist van OVT was een pijnlijk misverstand, dat nooit in de uitzending had moeten komen. Excuses, zand erover; Freriks blijft voor het radioprogramma voltooid verleden tijd.

Maar waar het hier nu even om gaat, is die ene inleidende zin waarmee de presentator het ravijn in holde. Proef die zin, laat de verschillende ingrediënten even inwerken op de smaakpapillen.

De zinsdelen Die eerlijkheid. Zodra die iets gebiedt, wordt altijd iets opgebiecht dat eigenlijk geheim moest blijven. Maar waarom? ‘Tot ons leedwezen, zoals dat heet’: niet alleen ‘spijt’, maar ook nog leedwezen. Het was vast lichte ironie, maar de relativering ‘zoals dat heet’ is dodelijk voor dat leedwezen. Maar dan dat tweede deel van de zin, de motivatie. ‘(…), omdat je carrière zo’n ontzettend hoge vlucht heeft genomen in de finale van je bestaan.’

Freriks moest volgens die redenering dus niet weg omdat hij niet meer voldeed, te oud was, of gewoon omdat ze weer eens een ander wilden. Nee, het ging enkel te goed met hem. En dat nog wel ‘in de finale van je bestaan’ – dat is dus écht streng verboden. Maar wat weet OVT over die finale? Heeft het programma inzage gehad in het patiëntendossier van Freriks (74)? Staat zijn sterfdatum al vast; weten ze bij het geschiedenisprogramma nog niet dat de moderne mens binnen afzienbare tijd minstens de 100 zal halen?

Tot slot Hou op. OVT bedoelde het toch goed? Vast. Maar zelfs als het vertrek van Freriks perfect was voorbesproken en doordacht, was dit nog steeds een kreupele afscheidszin. Zelden werd live op de radio iemand met zoveel stomheid geslagen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.