FilmrecensieLes Misérables

Les Misérables is een explosieve liefdesverklaring aan een wereld die doorgaans wordt genegeerd ★★★★☆

De Franse film is eerder een boze echo dan een verfilming van Victor Hugo’s klassieker.

Beeld Les Misérables

Het zullen de ergste dagen van zijn leven worden, maar dat weet agent Stéphane Ruiz nog niet wanneer hij in Les misérables kennismaakt met zijn nieuwe collega’s Chris en Gwada. Stéphane (Damien Bonnard) heeft om privéredenen Cherbourg ingeruild voor de Parijse voorstad Montfermeil: van overzichtelijk straatwerk naar kronkelige patrouillediensten door de banlieue, waar machtsstructuren gelden die de nieuweling onmogelijk kan overzien. 

In de door armoede, criminaliteit en sociale onvrede geteisterde betonwijken opereren Chris (Alexis Manenti, die ook meeschreef aan het scenario) en Gwada (Djebril Zonga) als overmoedige sheriffs. Samen met de zelfverklaarde ‘burgemeester’ (Steve Tientcheu), drugsbazen en religieus leiders proberen ze de deksel op de ketel te houden. Dat het systeem op springen staat, maakt schrijver en regisseur Ladj Ly, zelf opgegroeid in Montfermeil, voelbaar zodra de drie agenten op patrouille gaan. Les misérables is in die verkennende scènes op zijn allersterkst: een explosieve liefdesverklaring aan een wereld die doorgaans zo veel mogelijk wordt vergeten en genegeerd.

‘Alles in Les misérables is gebaseerd op ware gebeurtenissen. Alles. Van de eerste tot de laatste scène.’ Lees hier ons interview met regisseur Ladj Ly. 

Weergaloos is ook de openingsscène, waar de 12-jarige Issa (Issa Perica) met zijn vrienden vanuit Montfermeil naar het centrum van Parijs trekt om de finale van het WK voetbal te kijken. Frankrijk wint, en op de Champs-Élysées viert Issa met honderdduizenden anderen feest. Intussen borrelen in de soundtrack steeds meer dreiging en somberheid op. Geloof vooral niet in dit massale moment van gelijkheid, vrijheid en broederschap, lijkt Ly te willen zeggen.

Terwijl Ly in zijn regiedebuut vaak bij de bewoners van Montfermeil binnen kijkt, of met hen vanaf de daken naar de straten tuurt, leer je de voorstad voornamelijk kennen vanuit de blik van een buitenstaander. Slim: samen met Stéphane val je van de ene verbazing in de andere, en walg je van het schofterige gedrag van zijn meerderen. Gedrag dat zijn tol zal eisen, net als het falende overheidsbeleid. De moraal van Les misérables is glashelder, ruim voordat Ly de gelijknamige roman van Victor Hugo citeert: ‘Er zijn geen slechte planten, geen slechte mensen, enkel slechte kwekers.’

Les misérables, op het filmfestival van Cannes bekroond met de Juryprijs, is eerder een boze echo dan een verfilming van Hugo’s klassieker. Ly grijpt vooral terug op persoonlijke ervaringen. Zo komt de plot op stoom wanneer Issa een leeuwenwelp steelt uit het circus, iets wat een vriendje van Ly ooit deed toen de regisseur zelf kind was. Meteen lopen de spanningen tussen de groeperingen op, culminerend in een volledig ontspoorde politieactie. Die dan weer met een drone wordt gefilmd door de verlegen Buzz (Ly’s eigen zoontje Al-Hassan), ongeveer zoals Ly zelf ooit extreem politiegeweld vastlegde. 

Les misérables, dat graag herinnert aan films als Training Day (2001) en bovenal banlieueklassieker La haine (1995), loopt scenariotechnisch soms wat vreemd. Dat doet echter niets af aan het voortreffelijke acteerwerk van alle betrokkenen – op de drie professionele hoofdrolspelers na voornamelijk mensen uit de buurt zelf – en aan de onontkoombare energie van het geheel. De finale, een eindeloos opgevoerd inferno van vuur en geweld, laat je volkomen verpletterd achter. Vergeten en negeren is er niet meer bij, na Les misérables.

Les misérables

Drama

★★★★☆

Regie Ladj Ly

Met Damien Bonnard, Alexis Manenti, Djebril Zonga, Issa Perica, Steve Tientcheu, Al-Hassan Ly, Almamy Kanouté, Nizar Ben Fatma, Raymond Lopez.

104 min., in 58 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden