PodcastrecensieLeopold II: Het hele verhaal

Leopold II schetst de lange weg naar het fatale koloniale avontuur van de Belgen ★★★★☆

De Volkskrant luistert naar (nieuwe) podcasts en bespreekt er welke week een. Vandaag: Leopold II: Het hele verhaal.

Wanneer de podcastmakers van de Vlaamse radiozender Klara beloven ‘het hele verhaal’ te zullen vertellen, zoals de ondertitel van de historische reeks Leopold II luidt, maken ze geen grappen. Afleveringen van zo’n 100 minuten in deze tiendelige productie over de tweede koning der Belgen (1865 - 1909) zijn geen uitzondering.

Maar we hebben het hier dan ook over de meest omstreden vorst van België. Voor de een is Leopold II in de eerste plaats een visionaire staatsman, die het jonge België welvarender maakte en aanzien bracht op het wereldtoneel. Voor de ander is hij toch vooral een massamoordenaar wiens koloniale droom in Congo leidde tot verschrikkingen zonder weerga.

Leopold II is in het collectieve Belgische geheugen steeds vaker dat laatste, nu het land zijn koloniale verleden onder ogen probeert te komen. Standbeelden van de vroegere koning werden de afgelopen jaren beklad, neergehaald of verwijderd. Een museum in Tervuren waar Leopolds Afrikaanse trofeeën werden gehuisvest, onderging na jaren van publiek debat een grondige make-over.

Niet onbelangrijk dus, dat deze podcast – naar een boek van de presentator, journalist Johan Op de Beeck – stilstaat bij de vraag wie Leopold eigenlijk was, en belangrijker, op zoek gaat naar de oorsprong van zijn fatale wereldbeeld. 

Vooral de intieme details van Leopolds privéleven – zijn kille verhouding met zijn vader, zijn mistroostige huwelijk met Marie Henriette van Oostenrijk, de tragische dood van zijn 10-jarige zoon – weten te boeien. Maar de reeks is het treffendst in de illustratie van de lange weg die Leopold aflegde naar het Belgische koloniale avontuur. We horen hoe de ogen van de jonge, reislustige kroonprins oplichten wanneer hij het Suez-kanaal in 1855 in aanbouw ziet. ‘Mijn enige verlangen is om de wereld en zijn bewoners te leren kennen’, schrijft hij naar huis.

Dat klinkt onschuldiger dan het is, want Leopold hoopt in werkelijkheid vooral de ‘luie, verdorven’ volkeren van Azië en Afrika te ‘verlichten’. Na een internationale campagne met de hulp van ontdekkingsreizigers en financiers krijgt de ambitieuze, doelgerichte Leopold in 1885 precies wat hij wil: Congo-Vrijstaat wordt zijn persoonlijk wingewest.

Terwijl de handel in onder meer ivoor en rubber België verrijken, lijdt de Congolese bevolking onder dwangarbeid, executies en marteling. De afgehakte ledematen van de ongehoorzamen verbeelden de bijzondere wreedheid van het regime. Naar schatting 10 miljoen Congolezen komen om.

Leopold II laat zien hoe het zo ver heeft kunnen komen, door licht te werpen op de mens achter het standbeeld.

Leopold II: Het hele verhaal

Geschiedenis

★★★★☆

Door Klara; 10 afleveringen, tot ca. 100 minuten 

Te beluisteren op de websiteApple Podcasts, Spotify en andere platforms.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden