Lekker geschreven roman over tragische prins

Lang leek het erop dat koning Willem-Alexander zich Willem IV zou noemen, maar in het jaar voor zijn inhuldiging besliste hij anders. Eigenlijk had hij dan Willem V moeten zijn, als niet de beoogde Willem IV jong was gestorven. Deze Willem (1840-1879) was de oudste zoon van koning Willem III en koningin Sophie. Maar net als zijn broer Alexander overleefde hij zijn vader niet. De lijn van erfopvolging werd voortgezet door Wilhelmina, de dochter uit het tweede huwelijk van Willem III met Emma van Waldeck-Pyrmont.

De vergeten prins noemt Lucas Zandberg (1977) zijn roman over deze Willem. Dat mag zo zijn, maar een beetje suffe titel is het wel voor wat veeleer een diep tragische prins was. Hij was de man die geen koning wilde worden, de man die niet uit liefde mocht trouwen en de man met een zwakke gezondheid die te vroeg overleed.

Los van de titelkeuze, Zandberg kan lekker schrijven. In vijftig korte hoofdstukken bouwt hij knap een historische roman op rond de tobbende Willem (roepnaam Wiwill), die liever in Parijs aan de zwier gaat dan in het stijve Den Haag zijn kroonprinselijke taken te vervullen. Zandberg permitteert zich enige afwijkingen van de feiten, zonder in het ergerlijke genre van de speculatieve 'faction' te belanden.

Heel sterk is de openingsscène, waarin Willem de actrice Sarah Bernhardt verleidt. Meteen is ook de bijzondere relatie tot zijn bediende Johannes geschetst, eerder een vriend dan een lakei. Fijn zijn daarna de diverse bon mots over monarchie en koningschap die verschillende personages in de mond krijgen gelegd, zoals: 'Wij boezemen ontzag in, dat is onze taak.'

Voor één zin krijgt Zandberg straf. Sophie wil graag dat Willem in het huwelijk treedt. Dan staat er: 'De koningin heeft deze wens helder gecommuniceerd.' Maar verder: kan zo in de koffer, dit boek.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.