Film

Legenden en sagen klinken mee in de eigenzinnige sprookjesbewerking Undine ★★★★☆

De negende film van de Duitse meestercineast Christian Petzold maakt wederom veel indruk.

Undine  Beeld
Undine

‘Als je me verlaat, dan moet ik je doden. Dat weet je toch.’ De Berlijnse museumgids Undine (Paula Beer) zegt het in Christian Petzolds Undine tegen de man die het zojuist met haar heeft uitgemaakt. En inderdaad: hij lijkt precies te weten wat ze bedoelt. Misschien heeft ze tijdens hun relatie deze zin vaak tegen hem uitgesproken, aanvankelijk gekscherend en later, zoals nu, op bloedserieuze toon. Maar wat hem ook te wachten mag staan, hij loopt weg van het caféterras en laat Undine achter.

Knap, hoe het lucide mysterie van Undine al meteen in deze allereerste, bij helder zomerlicht gefotografeerde scène in gang wordt gezet. Laat dat maar over aan de Duitse meestercineast Petzold (60), die zijn hoofdpersonages (meestal heldinnen) graag in vervreemdende schemergebieden plaatst: de zone tussen dood en leven in Yella (2007), bijvoorbeeld, of het door vluchtelingen overspoelde Marseille uit Transit (2018), dat zich tegelijkertijd in de huidige tijd en in de Tweede Wereldoorlog lijkt te bevinden.

Ook Petzolds negende speelfilm speelt zich af in een tussenwereld, door het eeuwenoude gegeven van de naar liefde hunkerende waternimf Undine grotendeels te situeren in hedendaags Berlijn. Niet gek dat ze nu net in een stad opduikt die, zoals Undine de museumbezoekers tijdens een rondleiding vertelt, op moerasgrond is ontstaan. Het past ook mooi dat haar nieuwe geliefde Christoph (Franz Rogowski) een beroepsduiker is die bruggenhoofden controleert, en dat hun romance letterlijk wordt gedoopt door de mini-vloedgolf van een uit elkaar barstend aquarium. Een magisch, rijp romantisch beeld is dat, nog net in toom gehouden door Petzolds kenmerkend terughoudende regie.

Undine moet de eerste van drie eigenzinnige sprookjesbewerkingen worden. Petzold zorgt steeds dat de film nét niet (of net wél) fantasy wordt, en dat legenden en sagen in de plot kunnen meeklinken zonder dat daarmee de intimiteit van het liefdesdrama verloren gaat. Veel water in Undine, als dichterlijk motief: van de hallucinante duikscènes en een zwembad-als-moordplek, tot het verlaten geluid van een doelloos lopende waterkraan en de droombeelden van een bosmeer bij nacht. De realiteit krijgt en verliest zodoende steeds weer de gloed van een sprookje, precies zoals Beers melancholieke, dromerige en toch doortastende hoofdrol huivert op de grens tussen vrouw en waternimf.

Beer en Rogowski speelden al in Transit geliefden en vinden hier opnieuw de juiste, ingehouden smachtende toon. Zodoende vormen ze de mooie kern van een film die gaat over verlangen, overgave en opoffering, zonder dat die thema’s expliciet worden verwoord of verbeeld.

Misschien dat Undine net iets te veel ‘alleen maar’ een liefdesfilm is om zich met de complexiteit van Petzolds beste werk te kunnen meten. Maar ook een wat mindere Petzold maakt nog altijd veel indruk. Onder het oppervlak zindert en broeit Undine volop: alsof je vanaf de oever in de diepte kijkt.

Undine

Drama

★★★★☆

Regie Christian Petzold.

Met Paula Beer, Franz Rogowski, Maryam Zaree, Jacob Matschenz.

91 min., te zien in 47 zalen.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden