Lead us into temptation

De frontvrouw van Within Temptation, Sharon den Adel, was als kind al wereldreiziger. Ze gidst ons deze week van Jakarta naar Jemen naar Suriname naar Soestdijk.

Beeld Els Zweerink

D e Sharon den Adel die hier, aan het spoor in Baarn, achter een kop gemberthee zit (spijkerbroek, leren jasje, de zwarte haren losjes opgestoken) is de Sharon den Adel van My Indigo, haar soloproject, dat ze de laatste tijd met vijf losse singles heeft aangekondigd via de streamingdiensten. Op 20 april verschijnt het album.

Beeld Els Zweerink

Eindelijk eens Sharon den Adel (43) zónder haar band Within Temptation. Zonder de bombast die nu eenmaal bij de melodieuze metal van die band hoort, zonder de jurken en de extravagante aankleding, zonder de grote gebaren. In de liedjes van My Indigo hoor je de muziek van haar jeugd: Kate Bush, de ingetogen momenten van Fleetwood Mac, een beetje Tori Amos, subtiel aangelengd met iets van nu, al is het lastig te benoemen. Een vleugje Lorde, wellicht.

Een soloplaat. Het was innerlijke noodzaak na ruim 22 ‘WT’, vijftien met haar geliefde Robert Westerholt als gitarist naast zich op het podium, maar inmiddels ook alweer zeven zónder hem: Westerholt verliet de band in 2011 om thuis bij hun drie kinderen te zijn.

Beeld Els Zweerink

‘Ik ging altijd maar door’, zegt Den Adel. ‘Terug van een tournee? Hup, nadenken over de volgende stap. Maar ineens kwam er niets meer. Ik was leeg. Tijd voor reflectie.’

Die vaststelling leek even, héél even, Within Temptation de kop te kosten. De fans voelden het: was dit het einde? Inmiddels kan ze met stelligheid zeggen van niet. Ze dacht na en schreef er liedjes over: over de hoogtepunten en de dieptepunten met de band en ja, ook met Robert, om uiteindelijk te kunnen concluderen dat ze weer klaar was voor ‘WT’: ‘My Indigo sleurde me niet weg van de band, maar leidde me er juist naar terug. Ja, dat was voor mij ook een opluchting.’

In het najaar zwengelt ‘WT’ de motor weer aan, te beginnen in Krasnojarsk en Novosibirsk, diep in Rusland, want ook dáár is Within Temptation groot.

Maar eerst My Indigo, de persoonlijkste liedjes die ze ooit schreef, maar denk niet dat ze nu ineens alles prijsgeeft in interviews: ‘Als je heel openhartig vertelt over jezelf en hoe je je tot anderen verhoudt, dan sluis je ook die anderen de media binnen, terwijl ze dat misschien niet willen. Ik ben er voorzichtig mee, zie het als discretie. De openhartigheid zit in de liedjes.’

Haar familie en gezin houdt ze in de luwte, maar gelukkig zijn er ook dingen die we wél mogen weten over het meisje uit Waddinxveen dat als kind al wereldreiziger was, al zong ze overal ‘gewoon’ mee met Grease – en als frontvrouw van ‘WT’ pas écht globetrotter werd.

1.

Album: Grease – The Original Soundtrack from the Motion Picture (1978)

Soundtrack Grease Beeld RV

‘Mijn ouders moeten er grijze haren van hebben gekregen: ik heb als meisje jarenlang meegezongen met de soundtrack van Grease. Ik had hem op een cassettebandje, al toen ik een kleutermeisje was, maar ben blijven meezingen tot diep in mijn tienerjaren. Bijna dagelijks.

‘Ik kende alle liedjes en droomde dat ik ­Olivia Newton-John was: die heldere stem, die romance, dat blonde haar dat ik niet had. Ze was mijn grote idool. Favoriete liedje? Hope­lessly Devoted to You, natuurlijk. En You’re the One That I Want.

‘We woonden in Indonesië in die tijd, voor mijn vaders werk als side engineer en later projectmanager. We verhuisden erheen toen ik nog geen jaar oud was. Mijn oudere broer kreeg al zakgeld. Ik eiste dat als 4-jarige ook en kreeg een beetje, mits ik het zou besteden aan muziek. Mijn broer wilde me The War of the Worlds van Jeff Wayne aansmeren, maar het werd Grease, want ik had de film net gezien in een drive-inbioscoop in Jakarta, waar we woonden. Het was zo’n illegale cassette. Legale hadden ze volgens mij niet eens.

‘Het cassettebandje heb ik nog steeds, ik kan het niet weggooien. Zo’n illegaal Indonesisch exemplaar heb ik ook nog van Boney M, met ­Rivers of Babylon erop.’

2.

Vrucht : ramboetan

‘We woonden eerst in Indonesië, van mijn ­babytijd tot mijn 5de. Daarna ruim een jaar in Jemen, waar we erg afgeschermd woonden, naast de sjeik, met een grote muur om ons huis, een beetje onvrij.

‘Aan mijn Indonesische kinderjaren heb ik fijnere herinneringen. We woonden in een groot huis in Jakarta, met veel personeel. Ik kon met iedereen goed opschieten. De tuinman haalde ramboetans uit de tuin, ken je die? Rode vruchten die in trossen aan een boom groeien, een soort lychees, maar dan harig en een beetje frisser van smaak.

‘Als ze rijp waren, gingen we met de tuinman de tuin in, zette hij een ladder tegen de boom en mochten we ze zelf plukken. Ik vond ze heerlijk. Bij sommige toko’s in Nederland kun je ze wel krijgen. De smaak brengt me meteen terug naar Indonesië.’

3.

Dans: Balinese dans

‘Balinese danseressen horen tot mijn oudste herinneringen: maskers met haar, waarop van die grote demonenogen waren geschilderd. Die dansen symboliseerden het gevecht tussen goed en kwaad. We hadden zo’n masker op de overloop hangen: ik zag het in de spiegel als ik mijn tanden stond te poetsen.

‘Ik herinner me dat we Balinese tempels bezochten waar dansvoorstellingen werden gegeven. Ik zat op mijn knietjes en keek er gebiologeerd naar. De muziek herinner ik me ook nog wel, met klankschalen, maar vooral de dans maakte indruk.

‘Pas veel later ben ik me gaan realiseren dat mijn manier van dansen op het podium, mijn hand- en armbewegingen, geïnspireerd moeten zijn door Balinese dans. Dat is onbewust gebeurd, maar ik gebruik elementen uit die dans. Ik moet dat hebben opgeslagen. Kan niet anders.’

4.

Plek: Colakreek, Suriname

RV Beeld RV

‘Na Indonesië en Jemen hebben we nog in Suriname gewoond, ruim anderhalf jaar, toen ik 8, 9 was. Daarna keerden we terug naar Nederland. Aan Suriname bewaar ik misschien wel de warmste herinneringen: het was een vrije tijd, ik kon gaan en staan waar ik wilde, terwijl we er zaten ten tijde van de Decembermoorden en het dus helemaal niet zo vredig was. 

‘Zo werkt het kindergeheugen: ik herinner me vooral vrijheid. Dat was in Indonesië en Jemen veel minder, omdat ik kleiner was en onze woonsituatie in met name Jemen on­vrijer.’

‘In Suriname gingen we naar het nationale park Brownsberg: regenwoud, watervallen. En naar de Colakreek, een stuk buiten Paramaribo. Daar kwamen we regelmatig: een prachtig gebied waar Surinamers verkoeling zoeken. Je zit er in het woud, er zijn witte stranden en colabruin zwemwater. Een iconische plek uit mijn jeugd.’

5.

Strips: Marvel Comics

‘In Suriname heb ik Superman gezien in een buitenbioscoop, waarna ik verslingerd raakte aan Marvel Comics, de stripavonturen van ­superhelden als Spiderman, The Hulk, The Avengers en X-Men. De liefde voor Marvel-strips is altijd blijven bestaan.

‘De verhalen draaien om een paar heel eenvoudige uitgangspunten, maar ze hebben me in al hun eenvoud wel gevormd. Bijvoorbeeld het idee dat je iemand anders kunt zijn. Dat je op je eigen manier heldhaftig kunt zijn. Dat je andere mensen moet helpen wanneer ze dat nodig hebben, in echte noodsituaties maar ook in minder zichtbare, zoals bijvoorbeeld pesten.

‘Het Within Temptation-album The Unforgiving uit 2011 is een conceptalbum dat deels een eerbetoon aan Marvel is. Er hoort een strip­album bij dat werd getekend door Romano Molenaar, de Nederlandse striptekenaar die ook voor Marvel Comics werkte en onder meer aan X-Men meewerkte.

‘Ik heb zelfs een kind vernoemd naar een Marvel-held: mijn jongste zoon heet Logan, de mensennaam van de Marvel-mutant Wolverine.’

6.

Openluchtbioscoop: Zomeravond Cinema, Paleis Soestdijk

Donderdag, vrijdag en zaterdagavond draait achter Paleis Soestdijk in Baarn de zomeravond cinema.Aan de vijverrand van de Paleistuin staat het grootste Airscreen van Europa.Per avond zullen zo'n 600 bezoekers genieten van verschillende bioscoopfilms.Een deel van het publiek, zit op een vip-tribune en deels op zelf meegebrachte stoelen, of zitten op het Koninklijke gazon. Beeld HH / Caspar Huurdeman

‘Within Temptation staat bekend als die band uit Waddinxveen, maar we wonen als gezin alweer heel lang in Soest, lekker centraal in Nederland en dicht bij Hilversum, waar we als muzikanten nu eenmaal vrij vaak moeten zijn.

‘Ik ben ontzettend van dit gebied gaan houden en zou het eigenlijk in zijn geheel willen aanbevelen, maar laat ik iets specifieks kiezen: Paleis Soestdijk, niet als paleis, maar als openluchtbioscoop.

‘In Indonesië en Suriname zag ik Grease en Superman in van die heerlijke drive-inbioscopen. Ik heb het altijd jammer gevonden dat we die in Nederland niet hebben, al begrijp ik de praktische bezwaren.

‘Lang leve Paleis Soestdijk: daar worden steeds meer culturele evenementen georganiseerd, waaronder Zomeravond Cinema in de paleistuin. Picknickmand en een kleed mee, filmpje kijken. Ik zeg er eerlijk bij dat ik er nog niet geweest ben, maar dat gaat komende zomer veranderen.’

7.

Boekenreeks: George R.R. Martin – A Game of Thrones (1996)

‘Even de wijsneus uithangen: iedereen is tegenwoordig wild van de HBO-serie Game of Thrones, maar ik liep twintig jaar geleden de boeken van George R.R. Martin al te promoten. Pure fantasy, de beste in zijn soort. De boeken zijn indrukwekkender dan de serie.

‘De boekenserie heet A Song of Ice and Fire en zal zeven delen krijgen, waarvan er nu vijf zijn verschenen. Ik krijg ze weleens cadeau van ­Within Temptation-fans. De tv-serie heeft de naam gekregen van het eerste deel, A Game of Thrones, maar bestrijkt de hele reeks.

‘De HBO-serie is geweldig gemaakt, maar het verhaal is natuurlijk beknopter dan in de boeken. Wat ik aan de boeken zo goed vind, is dat er voortdurend allerlei verhaallijnen door elkaar lopen, zonder dat je de draad kwijtraakt. Het wordt prachtig verteld en is verrassender dan de meeste fantasy: geliefde personages die plotseling doodgaan, je moet tegen een stootje kunnen.

‘Martin wordt altijd vergeleken met Tolkien, maar die is veel sprookjesachtiger en in die zin ongeloofwaardiger. De kracht van Martin is juist dat het qua thematiek niet ver van de echte wereld verwijderd is en dat er veel meer menselijke tragiek, liefde en compassie in zit.’

8.

Zaal: Elysée Montmartre, Parijs (Boulevard de Rochechouart 72)

‘Ik vind het bijzonder om in oude, klassieke concertzalen te spelen. Aan het Elysée Montmartre in Parijs bewaar ik fijne herinneringen. De buitenkant is al prachtig: een negentiende-eeuws hoekpand met een elegante, witte gevel. Binnen is het een ouderwetse balzaal met gietijzeren bogen.

‘We speelden er al vrij vroeg, in 2002, 2003, toen we een beetje succes begonnen te krijgen in de landen om ons heen. De echte internationale doorbraak die ons de hele wereld over bracht, was pas een paar jaar later.

‘Eigenlijk heb ik pas de laatste jaren de tijd genomen om te verwerken wat we allemaal hebben gezien en meegemaakt. Ik heb te weinig halt gehouden om alles een plek te geven, zowel het mooie als het minder mooie. Dat ik op podia als het Elysée Montmartre gestaan heb; best goed om daar eens bij stil te staan.’

9.

Ontwerper: Alexander McQueen

PARIS, FRANCE - MARCH 06: A model walks the runway at the Alexander McQueen Autumn Winter 2017 fashion show during Paris Fashion Week on March 6, 2017 in Paris, France. (Photo by Catwalking/Getty Images) Beeld Getty

‘Ik heb een modestudie gedaan en ontwerp mijn jurken voor Within Temptation zelf. Als ik een ontwerper moet noemen die me daarbij geïnspireerd heeft, hoef ik niet na te denken: Alexander McQueen.

‘Hij is een paar jaar geleden overleden. Bijna alles wat hij ontwierp en wat nog in zijn naam wordt gemaakt vind ik prachtig: stijlvol, sexy en heel erg vrouwelijk. Ik houd erg van zijn militaire look voor vrouwen, gebaseerd op militaire uniformen uit de achttiende eeuw.’

Ze pakt haar iPhone en googelt wat foto’s. ‘Kijk, met van die rijen uniformknopen en details die aan een uniformjas doen denken. Maar ik vind zijn extravagante creaties ook geweldig. Kijk hier, deze baljurk – en dan dat hertengewei op haar hoofd. Het idee voor zo’n gewei heb ik weleens van hem geleend, zowel op het podium als voor fotoshoots. Wat hij maakte is bijna altijd koninklijk. Vorstelijk.’

10.

Festival: M’era Luna, Hildesheim

‘Ik doe veel mode-ideeën op tijdens het festival M’era Luna in het Duitse Hildesheim, het leukste gothic-festival dat ik ken. Ik heb de Nederlandse ontwerper Jan Boelo, met wie ik veel werk voor Within Temptation, er mee naar toe genomen om samen te kijken en ideeën op te doen.

‘Tja, dat woord gothic. Het is ons vanaf het begin opgeplakt, terwijl ik altijd heb gevonden dat het bij ons de lading niet dekt. We maken melodieuze metal. Het extreme in onze aankleding en presentatie vind ik ook niet erg gothic.

‘Maar zo breed als het begrip gothic op M’era Luna wordt ingevuld, ja, dan kan ik er wel mee leven: kleurrijk, creatief, met veel accent op mode en een heel breed palet aan muzikale stijlen. Het is best een knus festival: ongeveer twintigduizend bezoekers, niet te groot.’

11.

Vrouw: Tori Amos

GLASGOW, UNITED KINGDOM - MAY 10: Tori Amos performs on stage at O2 Academy on May 10, 2014 in Glasgow, United Kingdom. (Photo by Ross Gilmore/Redferns via Getty Images) Beeld Ross Gilmore / Getty

‘Mijn favoriete songschrijver? Tori Amos. Haar debuutalbum Little Earthquakes (1992) heb ik helemaal grijsgedraaid. De muziek sprak me aan: dat emotionele en vrouwelijke, die invloeden van klassiek, maar nog meer bewondering heb ik voor haar teksten.

‘Mooiste liedje? Winter, waarin een meisje de stem van haar vader hoort: ‘You must learn to stand up for yourself, ‘cause I can’t always be around.’

‘Tori slaagt er in haar beste liedjes in om verhalend en heel erg persoonlijk te schrijven, maar toch ook metaforisch en poëtisch, zodat het een universele geldigheid houdt.

‘Ze is belangrijk voor me geweest, omdat ze er met gestrekt been in durfde te gaan. Niet altijd maar pleasen. Dat was een belangrijke les voor me, en nog steeds, want ik ben van nature een pleaser. Ik wil mijn dochter iets meer van Tori meegeven dan ik zelf in me heb, want ik kan verbijsterd zijn door de ongelijkheid waarmee vrouwen te maken krijgen, ook in een land als Nederland.

‘Veel van Tori’s liedjes zijn een soort open wonden: ze schrijft haar mooiste songs als ze helemaal aan gruzelementen ligt van verdriet. Geen schaamte. Goudeerlijk. Dat bewonder ik, want zelf kom ik nergens toe als ik echt verdrietig of gekwetst ben, maar met My Indigo laat ik me meer zien dan ooit. Daar ben ik trots op.’

My Indigo: My Indigo. BMG. Verschijnt 20 april. Vijf singles al beschikbaar via de streamingdiensten.

Beeld Els Zweerink

CV

1974 12 juli, geboren in Waddinxveen

1997 Within Tempation-debuutalbum ­Enter

2002 Europese doorbraak met hit Ice Queen en album ­Mother Earth

2004 derde album The Silent Force

2005 nummer één-hit Als je iets kan doen met Artiesten Voor Azië

2007 vierde ‘WT’-­album The Heart of Everything; eerste ­wereldtournee

2008 toptienhit In and Out of Love met Armin van Buuren

2011 vijfde album The Unforgiving

2014 zesde album ­Hydra

2017 aankondiging ­soloproject My Indigo

2018 solodebuut My Indigo.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden