Laura's levensverhaal is een portret in scherven

Er is een vrouw. Laura. Hoe het leven van deze vrouw neer te zetten? Haar identiteit bestaat niet: 'Ze heeft geen kern, alleen een holte ergens in het midden, een lege stilte die ze ik noemt', schrijft Lidy van Marissing op de 226ste bladzijde van haar roman De levensloop van...

Niets aan Laura wordt vlees en bloed, niets in de beschrijving van haar dagen vervult ook maar één ogenblik de illusie dat er een levensverhaal zal volgen.

Lidy van Marissing blijft haar uitgangspunten trouw: literatuur moet geen afgerond verhaal scheppen, maar de mechanismen duidelijk maken waarmee lezers worden meegenomen in illusies. Verhalen zijn verzinsels, en ook een autobiografie is dat, of niet meer dan een verzameling flarden, kleuren en brokken herinnering. 'Van omlijnde voorstellingen is zelden of nooit sprake, eerder van een samenstel van beelden, door elkaar lopend als een herinnering aan duizend dingen tegelijk ... alsof de lotgevallen door elkaar zijn gegooid, daarbij een vreemd gruizelig geluid makend dat uit ontelbare scherfjes lijkt te zijn samengesteld.'

Er is een vrouw, er is een jeugd, een herinnering aan hevig klepperende slippers van moeder, een conflict dat onder het oppervlak woekert. De scène die daaruit ontworpen kan worden, een mogelijke ruzie tussen de ouders, de onzekerheid van de kinderen over wat zich afspeelt, moet de lezer zelf bedenken. Herinnering, en zeker verbeelde herinnering, is gefragmenteerd en onduidelijk, en iedere constructie van herinneringen tot een jeugdverhaal is vals.

Aan het slot van haar boek biedt Van Marissing de lezer een curriculum vitae, dat ogenschijnlijk zakelijk weergeeft wie Laura is, maar waarin nog altijd niet meer wordt prijsgegeven dan Laura's credo: 'Leven moet bestaan uit de kunst om de eigen sporen na een inspirerende werveling zo snel mogelijk weer uit te wissen'.

De autobiografie van Laura X is consequent en zorgvuldig binnen de wetten van het postmoderne proza geschreven. Daarmee wekt het bewondering, maar ook ongeduld. Laura krijgt nauwelijks een gestalte, haar leven is verdwenen voordat het ook maar enige vorm heeft kunnen krijgen. Er valt niet aan te ontkomen dat de meeste levens - gelukkig - voorbijgaan met het beleven van minimale gebeurtenissen die samen de tijd doen verstrijken. Maar leesplezier geeft het nauwelijks als je alle fragmenten van het bestaan van een vrouw langs ziet trekken en moet besluiten dat het verhaal van een leven een constructie is.

Met bijna lege handen blijft de lezer achter. Die weet, opnieuw, dat het lezen van verhalen het consumeren van illusies is. Laura, de vrouw die zelfs geen zekere naam heeft, blijft niet meer dan de schaduw van een vrouw die eindeloos probeert te zien wie ze is en daarmee nooit iemand wordt.

Clara Strijbosch

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden