Taalgebruik Zin van de week

‘Laten we het niet kleiner maken dan het is’

Welke zin? ‘Laten we het niet kleiner maken dan het is.’ Minister-president Mark Rutte, maandagavond bij een persconferentie over de schokkende gebeurtenissen in Utrecht.

Waarom die zin? Omdat die een kentering markeert. Moeten we even uitleggen. In de persconferentie was discussie met journalisten ontstaan over de vraag wat het nu was, wat er enkele uren eerder in en rond die Utrechtse tram gebeurd was. En dat na een dag vol persberichten waarin elk gebrek aan feiten vakkundig werd gesmoord in begrippen als ‘niet uitgesloten’, ‘zou’, ‘lijkt’, ‘mogelijk’ en ‘eventueel’.

Voor de slachtoffers, nabestaanden en andere betrokkenen maakt het niet uit, maar op de persconferentie laaide een woordenstrijd op rond de begrippen ‘aanslag’, ‘terroristische aanslag’, ‘aanslag met terroristisch motief’ en ‘schietpartij’ (deze krant koos trouwens voor ‘moordpartij’). Woorden met verschillende ladingen. Rutte had op dat moment nog even weinig feiten als zijn toehoorders, maar noemde het een ‘aanslag’. En toen volgde zijn verdediging: ‘Laten we het niet kleiner maken dan het is’.

Wat is daar zo opmerkelijk aan? Het is een opvallende tournure die haarfijn het tijdsgewricht illustreert. Dat bepaalt dat elk briesje of sneeuwvlokje dat op radarbeelden in de verre verte lijkt op te doemen in de voorspellingen leidt tot alarmcodes in alle kleuren van de toverbal, waarna de NS bij voorbaat al het treinverkeer plat legt, evenementen worden afgelast en het algemene advies luidt binnen te blijven met gesloten ramen en deuren.

Waar politici en gezagsdragers het lang hun bestuurlijke plicht achtten de situatie te beheersen, door op te roepen tot kalmte (‘Doorlopen, mensen; niets aan de hand’) en het hoofd koel te houden, is dat nu omgeslagen in omgekeerde richting. Besturen is niet langer nuchter blijven met een welgeplaatst ‘Laten we het niet groter maken dan het is’, besturen is ‘het niet kleiner maken dan het is’. Brand blus je niet meer met water, maar met olie op het vuur. Logisch ook: voor je het weet ben je een wegkijker, heb je bestuurlijk gefaald en verantwoordelijkheid niet onder ogen willen zien. In de verte klinkt dan al het holle Binnenhofse bargoens ‘Geen knip voor de neus waard’. Van alle bestuurlijke rampen is dat nog het slechtste scenario. 

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden