Lartigue bleef kijken met de ogen van een kind

Jacques Henri Lartigue..

Merel Bem

amsterdam Waarschijnlijk zou Jacques Henri Lartigue (1894-1986) vandaag succesvol zijn in de reclamefotografie. Misschien had hij zich laten vertegenwoordigen door Solar Photography, een fotografieagentschap waarbij Viviane Sassen en Martine Stig zijn aangesloten. De foto’s van de Fransman, die altijd is blijven kijken met de ogen uit zijn kindertijd, doen in bepaalde aspecten denken aan het werk van deze twee Nederlandse fotografen.

Aan het oeuvre van Lartigue, dat overigens werd ontdekt door de legendarische en onlangs overleden John Szarkowski, zijn op dit moment twee verschillende tentoonstellingen gewijd, allebei te zien in Amsterdam. Foam toont een grote overzichtstentoonstelling, waar aandacht is voor stereografie en Lartigues dagboeken. Gallery Vassie presenteert een kleine selectie uit zijn werk.

Natuurlijk – (foto)historisch nauwkeurig kan je de vergelijking met hedendaagse commerciële fotografen niet noemen. Lartigue leefde in een andere tijd in een ander land in andere omstandigheden. Hij pikte het staartje mee van de belle époque in Frankrijk, een periode van welvaart en rust voordat de Eerste Wereldoorlog begon.

Lartigue groeide op in een welvarend gezin, met veel vrijheid en vrouwen om zich heen. Zijn camera sleepte hij van jongs af aan overal mee naartoe. De fascinerende en vooral leuke foto’s die hij ermee maakte, getuigen van een positieve, onbezorgde blik op de wereld, waarin typische ‘jongensonderwerpen’, zoals vliegtuigen en raceauto’s, een grote rol spelen.

Hij had een voorkeur voor het fotograferen van beweging. In Foam hangen die beelden naast elkaar: springende mannen, vrouwen, honden, gevangen in de lucht in de meest prachtige posities. Het is in die speelsheid, in het vastleggen van vormen die veranderen door snelheid en die er, bevroren in stilstaande beelden, ineens zo anders uitzien, dat de foto’s van Lartigue doen denken aan de taferelen die Sassen en Stig creëren.

Ook zij proberen mensen te vereeuwigen in posities en op momenten die in werkelijkheid maar even duren, zij het natuurlijk dat hun beelden stukken geënsceneerder en gestileerder zijn dan die van Lartigue. Voor het modemerk So fotografeerde Viviane Sassen vijf mannen die een kluwen vormen van uitstekende lichaamsdelen. En voor Zanders Papier werkten Stig en Sassen samen aan een foto waarop onder andere een springend meisje staat.

De springende mensen van Lartigue hebben meer nonchalance. Ze zijn natuurlijk ook niet voor commerciële doeleinden gemaakt. Hoewel je dat op een bepaalde manier ook kan betwisten.

Je zou Lartigue gerust een van de eerste mode- en societyfotografen kunnen noemen, zoals ook criticus Vicki Goldberg schrijft in een tekst over de Franse fotograaf. De foto die hij in 1911 nam van drie vrouwen die staan te kijken naar de autoraces in Auteuil is een prachtig schouwspel van lijnen, stoffen en volumes.

De kleine presentatie van Lartigues werk bij Addie Vassie past goed bij dit beeld van de Fransman. Hier zijn de lijsten strakker en zwarter dan bij Foam, waardoor de foto’s scherper en doelgerichter lijken.

Bovendien wordt Lartigues rol als ‘societyfotograaf’ benadrukt met een portret dat hij maakte van Picasso. Dat verkoopt waarschijnlijk beter.

Merel Bem

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2023 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden