Lars von Trier is geen nazi: 'Ik ben een blauwe rups met een zonnebloem in m'n kont'

Stelling: Lars von Trier is een blauwe rups, geen nazi. 

Lars von Trier in 2011. Foto AP

‘Ik had beter kunnen zeggen dat ik een blauwe rups was met een zonnebloem in m’n kont.’ Dat zei Lars von Trier deze week over die keer in Cannes toen hij zichzelf een nazi noemde en het festival hem uitriep tot persona non grata. De Franse justitie onderzocht nog even of de cineast strafbaar was, wegens het ‘verheerlijken van oorlogsmisdaden’.

Het was een grap, dat van die nazi. En iedereen die erbij was, die ochtend in de volle perszaal in Cannes, wist dat het een grap was. Von Trier antwoordde schertsend toen hem werd gevraagd naar zijn Duitse komaf, en kwam uit bij Hitler. ‘Hij is niet wat we een good guy noemen, maar ik sympathiseer met hem, een beetje.’

Nu, zeven jaar later, is de filmer weer welkom in Cannes, met zijn speelfilm The House That Jack Built, over een seriemoordenaar. Maar hij dingt niet mee naar de Gouden Palm. Het hindert niet. Competities voor films zijn absurd, vindt Von Trier. O ja, hij won die Palm al eens, voor Dancer in the Dark, maar de 61-jarige regisseur is de eerste om te zeggen dat jury’s middle-of-the-road-films bekronen – ook in zijn geval. Dogville, dat vindt hij zelf z’n beste film. Maar de jury in Cannes had geen prijsje over voor dit meesterlijke geweldsepos met Nicole Kidman.

De man die zich sinds hij werd verbannen nog maar zelden liet interviewen, sprak in een filmpje met een professor van de Universiteit van Kopenhagen. Von Trier zag er slecht uit. Hij was een poosje van de drank, maar dit beviel niet. Nu was hij weer aan de drank, ook dat beviel niet. Von Trier deed interessante uitspraken. Dat goede kunst tot stand komt onder dictatoriale omstandigheden. Dat hij de Deense minister van cultuur had gevraagd een kwart van diens budget te reserveren voor projecten die overduidelijk niets zouden opleveren. Dat hij de Hitler-affaire beter had kunnen voorkomen, maar dat het wel zaak was ­Hitler als mens te zien, niet als abstract kwaad.

Niet iedereen is blij met Von Triers terugkeer. De Engelse schrijver Kate Muir, oud-filmcriticus van The Times, noemt het in een artikel in The Guardian schandalig. Vanwege de nazi’s, maar ook om #MeToo. Want hoe zat het met Björk, die op Facebook uithaalde naar ‘een Deense regisseur’ die haar onoorbare voorstellen deed op de set? De IJslandse en Von Trier hebben al ruzie sinds, nu ja, sinds ze ooit met elkaar besloten te werken aan Dancer in the Dark. Er verschenen berichten in de media dat de zangeres uit frustratie op de set haar blouse aan flarden scheurde en er een hap van nam. Björk, op Facebook: ‘Ik heb nooit een T-shirt gegeten.’

Straks in Cannes schuift de wereldpers aan voor Von Trier de provocateur, de man die FUCK op z’n knokkels liet tatoeëren. Dan worden er vragen gesteld over zijn film, over Hitler, over Björk, over MeToo. En zegt de filmer mogelijk weer iets mals.

Denk dan aan de blauwe rups met de zonnebloem in z’n kont.

Lars von Trier spreekt weer na 5 jaar zelfopgelegd spreekverbod

Na zijn onbegrepen nazi-grap legde Lars von Trier zichzelf jarenlang een publiek spreekverbod op. Maar in Zweden, op de tweede draaidag van zijn nieuwe speelfilm The House that Jack Built, sprak de Deense cineast eindelijk weer eens met de pers. 'Omdat het moet van mijn producent.'

Zangeres Björk beschuldigt regisseur Lars von Trier van seksuele intimidatie

Na het seksschandaal rond de gevallen Hollywoodproducent Harvey Weinstein komen steeds meer actrices, zangeressen en andere vrouwen naar buiten met soortgelijke ervaringen. Zo beschuldigt zangeres/actrice Björk regisseur Lars Von Trier van seksuele intimidatie.

#WieToo? De stand van zaken voorafgaand aan de Oscaruitreiking

Zijn Ben Affleck, Dustin Hoffman en Sylvester Stallone nog welkom dit jaar?

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.