Lars Kepler: 'Wij zijn altijd met onze verhalen bezig. Altijd'

Net uit, meteen op 1 in de bestsellerlijst: Jager, de nieuwe Lars Kepler. Het Zweedse echtpaar dat schuilgaat achter de schepper van de misdaadromans vertelt over hun werkwijze en de duistere geheimen van hun speurder.

Beeld Aurélie Geurts

'Hi, ik ben Lars', zegt de kleine vrouw aan de grote tafel in de bibliotheek van het schrijvershotel aan een Amsterdamse gracht.

'En ik ben Kepler', glimlacht de lange, blonde man naast haar.

Alexandra en Alexander Ahndoril, echtpaar sinds 1994, hadden los van elkaar al diverse boeken op hun naam staan toen zij in 2008 besloten om het eens samen te proberen. Het idee voor een kinderboek pakte niet lekker uit, maar een misdaadroman voldeed wel aan de verwachtingen. Toen die af was, wilden ze hem aan een uitgever sturen. Maar onder welke naam?

Alexandra: 'We wilden niet onder onze eigen namen publiceren, dus bedachten we er een.' Lotte Kepler viel af, Lars Kepler bekte beter. Alexander: 'Kepler als hommage aan de astronoom Johannes Kepler, de voornaam losjes gebaseerd op wijlen de schrijver van de Millennium-reeks, Stieg Larsson.' Met wat gephotoshop werd een beeld bij het pseudoniem gecreëerd. Lars werd een lange man, met baard, een oud-leraar die spannende boeken was gaan schrijven. Het manuscript met de titel Hypnotisören werd via larskepler@hotmail.com naar een uitgeverij gestuurd - en bingo, het boek bleek een instant bestseller in Zweden, snel gevolgd door vertalingen in tientallen andere landen.

Het was de bedoeling dat niet bekend zou worden wie er achter het pseudoniem schuilging. Het echtpaar liet zich slechts per e-mail interviewen, en dat volstond een tijdje, maar toen het succes almaar groter en internationaler werd, opende de pers de jacht. Wie is toch die Lars Kepler, en waarom laat-ie zich nergens zien?

Er volgden in kranten serieuze analyses van de teksten, er werd een hotline geopend voor lezers met tips en - ja hoor - na een paar weken stond de pers al in de tuin van het zomerhuis van de Ahndorils. 'Gesnapt! Jullie zijn Lars Kepler!'

Alexandra, de vrouw die normaal haar hand niet omdraait voor het bedenken van weer een bloedige scène: 'Ik vond dat best confronterend, al die pers in onze tuin. Maar ontkennen had geen zin. Ja, wij zijn Lars Kepler, zeiden we.'

Wat ooit als eenmalig project werd beschouwd, kreeg na het succes van Hypnotisören (Hypnose in het Nederlands) al snel een vervolg. Het echtpaar Ahndoril nam Lars Kepler permanent in huis, en tekende een contract voor nog eens zeven boeken rond politieman Joona Linna.

Alexandra: 'Toen we gezamenlijk begonnen te schrijven was ik al ver met een wetenschappelijk werk over de Portugese dichter Fernando Pessoa, maar dat manuscript ligt nu al jaren in een la.' Alexandra is deels van Portugese afkomst, haar meisjesnaam luidt Coelho. Daarnaast werkte ze aan de universiteit en schreef ze literaire recensies. Alexander schreef solo diverse theaterstukken en boeken, waaronder een over regisseur Ingmar Bergman. Ze beleven er samen 'zoveel plezier' aan om te werken aan de Lars Kepler-boeken, dat de individuele carrières zo goed als gedoofd zijn.


Lars Kepler

Jager

Uit het Zweeds vertaald door Jasper Popma en Clementine Luijten.
De Bezige Bij; 520 pagina's; euro 22,50.

Elke dag

Stephen King mag er in zijn spaarzame interviews graag op wijzen dat hij élke dag schrijft, ja ook op verjaardagen en met Kerstmis, maar het echtpaar Ahndoril weet ook van wanten.

Alexandra: 'Wij zijn altijd met onze verhalen bezig. Altijd. 's Ochtends bij het ontbijt, in de auto, bij het diner, 's nachts in bed. Lars is continu in ons leven.'

Meer dan zes miljoen boeken verkocht Lars Kepler wereldwijd, waarvan 600 duizend alleen al in Nederland. De boeken staan vol - vaak gruwelijke - verhalen rond de eigenzinnige Fins-Zweedse politieman Joona Linna. Verslavende vertellingen zijn het, vol moord en doodslag, seriemoordenaars en bloed aan de muur - vooral veel bloed aan de muur.

Kaninjägaren, het zesde boek rond Joona Linna, werd onlangs in het Nederlands vertaald als Jager - het woordje 'konijn' uit de Zweedse titel werd weggelaten.

Playground

Joona Linna is nu in zes boeken van Lars Kepler actief. In 2015 schreef het echtpaar Ahndoril ook nog een boek zonder de Zweedse speurder. Playground gaat over bijna-doodervaringen. Een jonge vrouw, Zweedse militair op een buitenlandse missie, heeft een hartstilstand van enkele minuten na een gevechtshandeling, en in die korte periode op de grens van leven en dood, bevindt ze zich plots in een Chinese havenstad. Alexander Ahndoril: 'Dat verhaal is gebaseerd op de ervaringen van mijn vader, die ook zo'n bijna-doodervaring had. Hij vertelde later dat hij in een Aziatische havenstad was en beschreef allerlei zaken heel gedetailleerd. En nee, hij was nooit in Azië geweest.' Alexandra: 'Dat verhaal moesten we gewoon gebruiken.'

Alexander: 'Vroeger maakten we elkaar in het midden van de nacht nog weleens wakker als een van ons tweeën een briljante inval had, nu doen we dat niet meer. Maar ik noteer dat idee natuurlijk wel, zodat we er 's ochtends mee verder kunnen.'

Je vraagt je af wat dat betekent voor de drie tienerdochters in huize Ahndoril, altijd maar die morsige man met baard in huis. Alexandra: 'Ha, we hebben ook een gewoon huiselijk leven hoor. We praten als gezin over andere zaken, we doen boodschappen, ruimen het huis op, koken het eten, ontvangen vrienden. Dan staat Lars niet op de voorgrond, dan staat-ie hoogstens in de hoek te wachten.' Ze grijnst.

Een dag in het leven van het schrijversechtpaar ziet er zo uit: Zij staat om kwart over zes op ('Alexander blijft meestal nog even liggen'), gezamenlijk verzorgen ze het ontbijt voor de dochters, die vervolgens naar school wandelen ('We wonen in het centrum van Stockholm').

Daarna nemen ze hun koffie, thee en citroenkoekjes naar de gezamenlijke werkkamer en beginnen te schrijven. Naast elkaar, aan één tafel waarop twee computers staan, allebei op dat moment verkerend in wat ze de 'Lars-Kepler-mood' noemen. Op de muur en op de tafel in de werkkamer hebben ze op vele kaartjes de plot en karakters van het boek in wording kort aangegeven, 'onze storyline'.

Ze werken, in tegenstelling tot dat andere beroemde schrijversechtpaar Nicci French, niet afwisselend aan hoofdstukken. Alexander: 'We schrijven onze eigen scènes, en wisselen die met elkaar uit. Die e-mailen we naar elkaar.' Hij lacht: 'Ja, dat is grappig, want we zitten bij elkaar in de kamer.' Als het boek eenmaal klaar is, kunnen ze vaak niet meer aanduiden welk deel door wie geschreven is.

Voor een boek heeft het echtpaar ongeveer een jaar nodig, drie maanden research, negen maanden schrijven. Alexander: 'En als het manuscript klaar is, beginnen we meteen te denken aan een nieuw boek.'

Fins

De hoofdpersoon uit de boeken van het echtpaar, Joona Linna, is een Zweed van Finse afkomst. Alexandra: 'Hij is niet de standaard politieman, je weet wel, dat middelbare, gescheiden type met een drankprobleem en een voorliefde voor jazz. Joona is anders, en door die andere afkomst - de Finnen werden vroeger altijd gediscrimineerd in de Zweedse maatschappij - kan hij met de ogen van een buitenstaander naar ons land kijken. Door hem kunnen we kritiek op Zweden beter verwoorden.'

Dat Zweden is een land met rafelrandjes, een niet zelden naargeestig land, vol misdaad en verknipte moordenaars, een land waarvoor eigenlijk een negatief reisadvies zou moeten gelden. Zweden in de hedendaagse misdaadliteratuur is, laten we wel wezen, geen gezellig land.

Wat dat betreft zet het echtpaar Ahndoril de Scandinavische verteltraditie keurig voort die ooit begon bij Maj Sjöwall & Per Wahlöö en die in de nieuwe eeuw succesvol verder spoort via Stieg Larsson en Lars Kepler.

CV Lars Kepler

Lars Kepler is het pseudoniem van het Zweedse echtpaar Alexander Ahndoril (1967) en Alexandra Coelho Ahndoril (1966).

Soloboeken, onder meer:

2003 Alexandra Coelho Ahndoril: Stjärneborg (over de Deense astronoom Tycho Brahe),

2006 Alexander Ahndoril: Regissören (over Ingmar Bergman),

Als Lars Kepler:

2009 Hypnotisören (vertaald als Hypnose)

2010 Paganinikontraktet (Contract)

2011 Eldvittnet

(Getuige)

2012 Sandmannen (Slaap)

2014 Stalker

2015 Playground

2016 Kaninjägaren (Jager, 2017)

Het echtpaar heeft drie dochters en woont in Stockholm.

De boeken verschijnen in Nederland bij De Bezige Bij.

Alexandra: 'We groeiden op met de Zweedse misdaadroman. We lazen de boeken van Sjöwall & Wahlöö natuurlijk. Henning Mankell en Hakan Nesser volgden we ook, maar het was Larsson die onze ogen echt opende. Een verhaal vol intriges, zo kon het dus ook.'

Alexander: 'Je kunt zeggen dat wij die traditie hebben voortgezet, al proberen we wel dieper af te dalen in de menselijke geest, waarbij we vooral de zwarte randjes niet schuwen.'

Politieman Joona Linna, zelf ook een man die duistere geheimen met zich meedraagt, verrast hen nog steeds. Alexandra: 'Ik vind het reuze spannend om verhalen over hem én met hem te bedenken. Toen we begonnen dachten we in totaal acht boeken over hem te schrijven, en dat we dan wel klaar met Joona zouden zijn. Nu weten we dat het er meer gaan worden.'

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden