Lanoyes Filippica is ietwat voorspelbaar

'Een schrijver zonder vijanden is geen schrijver' en 'Een schrijver zonder helden is een leugenaar.'

Tom Lanoye. Beeld anp

Tom Lanoye laat zijn gebundelde columns in Revue Lanoye voorafgaan door twee goed gekozen aforismen. Geen stuk passeert of Lanoye stelt zich op als polemist dan wel bewonderaar. Dat laatste past hem het best.

Schrijft Lanoye over Louis Paul Boon, dan dwingt hij je De Kapellekensbaan (1953) uit de kast te trekken. Uren later ben je pas weer terug bij Lanoye die in een volgend stuk hulde brengt aan Black Venus (1968) van Jef Geeraerts om niet veel later de loftrompet te steken over Verwoest Arcadië (1980) van Gerrit Komrij. Het houdt je van de straat, dat wel, maar leuker is dat Lanoye zo een flintertje van zijn eigen Arcadië laat zien. Aan het buitengaats lezen komt een einde als de schrijver vertelt over de roman Bruges-la-Morte (1892) van de symbolist Georges Rodenbach, grondlegger van een gedroomd Brugge. Helaas, niet in huis. Maar terstond besteld.

Non-fictie

Tom Lanoye

Revue Lanoye - Filippica

Prometheus; 240 pagina's; €19,95.

Hoe anders is het gesteld met de polemische Lanoye. Zijn sociale bevlogenheid resulteert in ietwat voorspelbare essays met links georiënteerde moraal. De toon is luid, de boosheid helder gearticuleerd. Geen misverstand is mogelijk als Lanoye zich opwindt.

Terugkerend onderwerp is de dood van Jonathan Jacob, een jongeman die in 2010 onder bedenkelijke omstandigheden overleed: 'door vijf van onze wetsdienaren letterlijk doodgeslagen in een politiekantoor van een der tuttigste voorsteden van Vlaanderen.' Tragisch verhaal. Er volgt een zaak, die het prachtwoord 'bottinekesproces' oplevert, naar het schoeisel van de dienders. Lanoye bijt zich vast in verontwaardiging om blunderende ordehandhavers en de onverschilligheid die dit proces blootlegt.

In Het verdriet van Holland beweert Lanoye dat de effectiviteit van een Belgisch cordon rond extreemrechts in Nederland systematisch wordt ontkend. Het rechtse electoraat zou zijn teruggedrongen. Kan zijn, maar het is als water in een waterbed. Druk je links ontstaat er rechts een bobbel, en andersom. Kiezers negeren is gevaarlijk. Je moet iets met hun (onderbuik)gevoelens. De vraag is: wat? Het hart zit op de juiste plek, maar Lanoyes filippica brengt ons in deze kwestie nauwelijks verder.

Beeld -
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden