Lamsma's viool klinkt als stem die blootlegt wat niet in woorden is te vangen

De viool van Simone Lamsma klinkt als stem van de ziel, die blootlegt wat niet in woorden is te vangen. Matijs de Roo combineerde de gedichten van Hadiya uit Mosul met Osip Mandelstams concert.

Simone Lamsma. Beeld Els Zweerink

Zou ze weten dat haar gedichten tot een vioolconcert zijn verklankt? En dat ze dit weekeinde hebben geklonken voor een publiek van tweeduizend mensen in het verre Amsterdam?

Hadiya, niet haar echte naam, blogt al sinds 2003 over haar oorlogservaringen. Ze zit er middenin, in de Iraakse stad Mosul. Ze kent het gegil van moeders die hun kind hebben verloren, van jongens die zien dat hun been is weggeschoten. En ze kent haar eigen, nooit geuite innerlijke kreten.

ZM: De Roo, Prokofjev, Sjostakovitsj

Klassiek

Simone Lamsma, Radio Filharmonisch Orkest o.l.v. Alexander Vedernikov.

8/4, Concertgebouw, Amsterdam.

Matijs de Roo (40) heeft haar ervaringen gecombineerd met die van Osip Mandelstam, dichter en slachtoffer van Stalin, in zijn concert And the centuries surround me with fire.... Aan de viool van Simone Lamsma voegde hij de stemmen van Julia Westendorp (sopraan) en van Olivia Vermeulen (mezzo) toe. Zij zingen Hadiya's teksten. De viool van Lamsma klinkt als stem van de ziel die blootlegt wat niet in woorden is te vangen. Stil en behoedzaam begint ze, en ze wordt afgekapt door hard slagwerk. De stemmen van de zangeressen spreken Hadiya's woorden uit. Ze zingen en vertellen - en worden in elkaar gemept door bruut kopergeweld.

Ook van het Radio Filharmonisch Orkest maakt De Roo een personage. Als een gevechtsmachine walst het over personen heen, soms onmerkbaar, vaker hard en gevoelloos. En soms ontstaat er twijfel, ook in het orkest. De Russische dirigent Alexander Vedernikov laat dialogen ontstaan tussen het orkest, de zangeressen en de viool. En ineens bestaat de massieve orkestmassa uit personen, net als de solisten slachtoffers van een hogere macht. Ze krijgen een stem: fluisteren en neuriën - een schitterend moment van hoop in een aangrijpende compositie.

'Muziek is mijn taal, ik ben minder goed met woorden'

In maart was Simone Lamsma onze gids (+). Niets raakt haar zo als muziek, dus spreekt ze over Jaap van Zweden, de liederen van Strauss, en Wigmore Hall. Maar ze is ook in de ban van een kunstschaatsduo.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden