Lagercrantz is een secuurder plotbouwer dan Larsson

Rooney Mara als Lisbeth Salander in de verfilming van Millennium. Beeld .

Het gaat niet goed met onderzoeksjournalist Mikael Blomkvist als we hem voor het eerst aantreffen in Wat ons niet zal doden, maar u mag ook Millennium 4 zeggen. Het vervolg op de Millennium-trilogie van de in 2005 overleden Stieg Larsson werd geschreven door David Lagercrantz, vooral bekend van zijn voetbalbiografie Ik, Zlatan, maar nu belast met de literaire erfenis van de succesvolste Zweedse auteur uit de geschiedenis en op zijn vingers gekeken door, grof geschat, tachtig miljoen lezers.

Samenzwering

Blomkvist is uitgeblust en wacht op een volgende uitdaging, terwijl zijn links-activistische tijdschrift Millennium ook zijn beste tijd heeft gehad. 'Als je me met allerlei wilde samenzweringstheorieën gaat vervelen, ga ik meteen naar huis.' Aldus Blomkvist tegen een tipgever die hem lastigvalt. Wilde samenzweringstheorieën? Maar daarvoor zijn we hier juist! Hoe wilder, duisterder en wereldomspannender, hoe beter.

Gelukkig komt er een nachtelijk telefoontje dat alle raderen weer in beweging brengt, Blomkvist op het spoor van meesterhacker en wraakengel Lisbeth Salander zet en alle duistere machten uit hun holen jaagt. En ja hoor: 'Een dreigend gevoel legde zich als een mantel over haar heen.' Heerlijk, en dan arriveert er ook nog een vroege winterstorm in de Zweedse hoofdstad, perfect decor om te zwelgen in paranoia en angst.

Krankzinnige plot

Is het wat, of beter, komt Lagercrantz ermee weg, om een vierde deel aan de Millenniumreeks toe te voegen en twee van de meest geliefde thrillerpersonages van het afgelopen decennium weer tot leven te wekken? Zeker, Lagercrantz is een vakman, een secuurdere plotbouwer dan Larsson zelfs. Hij kan overweg met het steno van de thrillerschrijver ('Hij stond op met het gevoel dat hij iets op het spoor was'), trekt met een krankzinnige plot over Russische gangsters, kwaadaardige hackers en Amerikaanse inlichtingendiensten Blomkvist en Salander uit een herfstdepressie en verwijst voortdurend naar het werk van zijn voorganger. De auteur heeft deel 4 nadrukkelijk in deze tijd geplaatst; Larsson heeft WikiLeaks en de onthullingen van Edward Snowden nooit meegemaakt, maar de plot rond de diabolische plannen van de NSA sluit moeiteloos aan bij het paranoia-universum uit de eerdere delen.

Scandinavische vakman

Larssons intrigerendste schepping was ongetwijfeld Salander, geniaal en beschadigd, die, als ze niet kwaadwillende overheden aan het ondermijnen was, jacht maakte op 'mannen, die vrouwen haten', zoals de titel van Larssons eerste Millennium-boek luidde. In Wat ons niet zal doden duikt een vijand op uit het verleden van Salander, een soort anti-Salander, minstens zo gevaarlijk, die Lagercrantz de gelegenheid biedt om haar meer achtergrond te geven. En, en passant, een opening naar een vijfde deel in te bouwen.

Andere auteurs hebben zich over Ian Flemings James Bond gebogen, Conan Doyles Sherlock Holmes is in al zijn varianten eigenlijk van iedereen, maar Blomkvist en Salander? Hoe vaardig gedaan, hoe adequaat naar het nieuws van vandaag gebracht en hoe nauwgezet de wereld van Larsson wordt gevolgd, van de vele verwijzingen naar het oeuvre van Astrid Lindgren tot aan de nauwgezette plattegrond van de binnenstad van Stockholm, er ontbreekt ook iets. Lagercrantz is een echte Scandinavische vakman, maar de kille woede waarmee Larsson de wereld beschreef waarin zijn helden opereerden en de onmatigheid waarmee hij van Mikael Blomkvist een super alter ego maakte geven de oorspronkelijke trilogie iets dwingends mee. En dat ontbreekt in Wat ons niet zal doden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 de Persgroep Nederland B.V. - alle rechten voorbehouden