Drama

Lagaan: Once Upon a Time in India

David en Goliath in India

'Een heleboel' antwoordt de Indiase rebel op de vraag wat hij eigenlijk van het spel weet. Zelfverzekerd begint hij een duizelingwekkend verhaal. 'Er zijn zes stokken. Drie aan elke kant. Twee mannen staan met planken voor de stokken. Eentje rent langs de stokken en gooit de bal. De man met de plank slaat de bal. Dan rent iedereen door elkaar heen. Iemand pakt de bal, gooit hem naar de eerste man, en die gooit hem weer naar de man met de plank. Zo gaat het de hele dag. Gooien en slaan. Gooien en slaan. Toch?' De spraakwaterval weet niets van cricket, luidt de terechte conclusie van de blanke Britse dame.


In Lagaan: Once Upon a Time in India bindt een bij elkaar geraapt elftal brekebenen - de een kan alleen ontsnapte kippen vangen, een ander alleen op een trommel slaan, een derde heeft een lamme werparm - aan het einde van de negentiende eeuw de strijd aan met de superieure Engelse overheerser, die dag in dag uit niets anders doet dan cricket spelen, thee drinken en jagen (van dichtbij op weerloze dieren, dat spreekt).

De inzet is hoog. Wint het zooitje ongeregeld, dan hoeft de hele provincie drie jaar lang geen belasting (lagaan) te betalen. Verliezen ze echter, dan betalen ze driedubbele lagaan, wat erop neerkomt dat veel dorpelingen zullen omkomen van de honger.

De weddenschap is afgesloten door de jonge, trotse boer Bhuvan (de grote Indiase ster Aamir Khan, die de film ook produceerde) en de arrogante Britse kapitein Russell (Paul Blackthorne), die al eerder in aanvaring waren gekomen omdat Bhuvan de racistische snob had gestoord tijdens de jacht. De een ziet het, hoe onmogelijk zijn missie ook lijkt, als een kans op een betere toekomst. Voor de ander is het een tussendoortje, vooral bedoeld om de achterlijke dorpelingen eens goed op hun nummer te zetten.

Bhuvan krijgt hulp van Elizabeth (Rachel Shelley), de mooie zus van de kapitein, die vindt dat haar broer de bevolking onrechtvaardig behandelt, én een oogje op de Indiër heeft. Dat wekt weer de jaloezie van Gauri (Gracy Singh), het meisje dat is voorbestemd om met Bhuvan te trouwen.

Liefde, romantiek en jaloezie, eer en wraak, sport en politiek, koloniale geschiedenis, klasseverschillen en (vrijheids-)strijd: het zit allemaal in het magistrale epos Lagaan. Drie uur en drie kwartier duurt het sprookje, en dat is geen tel te lang. Zelfs de liedjes, doorgaans kitscherige breekpunten in het Bollywood-genre, zijn amusant.

Hoogtepunt is de cricketwedstrijd, die meer dan een uur in beslag neemt (wat eigenlijk wel meevalt als je bedenkt dat een wedstrijd dagen kan duren). Hoewel de uitslag bij voorbaat vast staat en de regels voor een leek ondoorgrondelijk blijven, heeft regisseur Ashutosh Gowariker een zeer meeslepend drama weten te maken van het treffen tussen de Indiase David en de Britse Goliath.

Alle filmische middelen worden ten volle benut, van de cameravoering (veel alleszeggende blikken) en de mise-en-scène tot de montage en het gebruik van slow motion en (heroïsche) muziek.

Lagaan, de duurste Indiase film aller tijden, leek ondanks een Oscarnominatie en diverse (publieks-)prijzen op (westerse) festivals aan de Nederlandse bioscopen voorbij te gaan; vorig jaar werd de film al op dvd uitgebracht.

Het Filmmuseum brengt Lagaan nu alsnog uit in de bioscoop, de enige plaats waar het spektakelstuk thuis hoort.

Lagaan is topamusement, en zeker niet alleen voor het handjevol Nederlanders dat dezer dagen de verrichtingen van de Nederlandse amateurs op het WK cricket volgt.


Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright@volkskrant.nl.