Laatste doek van Mondriaan voor 80 mln naar Nederland 'Late' Mondriaan

De Nederlandse staat wordt eigenaar van een van de duurste schilderijen ooit, Victory Boogie Woogie uit 1944 - het laatste werk van Piet Mondriaan....

Van onze verslaggever

AMSTERDAM

'Prachtig, woorden schieten tekort', is de reactie van het Haags Gemeentemuseum waar het ruitvormige, veelkleurige doek komt te hangen. Directeur H. Locher noemt het werk in één adem met de Guernica van Picasso, en de Zonnebloemen van Van Gogh. Zijn museum heeft de grootste collectie Mondriaans ter wereld, maar daar zijn slechts twee 'late' werken van de Nederlandse schilder bij. Mondriaan werkte aan Victory vanaf 1942, tot hij in 1944 stierf, op 72-jarige leeftijd. Het is onvoltooid.

Het kwetsbare doek is vrijdagmiddag aangekomen op Schiphol, met aan boord van het vliegtuig museumdirecteur Locher en M. Boll, de voorzitter van Stichting Nationaal Fonds Kunstbezit. Voor Boll staat het vast dat 'dit meesterwerk van de twintigste eeuw' thuishoort in een Nederlands museum. Victory Boogie Woogie is 'overal ter wereld een prachtig schilderij, maar alleen in Nederland vervult het ook een symboolfunctie'.

Niet bekend

Maandag zal het schilderij aan de staat worden overgedragen. Het valt onder het beheer van het Instituut Collectie Nederland, en is vanaf 29 oktober te zien in het gerenoveerde Haagse Gemeentemuseum, dat per jaar anderhalve ton extra kwijt zal zijn aan beveiligingskosten.

Directeur R. Vos van het Instituut Collectie Nederland vindt tachtig miljoen gulden niet te veel geld voor een kunstwerk als dit.

Toch is deze aankoop geen alledaagse. De recordbedragen die voor kunstwerken zijn betaald, komen meestal uit de zak van particuliere verzamelaars en bedrijven. Japanse verzekeraars kochten Van Goghs en Renoirs, Amerikaanse verzamelaars Monets en Griekse reders een Picasso. De veilingwereld kon zich gisteren geen voorbeeld voor de geest halen waarbij een overheid of semi-overheid zo diep in de buidel heeft getast als nu voor deze duurste Mondriaan aller tijden.

De aankoop van Victory vindt brede steun in de kunstwereld. Enkele maanden geleden tekenden negen museumdirecteuren (onder wie Fuchs van het Stedelijk Museum in Amsterdam en Dercon van Boijmans Van Beuningen in Rotterdam) een brief waarin het belang van het schilderij voor Nederland wordt benadrukt.

Het doek Victory was het symbool in de discussie over een op te richten nationaal aankoopfonds. Een fonds dat noodzakelijk is omdat door de hoge prijzen op de kunstmarkt topwerken aan de neus van Nederlandse musea voorbij dreigden te gaan.

Boll is gedurende de onderhandelingen steeds bevreesd geweest voor kapers op de kust. 'Voor ons is veertig miljoen dollar veel geld, maar in Amerika is het voor kunstverzamelaars geen uitzonderlijk hoog bedrag.' Volgens Boll heeft meegespeeld dat de eigenaar graag wilde dat het in het Haagse museum van Mondriaankenner Locher kwam te hangen, wat bovendien een gebouw is van Berlage, een architect die Newhouse bewondert.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden