Nieuwsfotomuseum en rijksmuseum

Laatste deel van de nalatenschap van fotograaf Ed van der Elsken gaat naar twee musea

In de verzameling zitten foto’s die niet eerder zijn gepubliceerd.  

Ed van der Elsken, Ata Kandó, Parijs, 1954.Beeld Ed van der Elsken / Collectie Nederlands Fotomuseum, Rotterdam

Veel van de artistieke nalatenschap van Ed van der Elsken (1925-1990), een van de beste fotografen van Nederland, is al in musea ondergebracht. Maar een deel was nog in het bezit van zijn weduwe, Anneke Hilhorst. Zij heeft dit ‘werkarchief’ nu overgedragen aan het Nederlands Fotomuseum in Rotterdam en het Rijksmuseum in Amsterdam, zo maakten de twee musea donderdag bekend.

Het Nederlands Fotomuseum krijgt meer dan 3.000 contactvellen en 300 foto’s en het Rijks ruim 7.700 afdrukken. Hilhorst, die de verzameling na de dood van Van der Elsken 30 jaar lang beheerde, schenkt een deel en het andere deel is van haar gekocht door de twee musea met steun van meerdere fondsen. Van der Elsken werd beroemd door zijn straatfoto’s uit onder meer Amsterdam, Parijs, Hongkong en Tokio.

In de overgedragen verzameling zitten foto’s die niet eerder gepubliceerd zijn, zoals een opname uit 1954 van Ata Kandó, Van der Elskens toenmalige geliefde, voor een grote filmposter in Parijs. Hij had Kandó ontmoet toen zij beiden in het fotolaboratorium werkten van het bekende fotografencollectief Magnum. Van der Elsken wilde een fotoboek over hun relatie maken, Livre de la danse, maar dit zou nooit worden gepubliceerd.

Contactvel met in de strip onderaan de foto van Ata Kandó uit 1954.Beeld Ed van der Elsken / Collectie Nederlands Fotomuseum, Rotterdam

Het werkarchief bevat ook dummies (proefboeken) en ontwerpen voor covers van fotoboeken. Van der Elsken heeft veel geëxperimenteerd en wordt beschouwd als een belangrijke vernieuwer van het fotoboekengenre. Een aantal van zijn boeken, zoals Een liefdesgeschiedenis in Saint Germain des Prés (1956) en Sweet Life (1966), werd in meerdere landen gepubliceerd.

Het Nederlands Fotomuseum beheert al het gehele negatieven- en dia-archief van Van der Elsken (100 duizend negatieven in zwart-wit en 42 duizend kleurendia’s), alsmede een beperkt aantal afdrukken. De contactvellen die het museum nu krijgt, bevatten veel aantekeningen van Van der Elsken over de negatieven, bijvoorbeeld over hoe hij die wilde afdrukken.

Het Rijksmuseum heeft in de loop der jaren zo’n negentig foto’s van Van der Elsken verzameld en kreeg in 2017 veertien kostbare vintage foto’s van de fotograaf geschonken door de Nederlands-Amerikaanse oud-cameraman Jan de Bont en zijn vrouw. Zij hebben een van de belangrijkste privé-fotocollecties in de Verenigde Staten opgebouwd. De foto’s die Hilhorst nu aan het Rijksmuseum gunt, passen daar volgens haar goed bij.

Dit najaar komt in het Rijksmuseum een tentoonstelling waarin met de nieuw verworven collectie de werkwijze wordt getoond van Van der Elsken. Aan deze expositie werkt het Nederlands Fotomuseum mee.

Populair
Het werk van Ed van der Elsken wordt veel tentoongesteld. Vorig jaar was in het Nederlands Fotomuseum Lust for Life te zien, een grote expositie over zijn kleurenfotografie . Die trok 67 duizend bezoekers, een record voor het museum. In 2017 toonde Stedelijk Museum Amsterdam, dat ook foto’s van Van der Elsken bezit, De verliefde camera, het grootste overzicht wereldwijd van zijn werk in 25 jaar.

Contactvel met foto’s uit Van der Elskens beroemd geworden project Een liefdesgeschiedenis in Saint-Germain-des-Prés, Parijs, 1950-1954.Beeld Ed van der Elsken / Collectie Nederlands Fotomuseum, Rotterdam
Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden