Reportage

La vecchia bellezza

Oscarwinnaar Paolo Sorrentino (La grande bellezza) is terug in Cannes, met een operatesk drama over ouderdom. Zijn acteurs Sir Michael Caine (82), Jane Fonda (77) en Harvey Keitel (76) waren er ook. Vrolijke boel.

Youth speelt zich af in een luxe kuuroord.Beeld GIANNI FIORITO

Hij schuifelt de perszaal binnen, wankel, fragiel. De eerste vijf minuten zegt Sir Michael Caine niks, staart wat voor zich uit van achter zijn lodderige brilmontuur. Je zou denken dat hij er niet helemaal bij is, de 82 jaar oude Britse acteur. Tot hij spreekt.

Of hij zijn bijna vijftigjarige afwezigheid in Cannes kan verklaren, toch het mekka van de cinema, wil iemand weten van de man met 115 speelfilms op zijn cv. 'Nou', zegt Caine, met heldere stem, 'ik was hier dus vijftig jaar geleden met een film die Alfie heet. Alfie won een prijs, maar ik niet. Dus kwam ik niet meer terug.'

Caine speelt de hoofdrol in Youth (Italiaanse titel: La giovenezza) de zevende speelfilm van de Italiaanse filmer Paolo Sorrentino (44), die vorig jaar een Oscar won voor La grande bellezza. Youth is een operatesk en licht surreëel drama over een gepensioneerde orkestleider die zijn laatste dagen slijt in een luxueus kuuroord in de Zwitserse bergen.

Cliëntèle

De cliëntèle varieert van een beroemde filmregisseur (rol van Harvey Keitel) en een jonge acteur (Paul Dano) tot een Arabische sjeik met harem, de zwaarlijvige voetballer Maradona, een zenboeddhist en de kersverse Miss Universe. De dagen worden gevuld met massages, baden, medische controles, alpenwandelingen en avondentertainment. Dit ritme raakt verstoord als een gezant van koningin Elizabeth II zich bij hem meldt: of hij nog één keer zijn meesterstuk wil uitvoeren.

Caine, gevraagd naar zijn relatie met de Britse vorstin: 'Ze ridderde me ooit. Jij doet al heel lang wat je doet, zei ze toen. Waarop ik bijna antwoordde: jij ook. Gelukkig kon ik me inhouden, anders was ik onthoofd.'

Cast

Een groot deel van de cast uit Youth, een van de kanshebbers op de Gouden Palm, is meegekomen naar Cannes, onder wie Harvey Keitel (76) en Jane Fonda (77). 'Mijn film gaat over het verstrijken van de tijd, over de tijd die nog rest', zegt Sorrentino, te midden van zijn acteurs. 'Het is volgens mij een optimistische film. Ik wil ermee de angst voor het ouder worden verdrijven.'

Caine, die de regisseur eerder een van 'de grootsten' noemde: 'Jullie hebben het affiche van de film gezien? Twee oude mannen in een zwembad kijken naar een prachtig meisje zonder kleren aan. We kijken naar wat we verloren en nooit meer zullen krijgen. Heel treurig. Ik moet ervan huilen.' Of hij blij is met zo'n rol als oude man, vraagt een journalist. 'Het enige alternatief voor het spelen van een ouder iemand is het spelen van een dode.'

Een groot gedeelte van de cast bij de vertoning van Youth op het filmfestival van Cannes.Beeld EPA

Keerpunt

Het keerpunt in zijn carrière was het moment dat hij, alweer decennia geleden, een script terugstuurde naar een producent met de opmerking dat de voor hem bedachte rol te klein was. 'Ik kreeg het nogmaals toegestuurd met de mededeling dat niet de rol van minnaar voor mij bedoeld was, maar die van vader. Toen realiseerde ik me: voortaan krijg ik het meisje niet meer. Op zich niet erg. Er kwamen wel Oscars.' Dat zijn deels naakte, broze lichaam te zien is in Youth, vormde geen bezwaar. 'Want dit is het enige lichaam dat ik heb: een ouder lichaam. En tot de mensen die nog níét oud zijn, zou ik willen zeggen: dit is wat er gaat gebeuren; verbeeld jezelf niets.'

Jane Fonda, de hals bedekt met juwelen, speelt een oudere actrice die op bezoek komt in het rustoord. 'Als een vrouw haar make-upmasker afdoet, maakt dat haar kwetsbaar', zegt ze. 'Dat is leuk om te spelen. Voor mij is de boodschap van Sorrentino dat ouderdom een kwestie van instelling is. Kijk naar die dikke Zuid-Amerikaanse voetballer in de film.'

Beeld .

Lookalike

De Maradona-lookalike, met een immense Karl Marx-tatoeage op de vlezige rug, houdt in de film op miraculeuze wijze een tennisbal hoog. 'Hij hervindt zijn passie, komt weer tot leven.' De échte Maradona staat bekend als groot fan van het oeuvre van Sorrentino.

Sorrentino, die moeizaam Engels spreekt en zich vandaag tot het Italiaans beperkt, stelt dat hij een orkestleider als hoofdpersoon koos omdat hij niks van dat beroep wist. 'Een mysterie: bewegen ze die handen omdat het er goed uitziet, of omdat het nodig is?'

Caine oefende vier weken voor een orkestscène. 'Ik had een oortje in en iemand deed het voor op een scherm, dat hielp enorm. Na afloop zei de eerste violist: je bent beter dan de kerel die we normaal hebben.'

Een mompelende Griekse journalist vraagt of Youth, vanwege de vele verwijzingen naar de filmwereld, als satire op het acteursleven en Hollywood dient te worden beschouwd.

Caine: 'Dames eerst.'

Fonda: 'O mijn God, daar moet ik over nadenken. Ga jij maar eerst.'

Caine: 'Ik moet óók nadenken.'

Fonda: 'Geen satire, denk ik. Dit is het leven à la Sorrentino. Dus een beetje surreëel en fantastisch, een tikje overdreven maar niet onwaar.'

Gefrustreerd

Verschillende personages in de film zijn gefrustreerd omdat hun belangrijkste werk, of het werk waaraan ze continu herinnerd worden, al achter hen ligt. 'Dat heb ik met Barbarella (uit 1968, waarin Fonda de sexy heldin is, red.). Die film bleef aan me kleven.'

Caine ervoer dit ooit met zijn rol als meester-verleider in Alfie. Maar ook die film wordt door de tijd weggevaagd. '12-jarigen klampen me op straat aan voor een handtekening. Alleen hebben ze geen idee wie ik ben. Ja, Batmans butler. Dat ben ik.'

Na afloop van de persconferentie, als al zijn collega's al lang weg zijn, signeert Caine nog geduldig en vriendelijk boekjes, papieren, en zelfs een hoed.

Boe's en bravo's

Jammer of geruststellend voor makers en geldschieters: de ontvangst van een film bij de eerste vertoning(en) op een belangrijk filmfestival, heeft weinig voorspellende kracht over het uiteindelijke succes ervan. Under the Skin, Jonathan Glazers mysterieuze film met Scarlett Johansson, werd twee jaar geleden weggehoond in Venetië, waarna de film onder meer in Nederland lang op de plank bleef liggen. Vorig jaar werd het alsnog een van de meestbesproken en gewaardeerde films van het jaar. Dat Youth van Paolo Sorrentino bij zijn perspremière zowel werd uitgejouwd als toegejuicht, wil dus allerminst zeggen dat het een controversiële film is dan wel gaat worden.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden