La Présidente is grotendeels gevuld met talking heads

Razend populair is in Frankrijk de trilogie in stripvorm over Marine Le Pen, dat geen actiethriller is maar grotendeels is gevuld met talking heads. Op de cover van het derde deel zit een rode sticker: 'Als de nachtmerrie werkelijkheid wordt...'

Afbeelding uit de graphic novel La Présidente van Farid Boudjellal en François Durpaire.

Nu de strakke grenzen tussen leugen, feit en verzinsel zijn verslapt, is niets meer waar of onwaar. Alles zou waar kúnnen zijn. Onze tijd is, zoals de Duitsers zeggen, postfaktisch en daarom een zegen voor de politieke fictie, die niet reconstrueert wat al gebeurd is maar construeert wat nog zou kunnen gebeuren. Een zeer actueel voorbeeld is de striptrilogie La Présidente van schrijver François Durpaire (pleitbezorger van culturele diversiteit) en tekenaar Farid Boudjellal (bekend van zijn strips over de multiculturele samenleving).

Van de eerste twee delen werden in Frankrijk 500.000 exemplaren verkocht, met dank vooral aan de hoofdpersoon, Marine Le Pen, die in het nóg niet waargebeurde verhaal president van de Vijfde Republiek wordt, op 7 mei aanstaande! Onlangs is het laatste deel verschenen. Het heet La Vague (verwijzend naar de golf van populisme die over Europa stroomt) en op de cover zit een rode sticker met de woorden: 'Als de nachtmerrie werkelijkheid wordt...'

'Boekverbranding 2.0!'

In die nachtmerrie heeft president Le Pen voor een Frexit gekozen en de Franse economie in de afgrond gestort. Met Algerije wordt een nucleaire deal gesloten, in ruil waarvoor het land 200.000 migranten per jaar terugneemt. Ook is een Police du net opgezet, een internetpolitie die opstandige elementen via digitale surveillance moet opsporen. Voor het bewind onwelgevallige teksten worden online onvindbaar gemaakt: 'Boekverbranding 2.0!' juicht een aanhanger van het Front National.

Maar door alle radicale besluiten is Marine Le Pen een bedreiging voor haar eigen land en ze wordt vervangen door haar nicht Marion, die een stuk jonger is en banden aanknoopt met Silicon Valley om het schoolsysteem af te schaffen: voortaan zal elk kind thuis worden onderwezen via de home schooling van Amazon Education. Niemand de deur uit, lekker veilig. Utopie of dystopie? Wie wil weten hoe dit afloopt, zal het boek moeten kopen.

Marine Le Pen. Beeld EPA

Sarkozy

Politieke fictie als beeldverhaal is voor de Fransen gesneden koek. Eerder al werd Sarkozy verstript (Aventures de Sarkozix door Bazile Bruno), terwijl Hollande werd geportretteerd door stripjournalist Mathieu Sapin (Campagne présidentielle). Maar de bestsellende trilogie over tante en nicht Le Pen is grimmiger.

Tekenaar Boudjellal is in Frankrijk bekend geworden door zijn autobiografische verhalen over de Algerijnse bevolking van Toulon, maar de stripachtige tekenstijl die hij daarvoor gebruikte, heeft plaatsgemaakt voor realisme: hij wil zo documentair mogelijk overkomen. Alle beelden zijn zwart-wit, de personages zijn gefotografeerde acteurs en in de nagespeelde scènes zijn achteraf de hoofden van Marine Le Pen, Trump en Poetin gefotoshopt. Wie een actiethriller verwacht, komt bedrogen uit, want La Présidente is grotendeels gevuld met talking heads. Het enorme verkoopsucces is waarschijnlijk te danken aan de bezorgdheid van het Franse publiek over de politieke ontwikkelingen. Beetje dom dus dat niet één Nederlandse uitgever Wilders heeft laten 'verstrippen'. Overigens zit er in La Présidente nog een profetisch grapje verstopt: Michelle Obama doet in 2024 een gooi naar het presidentschap van de VS.

Farid Boudjellal en François Durpaire. La Présidente #3 - La Vague. Graphic novel. Éditions Les Arènes Demopolis, € 20 per deel.

Feiten, ficties en presidenten

In 1981 publiceerde Marvel de superheldenstrip What If Captain America Were Elected President?, waarin het hoogste ambt wordt bekleed door een man-in-maillot. Hij ontwikkelt met zonne-energie een machtig wapen om de dictatuur in het denkbeeldige landje San Pedro op de knieën te dwingen. Minder fantastisch dan het klinkt: begin jaren tachtig streed de CIA in het geheim tegen het linkse regime van El Salvador.

Een serieuze dystopie in stripvorm was V for vendetta van Alan Moore en David Lloyd uit 1988, later verfilmd met acteur Hugo Weaving in de rol van V. De anonieme vrijheidsstrijder vecht tegen de fascistische partij Norsefire, die Engeland na een nucleaire ramp in de macht heeft. In de strip draagt V een Guy Fawkes-masker (snor, sik, sardonische glimlach) dat sindsdien populair is bij activisten van onder meer Occupy.

Geen strip, wel profetisch: in 1935 schreef Sinclair Lewis een even hilarische als angstaanjagende roman over een dictator die sprekend lijkt op Trump. Zijn satire heette This Can't Happen Here en beschrijft hoe president 'Buzz' Windrip met bluf en bedrog het Amerikaanse volk terroriseert. De vertaling verschijnt bij Lebowski.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2019 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden