FILMRECENSIEla llorona

La llorona: magisch realisme over een onboetvaardige genocidepleger ★★★★☆

María Mercedes Coroy in La llorena van Jayro Bustamante.

Overdag staat een woedende menigte voor de kapitale villa waar de bejaarde Guatemalteekse ex-generaal en genocidepleger Enrique Monteverde met zijn vrouw, dochter, kleindochter en een handvol bedienden resideert. Ze joelen, drummen en scanderen op oorverdovend volume. Asesino! Asesino! Monteverde, een personage gebaseerd op de echte generaal en dictator Efraín Ríos Montt, is zojuist vrijgesproken vanwege een vormfout in  een nationaal proces tegen kopstukken van het militaire regime van Guatemala. Gedurende de burgeroorlog in het land (1960-1996) lieten tweehonderdduizend mensen het leven; een groot deel van de Maya-bevolking werd vermoord.

’s Nachts verandert zijn woning in een spookhuis. Het geluid van een huilende vrouw houdt hem uit zijn slaap. Zwaaiend met een pistool gaat hij op zoek. Er kruipt mysterieuze schimmel tegen de muren. Waterkranen worden uit het niets opengedraaid. Het is spannend, geheimzinnig en veelbetekenend: de demonen uit het nationale verleden beginnen zich steeds luidruchtiger te roeren.

La llorona is de sterke derde film van Jayro Bustamante, vaandeldrager van de Guatemalteekse cinema en een van de belangrijkste filmmakers van Latijns-Amerika. Meer nog dan in zijn gelauwerde en zorgvuldig geregisseerde vorige films (Ixcanul en Temblores, respectievelijk over een Maya-meisje en de conservatieve tradities van haar gemeenschap en een maatschappelijk geslaagde man die worstelt met de reacties op zijn seksuele geaardheid) vervlecht hij politiek, geëngageerd drama en magisch realisme tot een wonderlijk coherent geheel. Nieuw is de pakkende horror; waarachtig griezelige scènes waarmee Bustamante zich moeiteloos schaart naast hedendaagse genrespecialisten.

La Llorona María Mercedes Coroy (links) en María Telón in La Llorena. Beeld Filmdepot

Tegelijk werkt La llorona – de titel verwijst naar de van oorsprong Mexicaanse legende over de spookvrouw die haar kinderen verdronk en tot in de eeuwigheid om hen huilt – uitstekend als double bill met Nuestras madres van Bustamantes landgenoot César Díaz, die vorige maand aan de catalogus van het Nederlandse streamingplatform Picl werd toegevoegd. Nuestras madres is fictie gemaakt met de blik van een documentairemaker, gericht op de nabestaanden van de slachtoffers van de genocide. Het rijkere La llorona kiest voor het perspectief van de dader, met een verhaal over schuld en boetedoening dat een beduidend poëtischere uitwerking krijgt.

Sterk ook hoe verfijnd Bustamante het gezin onder de toenemende druk uit elkaar laat vallen, als bewijs dat het daderperspectief geen enkel vergoelijkend element hoeft te bevatten. Hoe stug generaalsvrouw Carmen naast haar echtgenoot blijft staan (reflecteren op het verleden heeft geen zin, zegt ze, want ‘als we omkijken veranderen we in zoutpilaren’), terwijl dochter Natalia zich al lang van hem heeft afgekeerd, zonder te weten hoe ze verder moet met haar leven.

La llorona

★★★★☆

Drama/horror

Regie Jayro Bustamante

Met María Mercedes Coroy, Julio Diaz, Margarita Kenéfic, Sabrina De La Hoz, María Telón

97 min., te zien op Picl

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden