Postuum

La Kristèl was een sensatie; zuchtend onder softporno-stempel

Haar hoofdrol in de kwaliteitssoftporno-speelfilm Emmanuelle maakte in 1974 in één klap een superster van Sylvia Kristel. Na een turbulent leven overleed ze woensdagavond op 60-jarige leeftijd aan de gevolgen van kanker.

Sylvia Kristel in 1975 Beeld ap
Sylvia Kristel in 1975Beeld ap

'Doe maar, zo'n film haalt de bioscoop toch nooit, je moeder krijgt hem heus niet te zien' - vaderlijk advies van Belgische schrijver Hugo Claus aan zijn vriendinnetje Sylvia Kristel, in 1973. Op de set coacht Claus zijn vriendin behulpzaam door de vrijscènes: moet ze niet wat meer bewegen? 'Je lijkt wel een dooie vis'.

Tijdens de opnames geloofde niemand echt in de film, zou Kristel later verklaren. Uit eigen beweging ziet ze contractueel af van een aandeel in de winst; dan liever 6000 dollar in de hand. Een misrekening. De film wordt in Frankrijk - als eerste seksfilm ooit - in de reguliere bioscoop uitgebracht in plaats van in de schimmige sekstheatertjes, en is prompt een sensatie.

Vanuit Spanje, waar de film onder Franco niet vertoond mag worden, gaan bussen vol bioscooptoeristen naar het buurland. Italië en Japan zijn direct om, Amerika en Engeland volgen. Ook in Nederland wordt de film uitgebracht, in de betere bioscoop. Er klinkt zowel lof als kritiek. In Japan applaudisseren vrouwelijke bezoekers tijdens de ene vrijscène waarin Emmanuelle bovenop zit; een feministische doorbraak. Ruim een 17 miljoen Fransen kopen een kaartje voor de avonturen van dat beeldschone meisje met afwezige blik en haar besnorde tegenspelers. De hoofdrolspeelster is een instant ster: la Kristèl.

Flops
Na het onverwachte succes van Emmanuelle krijgt Kristel aanbiedingen van tal van vooraanstaande Europese regisseurs, maar ze heeft een weinig gelukkige hand van kiezen. Ze speelt in een aantal flops, maar dan is er altijd nog Emmanuelle, die redding biedt middels de vervolgdelen 2 & 3, waarmee Kristel haar bankrekening aanzuivert en haar internationale sterrenstatus op peil houdt.

Eind jaren zeventig waagt Kristel de overstap naar Hollywood, waar ze acteert in een sliert hele en halve flops. Private Lessons, een komedie uit 1981 waarin ze een werkster speelt die de 15-jarige zoon des huizes inwijdt in de liefde, is wel een groot succes aan de kassa. Toch is Kristel weinig gelukkig met de rol, want ze wordt getypecast: wéér een variatie op Emmanuelle.

Cocaïne
Ondertussen stapelen de problemen zich op: Kristel is verslaafd geraakt aan cocaïne en getrouwd met een Amerikaanse zakenman die haar ruïneert in zijn ambities als filmproducent. Als ze zich financieel garant stelt voor zijn misdaadfilm In the Shadow of the Sandcastle (1989), en die film flopt, raakt ze in één klap heel haar bezit kwijt, inclusief de woning die ze voor haar moeder kocht in Utrecht. Emmanuelle brengt wederom redding: 'Ze waren aan nummer zeven in de serie toe. Ik heb maar ja gezegd.'

In Nederland oogst ze in 2000 vervolgens de beste kritieken uit haar carrière, met een theateroptreden in het stuk Mensch, durf te leven. 'Madame Emmanuelle is ongenaakbaar zichzelf', schrijft de Volkskrant.

Mede om de rekeningen te kunnen voldoen, besluit Kristel haar leven op schrift te laten stellen door een Franse biograaf. Nog een keer loopt de wereldpers voor haar uit, in 2006. De memoires, getiteld Nue (naakt), worden gekoppeld aan een promotietournee. De documentaire Sylvia Kristel: Nu (2007, Michiel van Erp) toont een wankele, met de gevolgen van kanker worstelende Kristel, die na al die jaren in de schijnwerpers nog altijd angstremmers inneemt voor een lullig vraaggesprekje in een Frans praatprogramma, waar men dan ook nog de draak met haar steekt. Of de rotanstoel van de klassiek geworden Emmanuelle-filmposter, waarin ze halfnaakt zit, inmiddels met wieltjes komt? Tegelijk is ze ongebroken en verre van bitter: haar leven, haar keuzes, haar succes, haar pech.

Lees morgen in de Volkskrant een uitgebreide terugblik op het leven en de films van Sylvia Kristel.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden