Kwezogene JOB

Mevrouw Hedenlands is dol op Job Cohen. Zodra de burgemeester van Amsterdam in beeld verschijnt, zijn haar ogen aan het scherm gekleefd....

Vorige week. De Amsterdamse politie heeft een onderzoek gedaan naar belwinkels, winkels waar je kunt bellen naar het buitenland, en daaruit blijkt dat één op de drie belwinkels criminele activiteiten ontplooit. Om dat cijfer te kunnen beoordelen, zou je moeten weten hoe dit bij banketbakkers, stomerijen en lingeriewinkels ligt, maar kennelijk is het een hoge score, want de kranten spreken van 'criminele broeinesten'.

Goed, nu burgemeester Cohen. Daar is hij, met zijn reebruine ogen, die stoere blauwe schaduw op zijn kaken en dat bronzen stemgeluid. In tegenstelling tot wat men nu wellicht denkt is de belwinkelbranche niet crimineel, zegt hij in de kranten, maar 'gevoelig voor criminaliteit'. Later die dag verschijnt hij in Het Journaal. Opnieuw bestrijdt hij dat deze sector crimineel is, nee nee, corrigeert hij de reporter, hij is 'criminogeen'.

Het is de vraag of iets tegelijkertijd gevoelig-voor én bron-van kan zijn, maar schuiven wij de contradictie tussen deze beweringen terzijde en behandelen wij ze apart. Kan een bedrijfstak 'gevoelig voor criminaliteit' zijn? Dit zou betekenen dat criminaliteit een infectie is, waar sommige sectoren vatbaarder voor zijn dan andere. Dus stel: je opent met de beste bedoelingen een haringkraam, die kraam vangt het misdaadvirus op en van lieverlee begin je ook xtc, cocaïne, en semi-automatische wapens te verhandelen. Dat wilde je niet, maar ja, die haringstal hè, enorm vatbaar voor criminaliteit.

Criminogeen betekent 'misdaadverwekkend'. Hier wordt misdaad dus niet voorgesteld als een infectie van buitenaf maar als een mutatie van binnenuit. Geen ontsteking maar een gezwel. De haringhandel heeft een ingeboren neiging crimineel te worden. Is nu eenmaal zo, zit in de genen, doe je niets aan. Dat groentewinkels en cadeaushops doorgaans bonafide zijn, is omdat deze winkeltypen dit fatale gen missen. Sterker: je kunt in een groentewinkel nog zo proberen illegale bezigheden op te zetten, het gáát gewoon niet.

Oftewel: is criminaliteit een bijverschijnsel van een bepaalde bedrijvigheid, of zijn die bedrijvigheden een bijverschijnsel van criminaliteit? Baart een illegaal bordeel criminaliteit, of baart de criminaliteit illegale bordelen? Criminogene of criminaliteitsgevoelige branches bestaan helemaal niet. Criminele mensen bestaan, die hebben criminele bezigheden, die ze soms onderbrengen in bedrijven, die daardoor (semi) crimineel worden. Iemand die zijn hersens gebruikt zal dus niet spreken van criminaliteitsgevoelige dan wel criminogene branches. Heeft Job Cohen geen hersens? Om rector magnificus van een universiteit te worden, zelfs die van Limburg, moet je over enige hersencapaciteit beschikken, dus dat zal het niet zijn. Nee, Job Cohen weet best dat dit onzin is, maar hij is burgemeester van Amsterdam, en u moet begrijpen, het burgermeesterschap van Amsterdam is gevoelig voor politiek correcte kwezelpraat. Het is een kwezogene functie.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2021 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden