Kwart eeuw oude Bimhuis deint mee op de Heer

Gershwins I Got Rythm klonk zaterdagavond van de toren van de Zuiderkerk in Amsterdam. Het plein voor de kerk was zoals altijd 's avonds naargeestig en verlaten, op een paar junks en een groepje toeristen na....

De eenzame ode uit de klokkentoren was eigenlijk het opvallendste aan het feestje. Voor de rest had het belangrijkste podium voor jazz en geïmproviseerde muziek van Nederland het eenvoudig gehouden.

Natuurlijk, de staatssecretaris en de Amsterdamse wethouder van cultuur waren er vrijdag bij de opening van het verjaardagspartijtje van drie dagen. Ze namen het jubileumboek, vol prachtige foto's en opgetekende herinneringen van musici, in ontvangst en spraken een paar woorden. Had Vrij Nederland het Bimhuis niet ooit 'het mooiste jazz-podium van de wereld' genoemd? En ze spraken over de verhuizing volgend jaar naar een prachtig nieuw pand.

Maar het muziekprogramma had niets verrassends of het moest zijn dat het deels zo on-Bimhuis was. Geen gewaagde gelegenheidscombinaties, waarmee het Bimhuis furore heeft gemaakt (zoals de twee october-meetings die de musici in het boek zo bejubelen), maar gewoon een reeks onsamenhangende optredens. De tijd dat het Bimhuis zijn identiteit ontleende aan een duidelijke keuze voor experimentele muziek - goed was niet genoeg, vernieuwend en verrassend moest het zijn - is voorbij. De ideologische debatten en ruzies (eerst met de oude boppers, later met de jonge 'conservatoriumgeneratie', die in geuren en kleuren in het boek worden verhaald) zijn geluwd.

De zaterdagavond stond zelfs in het teken van de bop. Het kwartet van Harry Verbeke mocht een, volgens de aankondiging van het Bimhuis 'achterstallig optreden' verzorgen. Verbeke is de beste balladspeler op de tenorsax van de oude generatie en beschikt over de jonge piano-virtuoos Rob van Bavel en de drumveteraan John Engels, maar omdat ze binnen het idioom blijven, pasten ze lange tijd niet in de Bimhuisfilosofie.

De Amerikaanse pianist Mal Waldron paste altijd al in het Bimhuis. Met zijn elegante en lyrische spel heeft hij een geheel eigen stem in het late bop-idioom. De Zuid-Afrikaanse saxofonist Sean Bergin, met zijn eigen band een vaste verschijning in het Bimhuis, speelde dit keer krachtige bop-solo's, die wonderwel aansloten bij de ingetogen Waldron.

Er waren ook echte Bimhuis-elementen in het programma: pianist Simon Nabatov met de onnavolgbare zanger Phil Minton zondag, het optreden Misha Mengelberg vrijdag, die met zijn ICP-orkest zijn radicale en soms hilarische omwerkingen van Ellington-stukken bracht. En de Cool-veteraan Lee Konitz speelde zaterdag twee improvisatieduetten.

Terwijl de zaal in de pauze leegliep stond hij opeens schuchter op het podium en mompelde: 'Het komt aan op de eerste noot.' Met pianist Guus Jansen redde hij zich goed. Met zangeres Jeanne Lee raakte hij de kluts kwijt en verstomde helemaal toen Bunink voor een jam-sessie aanschoof. Pas in het laatste duet met Lee vond hij zijn draai. Dat is het spannende aan improvisatie.

Als topper voor het verjaardagsfeest was een heel onverwachte keuze gemaakt: the Campbell Brothers met hun 'sacred steel guitars'. Als het gaat om herontdekking van de gospelmuziek, is de band van de broers cruciaal.

Tot voor kort speelden dit soort groepen alleen in de kerken. De kennismaking met het Bimhuispubliek verliep ongemakkelijk. De hevig swingende muziek met de jankende steelgitaren was aanstekelijk genoeg, maar de gezamenlijke belijdenis van het geloof in de Heer was wel wat veel gevraagd. Weinigen gaven gehoor aan de oproep op met de handen in de lucht mee te deinen op stichtelijke teksten als 'don't let the devil ride'. De broers en hun zangeressen Katie Jackson en Denise Brown volhardden echter vol overgave. En warempel: aan het eind van de vrijdagavond stond het hele publiek van het Bimhuis op en klapte en blèrde mee.

Meer over

Wilt u belangrijke informatie delen met de Volkskrant?

Tip hier onze journalisten


Op alle verhalen van de Volkskrant rust uiteraard copyright. Linken kan altijd, eventueel met de intro van het stuk erboven.
Wil je tekst overnemen of een video(fragment), foto of illustratie gebruiken, mail dan naar copyright @volkskrant.nl.
© 2020 DPG Media B.V. - alle rechten voorbehouden